VENDIM Nr.843, datë 3.12.2014 PËR MIRATIMIN E RREGULLORES “PËR MBROJTJEN E PUNËMARRËSVE NGA RISQET LIDHUR ME RREZATIMET JOJONIZUESE NË VENDIN E PUNËS

VENDIM
Nr.843, datë 3.12.2014

PËR MIRATIMIN E RREGULLORES “PËR MBROJTJEN E PUNËMARRËSVE NGA RISQET LIDHUR ME RREZATIMET JOJONIZUESE NË VENDIN E PUNËS”

Në mbështet­je të nen­it 100 të Kushte­tutës dhe të nen­eve 38, pika 2, shkro­n­ja “b”, 39, pika 1, shkro­n­ja “b”, e 44, pika 1, të ligjit nr. 10237, datë 18.2.2010, “Për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë”, me propoz­imin e min­istrit të Shën­de­të­sisë, Këshilli i Min­is­trave

VENDOSI:

1. Mira­timin e rreg­ul­lores “Për mbro­jt­jen e punë­mar­rësve nga risqet lid­hur me rreza­timet jojonizuese në vendin e punës”, sipas tek­stit që i bashkëlid­het këtij vendi­mi.
2. Ngarko­hen të gjitha min­istritë dhe insti­tu­cionet në varësi të tyre për ndjek­jen dhe zba­timin e këtij vendi­mi.
Ky vendim hyn në fuqi pas botim­it në Fle­toren zyrtare dhe i shtrin efek­tet 1 (një) vit pas hyr­jes në fuqi.

KRYEMINISTRI
Edi Rama

RREGULLORE
PËR MBROJTJEN E PUNËMARRËSVE NGA RISQET LIDHUR ME RREZATIMET JOJONIZUESE NË VENDIN E PUNËS

SEKSIONI I
DISPOZITA TË PËRGJITHSHME

Neni 1
Qël­li­mi dhe fusha e zba­tim­it

1. Kjo rreg­ul­lore për­cak­ton kërke­sat min­i­male për mbro­jt­jen e punë­mar­rësve nga risqet për sig­ur­inë dhe shën­detin gjatë punës, të cilat kri­jo­hen ose mund të kri­jo­hen nga ekspoz­i­mi ndaj rreza­timeve jojonizuese.
2. Kjo rreg­ul­lore mbu­lon efek­tet direk­te biofizike dhe efek­tet indi­rek­te të njo­hu­ra të shkak­tu­ara nga rreza­timet jojonizuese.
3. Kjo rreg­ul­lore nuk mbu­lon:
a) efek­tet afat­g­ja­ta të supozuara;
b) risqet që rrjed­hin nga kon­tak­ti me për­c­jel­lësit me rrymë;
c) risqet që vijnë nga burimet naty­rore.
4. Dis­poz­i­tat më shtrënguese ose më speci­fike të kësaj rreg­ul­lore­je, të ligjit nr. 10469, datë 13.10.2011, “Për mbro­jt­jen nga rreza­ti­mi jojonizues”, dhe të ligjit nr. 10237, datë 18.2.2010, “Për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë”, zba­to­hen tërë­sisht në të gjithë fushën e zba­tim­it të për­men­dur në pikën 1, të këtij neni.
5. Kjo rreg­ul­lore zba­to­het edhe për burimet e rreza­timeve jojonizuese të instalu­ara para hyr­jes në fuqi të kësaj rreg­ul­lore­je, që do t’u nështro­hen detyrimeve të saj bren­da dy viteve nga mira­ti­mi.

Neni 2
Përku­fiz­ime

Në kup­tim të kësaj rreg­ul­lore­je:
a) “Rreza­timet jojonizuese” (fushat elek­tro-mag­netike) janë fushat elek­trike sta­tike, mag­netike sta­tike dhe fushat elek­trike, mag­netike dhe elek­tro­mag­netike që ndrysho­jnë në kohë me frekuen­ca nga 0 deri në 300 GHz;
b) “Efek­te direk­te biofizike” janë efek­tet në trupin e njeri­ut, të shkak­tu­ara drejt­për­drejt nga pra­nia e tij në një fushë elek­tro­mag­netike, përf­shirë:
i) efek­tet ter­mike, të tilla si nxe­h­ja e indeve nëpër­m­jet përthith­jes së energjisë së fushës elek­tro­mag­netike nga indet;
ii) efek­tet joter­mike, të tilla si stim­uli­mi i musku­jve, ner­vave ose organ­eve ndijore.Këto efek­te mund të kenë paso­ja të dëmshme në shën­detin men­dor dhe fizik të punë­mar­rësve të ekspozuar. Për më tepër, stim­uli­mi i organ­eve ndi­jore mund të çojë në simp­toma kalimtare, të tilla si mar­rje mendsh ose fos­fene . Këto efek­te mund të kri­jo­jnë bez­di të përkohshme apo të ndiko­jnë mbi ndërgjeg­jen ose funk­sione të tjera të tru­rit apo të musku­jve, dhe mundet në këtë mënyrë të ndiko­jnë mbi aftës­inë e punë­mar­rësit për të punuar në mënyrë të sig­urt (p.sh. risqet për sig­ur­inë); dhe
iii) rry­mat e induk­tu­ara në gjym­tyrë.
c) “Efek­te indi­rek­te” janë efek­tet që shkak­to­hen nga pra­nia e një objek­ti në një fushë elek­tro­mag­netike, që mund të bëhet rrezik për sig­ur­inë ose shën­detin, si:
i) inter­fer­en­ca me mjetet ose pajis­jet mjekë­sore elek­tron­ike ose mekaniketë implan­tu­ara, si rreg­ul­lue­sit e rit­mit të zem­rës (peis­meikërat kar­diakë) ose pajis­je të tjera mjekë­sore të mba­j­tu­ra në trup, si pom­pat e insulinës;
ii) flak­ja e objek­teve fer­ro-mag­netike në fushat mag­netike sta­tike;
iii) ndez­ja e pajis­jeve elek­tro-eksplozive (det­o­na­torëve);
iv) zjar­ret dhe shpërthimet që rezul­to­jnë nga mate­ri­ale ndezëse ose që mar­rin flakë nga shkëndi­ja të shkak­tu­ara nga fusha të induk­tu­ara, rry­mat e kon­tak­tit ose shkarkimet elek­tro-mag­netike; dhe
v) rry­mat e kon­tak­tit;
ç) “Vler­at kufi të ekspozim­it (VKE)” janë vler­at e për­cak­tu­ara mbi bazën e vlerësimeve biofizike dhe biologjike, në veçan­ti mbi bazën e efek­teve afat­shkur­tra dhe të drejt­për­drej­ta të mirëpër­cak­tu­ara shkencër­isht, që janë efek­tet ter­mike dhe stim­uli­mi elek­trik i indeve;
d) “VKE-të e efek­teve në shën­det” janë vler­at mbi të cilat punë­mar­rësit mund të kenë paso­ja neg­a­tive në shën­det, të tilla si nxe­h­ja ter­mike ose stim­uli­mi i indeve ner­vore apo të musku­jve;
dh) “VKE-të e efek­teve ndi­jore” janë vler­at mbi të cilat punë­mar­rësit mund të kenë çrreg­ul­lime kalimtare të per­cep­ti­meve shqisore dhe ndryshime të vogla në funk­sionet e tru­rit;
e) “Nivelet e veprim­it (NV)” janë nivelet opera­cionale të për­cak­tu­ara me qël­lim të thjeshtëzim­it të pro­ce­sit të demon­strim­it të respek­tim­it të VKE-ve përkatëse ose, kur është e për­sh­tat­shme, për të mar­rë masat përkatëse të mbro­jt­jes ose të paran­dalim­it, të speci­fikuara në këtë rreg­ul­lore;
i) për fushat elek­trike, “Nivelet e ulë­ta të veprimit”dhe “Nivelet e lar­ta të veprim­it” janë nivelet që mund të lid­hen me masa speci­fike të mbro­jt­jes ose të paran­dalim­it, të speci­fikuara në këtë rreg­ul­lore; dhe
ii) për fushat mag­netike, “Nivelet e ulë­ta të veprim­it” janë nivelet që kanë lid­hje me VKE-të e efek­teve ndi­jore dhe “Nivelet e lar­ta të veprimit”ato që kanë lid­hje meVKE-të e efek­teve në shën­det.

Neni 3
Kriteret dhe pro­ce­du­rat për pajis­jen me akt mira­ti­mi për veprim­tari me burime të rreza­tim­it jojonizues

1. Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi (KMR) për­gatit në mbështet­je të shkro­n­jës “a”, të nen­it 6, të ligjit nr. 10469, datë 13.10.2011, “Për mbro­jt­jen nga rreza­timet jojonizuese”, një udhëz­im të veçan­të për burimet dhe veprim­tar­itë me risk nga ekspoz­i­mi ndaj rreza­timeve jojonizuese, i cili mira­to­het nga min­istri përgjegjës për shën­de­tës­inë, bren­da 4 (katër) mua­jve nga mira­ti­mi i rreg­ul­lores.
2. Kriteret dhe pro­ce­du­rat për pajis­jen me akt mira­ti­mi për veprim­tari me burime të rreza­tim­it jojonizues jepen në shto­jcën IV të kësaj rreg­ul­lore­je.

Neni 4
Vler­at kufi të ekspozim­it dhe nivelet e veprim­it

1. Mad­hësitë fizike lid­hur me ekspoz­imin ndaj rreza­timeve jojonizuese për­cak­to­hen në shto­jcën I të kësaj rreg­ul­lore­je.
2. VKE-të e efek­teve në shën­det, VKE-të e efek­teve ndi­jore dhe NV-të janë për­cak­tu­ar në shto­j­cat II dhe III të kësaj rreg­ul­lore­je. Punëd­hënësi sig­uron që ekspoz­i­mi i punë­mar­rësve ndaj rreza­timeve jojonizuese të mos kalo­jë VKE-të e efek­teve në shën­det dhe VKE-të e efek­teve ndi­jore të për­cak­tu­ara në shto­jcën II, për efek­tet joter­mike dhe në shto­jcën III për efek­tet ter­mike.
Respek­ti­mi i VKE-ve të efek­teve në shën­det dhe VKE-ve të efek­teve ndi­jore për­cak­to­het përmes pro­ce­du­rave përkatëse të vlerësim­it të ekspozim­it, të për­men­dura në nenin 5 të kësaj rreg­ul­lore­je.
Kur ekspoz­i­mi i punë­mar­rësve ndaj rreza­timeve jojonizuese tejkalon vlerën përkatëse kufi të ekspozim­it, punëd­hënësi ndërmerr veprime të men­jëher­shme në për­puth­je me nenin 6 të kësaj rreg­ul­lore­je.
3. Për efekt të kësaj rreg­ul­lore­je, kur provo­het se nivelet përkatëse të veprim­it, të për­cak­tu­ara në shto­j­cat II dhe III të kësaj rreg­ul­lore­je nuk janë tejkalu­ar, punëd­hënësi kon­sidero­het se është në për­puth­je me vler­at kufi të ekspozim­it të shën­de­tit dhe ato ndi­jore.
4. Në rastet kur ekspoz­i­mi tejkalon nivelet e veprim­it, punëd­hënësi vepron në për­puth­je me nenin 6 të kësaj rreg­ul­lore­je, me për­jash­tim të rasteve kur vlerësi­mi i riskut tre­gon se vler­at përkatëse kufi të ekspozim­it nuk janë tejkalu­ar dhe provo­het se risqet për sig­ur­inë mund të për­jash­to­hen.
5. Pavarë­sisht pikës 4 të këtij neni, ekspoz­i­mi mund të tejkalo­jë:
a) Nivelet e ulë­ta të veprim­it për fushat elek­trike (Shto­j­ca II, tabela B1), kur kjo jus­ti­fiko­het nga prak­ti­ka ose pro­ce­si, me kusht që të mos tejkalo­hen VKE-të e efek­teve ndi­jore (Shto­j­ca II, tabela A3); ose
i) të mos tejkalo­hen VKE-të e efek­teve të shën­de­tit (Shto­j­ca II, tabela A2);
ii) të paran­dalo­hen shkarkimet e tepër­ta të shkëndi­jave dhe rry­mat e kon­tak­tit (Shto­j­ca II, tabela B3) me anë të masave mbro­jtëse speci­fike siç për­cak­to­het në pikën 6 të nen­it 6 të kësaj rreg­ul­lore­je; dhe
iii) punë­mar­rësve u është dhënë infor­ma­cion për mundës­inë e simp­tomave të përkohshme dhe ndje­sitë që lid­hen me efek­tet në sis­temin ner­vor qen­dror ose per­iferik;
b) Nivelet e ulë­ta të veprim­it për fushat mag­netike (Shto­j­ca II, tabela B2) kur jus­ti­fiko­hen nga prak­ti­ka ose pro­ce­si, përf­shirë në kokë dhe në trung, gjatë tur­nit të punës, me kusht që të mos tejkalo­hen VKE-të e efek­teve ndi­jore (Shto­j­ca II, tabela A3); ose
i) janë tejkalu­ar vetëm përko­hë­sisht VKE-të e efek­teve ndi­jore;
ii) nuk janë tejkalu­ar VKE-të e efek­teve në shën­det (Shto­j­ca II, tabela A2);
iii) janë kry­er veprime, në për­puth­je me pikën 8 të nen­it 6 të kësaj rreg­ul­lore­je, kur ka per­cep­time ndi­jore dhe efek­te në funk­sion­imin e sis­temit ner­vor qen­dror dhe në kokë, të shkak­tu­ara nga fushat mag­netike të ndryshueshme; dhe
iv) punë­mar­rësve u është dhënë infor­ma­cion për mundës­inë e simp­tomave të përkohshme dhe ndje­sitë që lid­hen me efek­tet në sis­temin ner­vor qen­dror ose per­iferik;
6. Pavarë­sisht pikave 2, 3, 4 dhe 5 të këtij neni, ekspoz­i­mi mund të tejkalo­jë:
a) VKE-të e efek­teve ndi­jore (Shto­j­ca II, tabela A1) gjatë tur­nit të punës, kur jus­ti­fiko­het nga prak­ti­ka ose pro­ce­si, me kusht që:
i) ato të tejkalo­hen vetëm përko­hë­sisht;
ii) VKE-të e efek­teve të shën­de­tit (Shto­j­ca II, tabela A1) të mos tejkalo­hen;
iii) të jenë mar­rë masa speci­fike të mbro­jt­jes, si kon­trol­li i lëviz­jeve;
iv) të jenë kry­er veprime në për­puth­je me pikën 8, të nen­it 6, kur ka simp­toma kalimtare si mar­rje mendsh e të vjel­la; dhe
v) punë­mar­rësve u është dhënë infor­ma­cion për mundës­inë e simp­tomave të përkohshme dhe ndje­sitë që lid­hen me efek­tet në sis­temin ner­vor qen­dror ose per­iferik;
b) VKE-të e efek­teve ndi­jore (Shto­j­ca II, tabela A3 dhe shto­j­ca III, tabela A2) gjatë tur­nit të punës, kur jus­ti­fiko­het nga prak­ti­ka ose pro­ce­si, me kusht që:
i) ato të tejkalo­hen vetëm përko­hë­sisht;
ii) të mos tejkalo­hen VKE-të e efek­teve të shën­de­tit (Shto­j­ca II, tabela A2 dhe shto­j­ca III, tabela A1 dhe tabela A3);
iii) të jenë kry­er veprime në për­puth­je me pikën 8, të nen­it 6, të kësaj rreg­ul­lore­je, kur ka per­cep­time ndi­jore dhe efek­te në funk­sion­imin e sis­temit ner­vor qen­dror dhe në kokë, të shkak­tu­ara nga fushat mag­netike të ndryshue-shme; dhe
iv) punë­mar­rësve u është dhënë infor­ma­cion për mundës­inë e simp­tomave të përkohshme dhe ndje­sitë që lid­hen me efek­tet në sis­temin ner­vor qen­dror ose per­iferik.

SEKSIONI II
DETYRIMET E PUNËDHËNËSIT

Neni 5
Vlerësi­mi i riskut dhe për­cak­ti­mi i ekspozim­it

1. Në për­puth­je me nenin 9, të ligjit nr. 10237, datë 18.2.2010, “Për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë”, punëd­hënësi sig­uron vlerësimin e çdo risku nga rreza­timet jojonizuese për punë­mar­rësit dhe nëse është e nevo­jshme, sig­uron mat­jen ose llog­a­r­it­jen e niveleve të rreza­timeve jojonizuese ndaj të cilave janë ekspozuar punë­mar­rësit. Vlerësi­mi i riskut ose ekspozim­it ndaj rreza-timeve jojonizuese kry­het mbi bazën e legjis-lacionit në fuqi për mbro­jt­jen nga rreza­timet jojonizuese.
Vëmend­je e veçan­tëkush­to­het në veçan­ti kur për­doren pajis­je ose instal­ime elek­trike me fuqi të lartë, përf­shirë instal­ime të furnizim­it me energji elek­trike, instal­ime trans­metuese të valëve elek­tro­mag­netike, pajis­je indus­tri­ale të saldim­it, pajis­je mjekë­sore të des­tin­uara për prod­himin e fushave elek­tro­mag­netike etj.
2. Për vlerësimin e risqeve, punëd­hënësi iden­ti­fikon dhe vlerë­son rreza­timet jojonizuese në vendin e punës, duke mar­rë parasysh udhëzimet përkatëse të mirat­u­ara nga Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi.
Pavarë­sisht detyrimeve të punëd­hënësit sipas këtij neni, punëd­hënësi ka të drejtë të mar­rë parasysh nivelet e eme­tim­it dhe të dhë­na të tjera të për­sh­tat­shme të ofru­ara nga prod­hue­si ose dis­trib­u­tori së bashku me pajis­jen, në për­puth­je me legjis­la­cionin në fuqi mbi kon­for­mitetin e pajis­jeve në për­dorim, përf­shirë vlerësimin e risqeve, nëse është e zbat­ueshme për kushtet e ekspozim­it në vendin e punës ose vendin e instalim­it.
3. Kur respek­ti­mi i vler­ave kufi të ekspozim­it nuk mund të për­cak­to­het në mënyrë të besueshme mbi bazën e infor­ma­cion­eve lehtë­sisht të aksesueshme, vlerësi­mi i ekspozim­it kry­het mbi bazën e mat­jeve ose llog­a­r­it­jeve. Në këtë rast, vlerësi­mi merr parasysh pasig­u­ritë lid­hur me mat­jet ose llog­a­r­it­jet, të tilla si gabimet numerike, mod­e­li­mi i burim­it, gjeome­tria e fan­tomit, vetitë elek­trike të indit dhe mate­ri­aleve, si dhe në për­puth­je me udhëzues të mirat­u­ar nga Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi.
4. Vlerësi­mi i riskut, mat­jet dhe llog­a­r­it­jet e për­men­dura në pikat 1, 2 dhe 3, të këtij neni, kry­hen nga shër­bime ose per­sona të kual­i­fikuar dhe të njo­hur nga KMR-ja sipas udhëzim­it përkatës.
5. Kur është rel­e­vante, kry­het vlerësi­mi indi­vid­ual i riskut për punë­mar­rësit në risk të veçan­të, veçanër­isht për punë­mar­rësit që kanë deklaru­ar për­dorim­in e pajis­jeve mjekë­sore të implan­tu­ara aktive ose pasive, të tilla si rreg­ul­lue­sit e rit­mit të zem­rës ose pajis­jeve të ven­do­sura në trup, si pom­pat e insulinës, ose për gratë shtatzë­na, të cilat e kanë infor­muar punëd­hënësin për gjend­jen e tyre.
6. Gjatë kry­er­jes së vlerësim­it të risqeve, punëd­hënësi i kush­ton vëmend­je të veçan­të ele­menteve të mëposhtme:
a) VKE-ve të efek­teve në shën­det, VKE-ve të efek­teve ndi­jore dhe NV-ve të për­men­dura në nenin 4 dhe shto­j­cat II dhe III të kësaj rreg­ul­lore­je;
b) frekuencës, nivelit, kohëzg­jat­jes dhe llo­jit të ekspozim­it, përf­shirë shpërn­dar­jen në trupin e punë­mar­rësit dhe në hapësirën e ven­dit të punës;
c) çdo efek­ti të drejt­për­drejtë biofizik;
ç) çdo efek­ti mbi sig­ur­inë dhe shën­detin e punë­mar­rësve në risk të veçan­të, si: gratë shtatzë­na, punë­mar­rësit që për­dorin pajis­je mjekë­sore të implan­tu­ara aktive dhe pasive si rreg­ul­lue­sit e rit­mit të zem­rës, punë­mar­rësit me pajis­je mjekë­sore të ven­do­sura në trup si pom­pat e insulinës etj.;
d) çdo efek­ti indi­rekt;
dh) ekzis­tencës së pajis­jeve zëvendë­suese, të pro­jek­tu­ara për të zvogëlu­ar nivelin e ekspozim­it ndaj rreza­timeve jojonizuese;
e) infor­ma­cionit të për­sh­tat­shëm, të sig­u­ru­ar nga mbikëqyr­ja shën­de­të­sore e për­men­dur në nenin 9 të kësaj rreg­ul­lore­je;
ë) infor­ma­cionit të ofru­ar nga prod­hue­si i pajis­jes;
f) infor­ma­cion­eve të tjera përkatëse për sig­ur­inë dhe shën­detin
g) burimeve të shumë­fish­ta të ekspozim­it;
gj) ekspozim­it të njëkohshëm ndaj fushave me shumë frekuen­ca.
7. Vlerësi­mi i ekspozim­it ndaj FEM­nuk është e nevo­jshme të kry­het­në vendet e punës të hapu­ra për pub­likun, nëse është kry­er që më parë një vlerësim në për­puth­je me dis­poz­i­tat mbi kufiz­imin e ekspozim­it të pub­likut ndaj rreza­timeve jojonizuese, nëse kufizimet e speci­fikuara në këto dis­pozi­ta janë respek­tu­ar për punë­mar­rësit dhe nëse risqet për shën­detin dhe sig­ur­inë janë për­jash­tu­ar.
Këto kushte kon­sidero­hen të jenë përm­bushur nëse për­doren pajis­je të des­tin­uara për për­dorim pub­lik, në për­puth­je me kërke­sat e legjis­la­cionit në fuqi për sig­ur­inë e pro­duk­teve, nëse këto për­cak­to­jnë nivele më të rrep­ta të sig­urisë sesa ato të parashikuara nga kjo rreg­ul­lore, nëse këto pajis­je për­doren siç janë synuar dhe nuk për­doren pajis­je të tjera.
8. Punëd­hënësi doku­men­ton vlerësimin e riskut, ku përf­shi­hen të dhë­nat e sig­u­ru­ara nga vlerësi­mi, mat­ja ose llog­a­r­it­ja e nivelit të ekspozim­it dhe ku për­cak­to­hen masat që duhen mar­rë në për­puth­je me nenin 6, të kësaj rreg­ul­lore­je. Ky vlerësim ruhet në një for­më të për­sh­tat­shme e të gjur­mueshme, që lejon kon­sul­timin e tij të mëvon­shëm.
Vlerësi­mi fir­moset nga eksper­ti që kryen vlerësimin dhe nga punëd­hënësi.
Vlerësi­mi mund të përf­shi­jë edhe një deklaratë nga ana e punëd­hënësit, që jus­ti­fikon se natyra dhe shkalla e risqeve që lid­hen me rreza­timet jojonizuese e bëjnë të panevo­jshëm një vlerësim të mëte­jshëm të deta­juar të risqeve.
9. Vlerësi­mi i riskut përditë­so­het rreg­ull­isht, sipas afat­eve që për­cak­ton KMR-ja dhe në çdo rast kur ka pasur ndryshime të rëndë­sishme, të cilat mund ta bëjnë atë të pavlef­shëm, ose kur rezul­tatet e mbikëqyr­jes shën­de­të­sore të parashikuar në nenin 9 të kësaj rreg­ul­lore­je tre­go­jnë se kjo është e nevo­jshme.
10. Vlerësi­mi i ekspozim­it mund të bëhet pub­lik me kërkesën e punëmarrësve,përfaqësuesve të tyre, si dhe pub­likut, në për­puth­je me legjis­la­cionin përkatës në fuqi.
Në veçan­ti, në rastin e për­punim­it të të dhë­nave per­son­ale të punë­mar­rësve gjatë një vlerësi­mi të tillë, çdo pub­likim duhet të jetë në për­puth­je me legjis­la­cionin në fuqi për mbro­jt­jen e të dhë­nave per­son­ale.
Përveç rasteve kur ka një interes mad­hor për pub­likim, autoritetet shtetërore që zotëro­jnë kop­je të vlerësim­it mund të refu­zo­jnë kërkesën për akses në të ose për ta bërë vlerësimin pub­lik, në qoftë se pub­liki­mi do të cenonte mbro­jt­jen e intere­save tregtare të punëd­hënësit, përf­shirë ato që lid­hen me pronës­inë intelek­tuale. Punëd­hënësi mund të refu­zo­jë të japë infor­ma­cion ose të pub­liko­jë vlerësimin sipas të njëj­tave kushte, në për­puth­je me legjis­la­cionin përkatës në fuqi.

Neni 6
Shman­gia dhe zvogëli­mi i ekspozim­it

1. Duke mar­rë parasysh pro­gresin teknik dhe mundës­inë e mar­rjes së masave për të kon­trol­lu­ar në burim eme­timin e rreza­timeve jojonizuese, punë­mar­rësi ndërmerr veprimet e nevo­jshme për të sig­u­ru­ar që risqet që kri­jo­hen nga fushat elek­tro­mag­netike në vendin e punës të shman­gen ose të zvogëlo­hen në min­i­mum.
Reduk­ti­mi i risqeve që kri­jo­hen nga ekspoz­i­mi ndaj rreza­timeve jojonizuese bazo­het në parimet e përgjithshme të paran­dalim­it, sipas nen­it 6, të ligjit nr. 10237, datë 18.2.2010, “Për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë”.
2. Kur nivelet e veprim­it tejkalo­hen, punëd­hënësi har­ton dhe zba­ton një plan vepri­mi që përf­shin masat teknike dhe/ose orga­ni­za­tive për paran­dal­im­in e tejkalim­it të vler­ave kufi të ekspozim­it. Kur vlerësi­mi i riskut tre­gon se vler­at përkatëse kufi të ekspozim­it nuk tejkalo­hen dhe që risqet për sig­ur­inë mund të për­jash­to­hen, nuk ndërmer­ren veprime të mëte­jshme.
3. Kur nevo­jitet har­ti­mi dhe zba­ti­mi i një plani vepri­mi siç parashiko­het në pikat 1 dhe 2 të këtij neni ose për të paran­dalu­ar çdo risk për shkak të efek­teve indi­rek­te të për­men­dura në shkro­n­jën “c”, të nen­it 2, të kësaj rreg­ul­lore­je, punëd­hënësi merr parasysh në veçan­ti masat e mëposhtme për të shman­gur ose zvogëlu­ar risqet nga rreza­timet jojonizuese:
a) meto­da të tjera të punës, që sjellin më pak ekspoz­im ndaj rreza­timeve jojonizuese;
b) përzg­jed­hjen e pajis­jeve, që eme­to­jnë rreza­time jojonizue­semë të ulë­ta, duke mar­rë parasysh punën që duhet kry­er;
c) masat teknike për të zvogëlu­ar eme­timin e rreza­timeve jojonizuese, përf­shirë, kur është e nevo­jshme, për­dorim­in e bllokuesve si interlock‑e, ekran­eve ose mekaniz­mave të ngjashëm të mbro­jt­jes së shën­de­tit;
ç) kufizimet e për­sh­tat­shme dhe masat për aksesin, të tilla si sin­jalet, etike­tat, shen­jat par­ala­jmëruese hor­i­zon­tale dhe ver­tikale, bar­ri­er­at, në mënyrë që të kufi­zo­het ose të kon­trol­lo­het aksesi;
d) për ekspoz­imin ndaj fushave elek­trike, masat dhe pro­ce­du­rat për të menax­huar shkarkimet e shkëndi­jave dhe rry­mat e kon­tak­tit nëpër­m­jet mjeteve teknike dhe formim­it të punë­mar­rësve;
dh) plan­et e për­sh­tat­shme të mirëm­ba­jt­jes për pajis­jet e punës dhe vendet e punës;
e) pro­jek­timin dhe struk­turën e ven­dit të punës dhe vendeve indi­vid­uale të punës;
ë) kufizimet e kohëzg­jat­jes dhe inten­sitetit të ekspozim­it;
f) pajis­jen me mjete mbro­jtëse indi­vid­uale të për­sh­tat­shme;
g) për ekspoz­imin ndaj fushave mag­netike sta­tike, kur këto tejkalo­jnë 3 mT, masat dhe pro­ce­du­rat për të menax­huar riskun e flak­jes, dhe kur këto tejkalo­jnë 1 T, masat dhe pro­ce­du­rat për të menax­huar risqet e lid­hu­ra me lëviz­jen.
4. Plani i veprim­it i për­gat­i­tur dhe zbat­u­ar sipas pikave 1, 2 dhe 3, të këtij neni, përf­shin masa teknike dhe/ose orga­ni­za­tive për të paran­dalu­ar çdo risk për punë­mar­rësit në risk të veçan­të, përf­shirë punë­mar­rësit që kanë deklaru­ar te punëd­hënësi për­dorim­in e pajis­jeve mjekë­sore aktive ose pasive, si rreg­ul­lue­sit e rit­mit të zem­rës dhe pajis­jeve të ven­do­sura në trup, si pom­pat e insulinës, ose për gratë shtatzë­na, që e kanë infor­muar punëd­hënësin për gjend­jen e tyre, dhe çdo risk për shkak të efek­teve indi­rek­te, të për­men­dura në shkro­n­jën “c”, të nen­it 2, të kësaj rreg­ul­lore­je.
5. Mbi bazën e vlerësim­it të riskut, në vendet e punës ku punë­mar­rësit mund të ekspo­zo­hen ndaj rreza­timeve jojonizuese që tejkalo­jnë nivelet e veprim­it ven­dosen shen­ja të për­sh­tat­shme, në për­puth­je me legjis­la­cionin në fuqi për sin­jal­is­tikën në vendin e punës.
Zonat në fjalë iden­ti­fiko­hen dhe aksesi në to kufi­zo­het sipas rastit. Kur aksesi në këto zona kufi­zo­het në mënyrë të për­sh­tat­shme për çdo arsye tjetër dhe punë­mar­rësit janë infor­muar për rrez­iqet elek­tro­mag­netike, nuk janë të nevo­jshme shen­jat dhe kufizimet e aksesit, speci­fike për fushat elek­tro­mag­netike.
6.Kur kon­sidero­het rel­e­vante, mer­ren masa mbro­jtëse speci­fike, si formi­mi i punë­mar­rësve sipas nen­it 7 dhe për­dori­mi i mjeteve teknike dhe mbro­jt­jes per­son­ale, si tokëz­i­mi i objek­teve të punës, lid­h­ja e punë­mar­rësve me objek­tet e punës – lid­hje ekuipo­ten­ciale, për­dori­mi i këpucëve izoluese, dorezave dhe vesh­jeve mbro­jtëse, sipas legjis­la­cionit në fuqi për pajis­jet mbro­jtëse indi­vid­uale.
7. Punë­mar­rësit nuk ekspo­zo­hen mbi vler­at kufi të ekspozim­it, me për­jash­tim të rasteve të veçan­ta siç e për­cak­ton KMR-ja, në për­puth­je me nenet 4 e 11, të kësaj rreg­ul­lore­je.
Nëse, pavarë­sisht masave të mar­ra nga punëd­hënësi, VKE-të e efek­teve në shën­det dhe VKE-të e efek­teve ndi­jorete­jkalo­hen, punëd­hënësi ndërmerr veprime të men­jëher­shme për të zvogëlu­ar ekspoz­imin nën këto vlera. Punëd­hënësi iden­ti­fikon dhe doku­men­ton arsyet përse janë tejkalu­ar VKE-të e efek­teve në shën­det dhe VKE-të e efek­teve ndi­jore, për­sh­tat masat paran­daluese dhe mbro­jtëse për të shman­gur tejkalim­in e tyre përsëri, si dhe njofton me shkrim KMR-në. Masat e rishikuara të mbro­jt­jes dhe paran­dalim­it ruhen në një for­më të për­sh­tat­shme dhe të gjur­mueshme, që lejon kon­sul­timin e tyre në një fazë të mëvon­shme.
8. Kur pikat 3 dhe 4, të nen­it 4, të kësaj rreg­ul­lore­je, zba­to­hen dhe kur punë­mar­rësi rapor­ton simp­toma kalimtare, punëd­hënësi, nëse është e nevo­jshme, përditë­son vlerësimin e riskut dhe masat paran­daluese. Simp­to­mat kalimtare mund të përf­shi­jnë:
a) per­cep­time ndi­jore dhe efek­te në funk­sion­imin e sis­temit ner­vor qen­dror dhe në kokë, të shkak­tu­ara nga fushat mag­netike të ndryshueshme; dhe
b) efek­te të fushave mag­netike sta­tike, të tilla si mar­rje mendsh dhe të vjel­la.
9.Kur zba­to­het shkro­n­ja “a”, e pikës 6, të nen­it 4, të kësaj rreg­ul­lore­je, që për­cak­ton rastet ku mund të tejkalo­hen VKE-të ndi­jore, mer­ren masa speci­fike të mbro­jt­jes, si kon­trol­li i lëviz­jeve etj.

Neni 7
Informi­mi dhe formi­mi i punë­mar­rësve

1. Në për­puth­je me nenin 12, të ligjit nr. 10237, datë 10.2.2010, “Për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë”, punëd­hënësi sig­uron që punë­mar­rësit që mund të ekspo­zo­hen ndaj risqeve që shkak­to­hen nga rreza­timet jojonizuese në punë dhe/ose për­faqë­sue­sit e tyre të mar­rin infor­ma­cionin dhe formimin e nevo­jshëm në lid­hje me rezul­tatet e vlerësim­it të riskut dhe veprimet e ndër­mar­ra, në për­puth­je me nenin 6 të kësaj rreg­ul­lore­je.
2. Pro­gra­mi i formim­it për mbro­jt­jen nga rreza­timet jojonizuese për­cak­to­het me udhëz­im të veçan­të nga ana e KMR-së dhe përf­shin ndër të tjera:
a) vler­at dhe kon­ceptet e vler­ave kufi të ekspozim­it dhe niveleve të veprim­it, risqet e mund­shme të lid­hu­ra me to dhe masat paran­daluese;
b) mënyra e iden­ti­fikim­it dhe rapor­tim­it të efek­teve të dëmshme të ekspozim­it në shën­det;
c) rrethanat në të cilat punë­mar­rësit kanë të drejtë për mbikëqyr­je shën­de­të­sore;
ç) prak­tikat e sig­ur­ta të punës për të min­i­mizuar risqet që rezul­to­jnë nga ekspoz­i­mi;
d) efek­tet e mund­shme direk­te dhe indi­rek­te të ekspozim­it ndaj rreza­timeve jojonizuese;
dh) mundës­inë e simp­tomave të përkohshme dhe ndje­sitë që lid­hen me efek­tet në sis­temin ner­vor qen­dror ose per­iferik;
e) punë­mar­rësit në risk të veçan­të.

Neni 8
Kon­sul­ti­mi dhe pjesë­mar­r­ja e punë­mar­rësve

Në për­puth­je me nenin 13, të ligjit nr. 10237, datë 18.2.2010, “Për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë”, punëd­hënësi merr masat e për­sh­tat­shme për kon­sul­timin dhe pjesë­mar­rjen e punë­mar­rësve, veçanër­isht lid­hur me vlerësimin e riskut dhe ekspozim­it dhe masat e mar­ra ose që duhen mar­rë për shmang­ien ose zvogëlim­in e ekspozim­it ndaj rreza­tim­it jojonizues.

SEKSIONI III
DISPOZITA TË PËRZIERA

Neni 9
Mbikëqyr­ja shën­de­të­sore

1. Për të paran­dalu­ar dhe diag­nos­tikuar herët çdo efekt neg­a­tiv për shën­detin për shkak të ekspozim­it ndaj rreza­tim­it jojonizues, punëd­hënësi merr masa për kry­er­jen e mbikëqyr­jes shën­de­të­sore të duhur të punë­mar­rësve në për­puth­je me legjis­la­cionin në fuqi për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë. Min­is­tria përgjegjëse për shën­de­tës­inë har­ton udhëzues për mbikëqyr­jen shën­de­të­sore.
2. Nëse një punë­mar­rës rapor­ton një efekt të padëshiru­ar ose të paprit­ur ose në çdo rast kur kon­sta­to­het ekspoz­im mbi vler­at kufi të ekspozim­it, punëd­hënësi sig­uron që punë­mar­rësit t’i kry­hen ekza­min­ime mjekë­sore të për­sh­tat­shme ose ofro­het mbikëqyr­je shënde-tësore e duhur, në për­puth­je me legjis­la­cionin në fuqi. Ekza­minimet ose mbikëqyr­ja shën­de­të­sore kry­hen gjatë orëve të zgjed­hu­ra nga punë­mar­rësi.
3. Rezul­tatet e mbikëqyr­jes shën­de­të­sore ruhen në një for­më të për­sh­tat­shme, që lejon kon­sul­timin e tyre të mëvon­shëm, në për­puth­je me legjis­la­cionin për mbro­jt­jen e të dhë­nave per­son­ale.
Punë­mar­rësi, me kërkesë të tij, ka akses te kartela per­son­ale e shën­de­tit në punë.
4. Shpen­zimet e ekza­min­imeve dhe mbikë-qyr­jes shën­de­të­sore mbu­lo­hen nga punëd­hënësi në për­puth­je me legjis­la­cionin në fuqi për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë.

Neni 10
Sank­sionet

Në rast të shkel­jes së dis­poz­i­tave të kësaj rreg­ul­lore­je, përkatë­sisht zba­to­hen sank­sionet e parashikuara në nenin 43, të ligjit nr. 10237, datë 18.2.2010, “Për sig­ur­inë dhe shën­detin në punë”, në nenin 9, të ligjit nr. 10469, datë 13.10.2011, “Për mbro­jt­jen nga rreza­timet jojonizuese”, dhe në nenin 54, të ligjit nr. 10433, datë 16.6.2011, “Për inspek­timin në Repub­likën e Shqipërisë”.

Neni 11
Për­jash­timet

1. Ekspoz­i­mi mund të tejkalo­jë vler­at kufi të ekspozim­it kur janë plotë­suar dis­pozi­ta të veçan­ta siç e për­cak­ton Komi­sioni për Mbro­jt­jen nga Rreza­timet (KMR).
2. Nëpër­m­jet për­jash­tim­it nga neni 4, i kësaj rreg­ul­lore­je, por në kup­tim të pikës 1, të nen­it 6, të kësaj rreg­ul­lore­je, zba­to­hen dis­poz­i­tat e mëposhtme:
a) ekspoz­i­mi mund të tejkalo­jë VKE-të nëse është i lid­hur me instal­im­in, tes­timin, për­dorim­in, zhvil­lim­in, mirëm­ba­jt­jen ose kërkime që kanë lid­hje me pajis­jet e imazherisë së rezo­nancës mag­netike (MRI) për pacien­tët në sek­torin shën­de­të­sor, me kusht që të gjitha kushtet e mëposhtme të jenë përm­bushur:
i) vlerësi­mi i riskut të ketë demon­stru­ar se VKE-të janë tejkalu­ar;
ii) duke pasur parasysh njo­hu­ritë më të fun­dit të fushës, janë zbat­u­ar të gjitha masat teknike dhe/ose orga­ni­za­tive;
iii) rrethanat e jus­ti­fiko­jnë në mënyrë të drejtë tejkalim­in e VKE-ve;
iv) janë mar­rë në kon­sid­er­atë karak­ter­is­tikat e ven­dit të punës, pajis­jeve të punës, ose prak­tikave të punës; dhe
v) punëd­hënësi demon­stron që punë­mar­rësit janë ende të mbro­j­tur kundër efek­teve neg­a­tive në shën­det dhe kundër risqeve të sig­urisë, përf­shirë nëpër­m­jet sig­urim­it që janë zbat­u­ar udhëzimet për për­dorim të sig­urt të ofru­ara nga prod­hue­si në për­puth­je me legjis­la­cionin në fuqi mbi pajis­jet mjekë­sore;
b) KMR-ja mund të lejo­jë, në rrethana të jus­ti­fikuara mirë dhe vetëm për sa kohë ato mbeten të mirëjus­ti­fikuara, që VKE-të të tejkalo­hen përko­hë­sisht në sek­torë speci­fikë ose për veprim­tari speci­fike jashtë objek­tit të shkro­n­jës “a”, të këtij neni.Për qël­lim të kësaj shkro­n­je, ‘rrethana të jus­ti­fikuara mirë’ do të thotë rrethanat në të cilat janë përm­bushur kushtet e mëposhtme:
i) vlerësi­mi i riskut i kry­er në për­puth­je me nenin 5, të kësaj rreg­ul­lore­je të ketë demon­stru­ar se VKE-të janë tejkalu­ar;
ii) duke pasur parasysh njo­hu­ritë më të fun­dit të fushës, janë zbat­u­ar të gjitha masat teknike dhe/ose orga­ni­za­tive;
iii) janë mar­rë në kon­sid­er­atë karak­ter­is­tikat speci­fike të ven­dit të punës, pajis­jeve të punës, ose prak­tikave të punës; dhe
iv) punëd­hënësi demon­stron që punë­mar­rësit janë ende të mbro­j­tur kundër efek­teve neg­a­tive në shën­det dhe kundër risqeve të sig­urisë, përf­shirë për­dorim­in e stan­dard­eve dhe udhëz­imeve të kra­ha­sueshme, më speci­fike dhe të njo­hu­ra botër­isht.

SHTOJCA I
MADHËSITË FIZIKE NË LIDHJE ME EKSPOZIMIN NDAJ FUSHAVE ELEKTROMAGNETIKE

Mad­hësitë e mëposhtme fizike për­doren për të për­shkru­ar ekspoz­imin ndaj fushave elek­tro­mag­netike:
“Inten­siteti i fushës elek­trike” (E) është një mad­hësi vek­to­ri­ale që i kor­re­spon­don for­cës së ushtru­ar mbi një grim­cë tën­garkuar, pavarë­sisht lëviz­jes së saj në hapësirë. Ajo shpre­het në volt për metër (Vm‑1).Duhet të bëhet dal­lim ndër­m­jet fushës elek­trike në mjedis dhe fushës elek­trike të pran­ishme në trup (in situ) si rezul­tat i ekspozim­it ndaj fushës elek­trike të mje­dis­it.
“Rry­ma në gjym­tyrë” (I L ) është rry­ma në gjym­tyrët e një per­soni të ekspozuar ndaj fushave elek­tro­mag­netike në brezin e frekuen­cave nga 10 MHz në 110 MHz si rezul­tat i kon­tak­tit me një objekt në një fushë elek­tro­mag­netike ose rrjed­hjes së rry­mave kapac­i­tive të induk­tu­ara në trupin e ekspozuar. Ajo shpre­het në amper (A).
“Rry­ma e kon­tak­tit” (I C ) është një rrymë që shfaqet kur një per­son vjen në kon­takt me një objekt në një fushë elek­tro­mag­netike. Ajo shpre­het në amper (A). Një rrymë e kon­tak­tit në gjend­je të qën­drueshme ndodh kur një per­son është në kon­takt të vazh­dueshëm me një objekt në një fushë elek­tro­mag­netike. Në pro­cesin e real­izmit të këtij kon­tak­ti, mund të ndon­jë një shkarkim elek­trik me rry­ma shoqëruese kalimtare.
“Ngarke­sa elek­trike” (Q) është një mad­hësi e për­dorur për shkarke­sat e shkëndi­jave dhe shpre­het në kulomb ©.
“Inten­siteti i fushës mag­netike” (H) është një mad­hësi vek­to­ri­ale që, së bashku me den­sitetin e fluk­sit mag­netik, speci­fikon një fushë mag­netike në çdo pikë në hapësirë. Ajo shpre­het në amper për metër (Am‑1).
“Den­siteti i fluk­sit mag­netik” (B) është një mad­hësi vek­to­ri­ale që rezul­ton në një for­cë që vepron mbi ngarke­sat në lëviz­je, që shpre­het në tes­la (T). Në hapësirë të lirë dhe në mate­ri­ale biologjike, den­siteti i fluk­sit mag­netik dhe inten­siteti i fushës mag­netike mund të shkëm­be­hen duke për­dorur ekuiv­a­lencën e inten­sitetit të fushës mag­netike prej H=1 Am ‑1 ndaj den­sitetit të fluk­sit mag­netik prej B= 4π 10 —7 T (afër­sisht 1,25 mikrotes­la).
“Den­siteti i fuqisë” (S) është një mad­hësi e për­sh­tat­shme e për­dorur për frekuen­ca shumë të lar­ta, ku thel­lësia e depër­tim­it në trup është e ulët. Është fuqia e rreza­tim­it rënës pin­gul mbi njës­inë e sipër­faqes, shpre­hur në vat për metër katror (Wm- 2).
“Energjia speci­fike e përthith­jes” (SA) është energjia e përthithur nga njësia e masës së indit biologjik, e shpre­hur në xhaul për kilo­gram (Jkg‑1). Në këtë shto­jcë ajo për­doret për të kufizuar efek­tet joter­mike nga rreza­timet e mikrovalëve pul­sante.
“Fuqia e energjisë speci­fike të përthith­jes” (SAR) e mesa­ta­rizuar për të gjithë trupin ose për pjesë të trupit është fuqia e energjisë së përthithur për njësi të masës së indit tru­por dhe shpre­het në vat për kilo­gram (Wkg‑1).
SAR‑i për të gjithë trupin është një mad­hësi e pran­uar gjerë­sisht për të lid­hur efek­tet neg­a­tive ter­mike me ekspoz­imin ndaj frekuen­cave të radios (FR). Përveç mesa­tares së SAR në të gjithë trupin, vler­at lokale të SAR­janë të nevo­jshme për të vlerë­suar dhe kufizuar depoz­itimin e tepru­ar të energjisë në pjesë të vogla të trupit, që rezul­ton në kushte të veçan­ta të ekspozim­it. Shem­buj të kushteve të tilla përf­shi­jnë: një indi­vid të ekspozuar ndaj FR të brez­it të ulët në MHz (p.sh. nga nxe­hësit dielek­trikë) dhe indi­vidët e ekspozuar në afër­si të fushës së një antene.
Nga këto sasi, den­siteti i fluk­sit mag­netik (B), rry­ma e kon­tak­tit (I C), rry­ma në gjym­tyrë (I L), inten­siteti i fushës elek­trike (E), inten­siteti i fushës mag­netike (H), dhe den­siteti i fuqisë (S) mund të mat­en drejt­për­drejt.

SHTOJCA II
EFEKTET JOTERMIKE
VLERAT KUFI TË EKSPOZIMIT DHE NIVELET E VEPRIMIT NË BREZIN E FREKUENCAVE NGA 0 Hz NË 10 MHz

A. VLERAT KUFI TË EKSPOZIMIT (VKE)
VKE-të poshtë 1 Hz (tabela A1) janë kufij për fushat mag­netike sta­tike që nuk ndiko­hen nga indi i trupit.
VKE-të për frekuen­ca nga 1 Hz në 10 MHz (tabela A2) janë kufij për fushat elek­trike të induk­tu­ara në trup­n­ga ekspoz­i­mi ndaj fushave elek­trike dhe fushave mag­netike që ndrysho­jnë në kohë.
VKE-të për den­sitetin e fluk­sit të jashtëm mag­netik nga 0 në 1 Hz.
VKE-ja e efek­teve ndi­jore është VKE për kushte nor­male pune (tabela A1) dhe është e lid­hur me mar­ra­mend­jen dhe efek­te të tjera fiziologjike të lid­hu­ra me çrreg­ul­limet e bal­ancës njerë­zore që rezul­ton krye­sisht nga lëviz­ja në një fushë mag­netike sta­tike.
VKE-ja e efek­teve në shën­det për kushte pune të kon­trol­lu­ara (tabela A1) është e zbat­ueshme përko­hë­sisht gjatë tur­nit të punës kur jus­ti­fiko­het nga prak­ti­ka ose pro­ce­si, me kusht që të jenë mirat­u­ar masa paran­daluese, sikon­trol­li i lëviz­jeve dhe ofri­mi i infor­ma­cionit për punë­mar­rësit.

Tabela A1
VKE-të për den­sitetin e fluk­sit të jashtëm mag­netik (B 0) nga 0 deri më 1 Hz
VKE-të e efek­teve ndi­jore
Kushte pune nor­male 2 T
Ekspoz­i­mi i lokalizuar i gjym­tyrëve 8 T
VKE e efek­teve në shën­det
Kushte pune të kon­trol­lu­ara 8 T

VKE-të e efek­teve në shën­det për inten­sitetin e fushës elek­trike të brend­shme nga 1 Hz në 10 MHz.
VKE-të e efek­teve në shën­det (tabela A2) kanë lid­hje me stim­ulim­in elek­trik të të gjithë sis­temit ner­vor per­iferik dhe indeve të sis­temit qen­dror në trup, përf­shirë kokën.

Tabela A2
VKE-të e efek­teve në shën­det për inten­sitetin e fushës së brend­shme elek­trike nga 1 Hz deri më 10 MHz
Brezi i frekuencës VKE-të e efek­teve në shën­det
1 Hz ≤ f < 3 kHz 1,1 V m ‑1
3 kHz ≤ f ≤ 10 MHz 3,8 x 10 – 4 f V m‑1(pik)

Shën­im A2‑1: f është frekuen­ca e shpre­hur në Herc (Hz).
Shën­im A2‑2: VKE-të e efek­teve në shën­det për fushën elek­trike të brend­shme janë vlera pik hapësi­nore në të gjithë trupin e per­son­it të ekspozuar.
Shën­im A2‑3: VKE-të janë vlera pik në kohë, të barabar­ta me vler­at e mesa­tares kuadrike (RMS) të shumëzuara me √2 për fushat sinu­soidale. Në rastin e fushave jos­i­nu­soidale, vlerësi­mi i ekspozim­it i kry­er në për­puth­je me nenin 5 të kësaj rreg­ul­lore­je, bazo­het në meto­dat e pikut të pon­deru­ar (duke fil­tru­ar në kohë), por mund të zba­to­hen pro­ce­du­ra të tjera të provuara shkencër­isht dhe të vleft­ë­suara të vlerësim­it, me kusht që ato të çojnë në rezul­tate afër­sisht ekuiv­a­lente dhe të kra­ha­sueshme.
VKE-të e efek­teve ndi­jore për inten­sitetin e fushave elek­trike të brend­shme nga 1- 400 Hz.
VKE-të e efek­teve ndi­jore (tabela A3) janë të lid­hu­ra me efek­tet e fushës elek­trike mbi sis­temin ner­vor qen­dror në kokë, d.m.th fos­fenet e ret­inës dhe ndryshime të vogla kalimtare në disa funk­sione të tru­rit.

Tabela A3
VKE-të e efek­teve ndi­jore për inten­sitetin e fushës elek­trike të brend­shme nga 1 deri në 400 Hz
Brezi i frekuencës VKE-të e efek­teve ndi­jore
1 ≤ f < 10 Hz 0,7/f V m –1 (pik)
10 ≤ f < 25 Hz 0,07 V m –1 (pik)
25 ≤ f ≤ 400 Hz 0,0028 f V m –1 (pik)

Shën­im A3‑1: f është frekuen­ca e shpre­hur në Herc (Hz).
Shën­im A3‑2: VKE- të e efek­teve ndi­jore për fushën elek­trike të brend­shme janë vlera pik hapësi­nore në kokën të per­son­it të ekspozuar.
Shën­im A3‑3: VKE-të janë vlera pik në kohë, të cilat për fushat sinu­soidale janë të barabar­ta me vler­at e mesa­tares kuadrike të shumëzuara me √2. Në rastin e fushave jos­i­nu­soidale, vlerësi­mi i ekspozim­it i kry­er në për­puth­je me nenin 5 të kësaj rreg­ul­lore­je bazo­het në meto­dat e pikut të pon­deru­ar (duke fil­tru­ar në kohë), por pro­ce­du­ra të tjera të provuara shkencër­isht dhe të vleft­ë­suara të vlerësim­it mund të zba­to­hen, me kusht që ato të çojnë në rezul­tate afër­sisht ekuiv­a­lente dhe të kra­ha­sueshme.

B. NIVELET E VEPRIMIT (NV)
Mad­hësitë dhe vler­at e mëposhtme fizike për­doren për të speci­fikuar nivelet e veprim­it (NV), që jepen për të për­cak­tu­ar me anë të një vlerësi­mi të thjeshtëzuar respek­timin e VKE-ve përkatëse ose nivelet mbi të cilat duhet të mer­ren masa përkatëse të mbro­jt­jes ose të paran­dalim­it të speci­fikuara në nenin 6 të kësaj rreg­ul­lore­je:
— NV-të e ulë­ta (E) dhe NV-të e lar­ta (E) për inten­sitetin e fushave elek­trike E të fushave elek­trike që ndrysho­jnë në kohë siç speci­fiko­het në tabelën B1;
‑NV-të e ulë­ta (B) dhe NV-të e lar­ta (B) për den­sitetin e fluk­sit mag­netik B të fushave mag­netik që ndrysho­jnë në kohë siç speci­fiko­het në tabelën B2;
— NV-të (IC ) për rry­mat e kon­tak­tit siç speci­fiko­het në tabelën B3;
— NV-të (B0 ) për den­sitetin e fluk­sit mag­netik të fushave mag­netike sta­tike siç speci­fiko­het në tabelën B4.
NV-të u kor­re­spon­do­jnë vler­ave të llog­a­r­it­u­ra ose të matu­ra të fushës elek­trike dhe mag­netike në vendin e punës në mungesë të punë­mar­rësit.

Nivelet e veprim­it (NV) për ekspoz­imin ndaj fushave elek­trike
NV-të e ulë­ta (tabela B1) për fushën elek­trike të jashtme bazo­hen në kufiz­imin e fushës elek­trike të brend­shme poshtë VKE-ve (tabelat A2 dhe A3) dhe kufiz­imin e shkarkimeve të shkëndi­jave në mje­disin e punës.
Poshtë NV-ve të lar­ta, fusha elek­trike e brend­shme nuk tejkalon VKE-të (tabelat A2 dhe A3) dhe shkarkimet bezdis­ëse të shkëndi­jave janë paran­dalu­ar, me kusht që të jenë mar­rë masat e mbro­jt­jes të për­men­dura në pikën 6, të nen­it 6, të kësaj rreg­ul­lore­je.

Tabela B1
Nivelet e veprim­it (NV) për ekspoz­imin ndaj fushave elek­trike nga 1 Hz në 10 MHz
Brezi i frekuencës NV-të e ulë­ta të inten­sitetit të fushës elek­trike (E)[Vm –1 ] (RMS) NV-të e lar­ta të inten­sitetit të fushës elek­trike (E) [Vm –1 ] (RMS)
1 ≤ f < 25 Hz 2,0 × 10 4 2,0 × 10 4
25 ≤ f < 50 Hz 5,0 × 10 5 /f 2,0 × 10 4
50 Hz ≤ f < 1,64 kHz 5,0 × 10 5 /f 1,0 × 10 6 /f

Brezi i frekuencës NV-të e ulë­ta të inten­sitetit të fushës (E)[Vm –1 ] (RMS) NV-të e lar­ta të inten­sitetit të fushës elek­trike) [Vm –1 ] (RMS)
1,64 ≤ f < 3 kHz 5,0 × 10 5 /f 6,1 × 10 2
3 kHz ≤ f ≤ 10 MHz 1,7 × 10 2 6,1 × 10 2

Shën­im B1‑1: f është frekuen­ca e shpre­hur në herc (Hz).
Shën­im B1‑2: NV-të e ulë­ta (E) dhe NV-të e lar­ta (E) janë vler­at e mesa­tares kuadrike (RMS) të inten­sitetit të fushës elek­trike që janë të barabar­ta me vler­at pik të pjesë­tu­ara me √2 për fushat sinu­soidale. Në rastin e fushave jos­i­nu­soidale, vlerësi­mi i ekspozim­it i kry­er në për­puth­je me nenin 5 të kësaj rreg­ul­lore­je bazo­het në metodën e pikut të pon­deru­ar (duke fil­tru­ar në kohë), por pro­ce­du­ra të tjera të provuara shkencër­isht dhe të vleft­ë­suara të vlerësim­it mund të zba­to­hen, me kusht që ato të çojnë në rezul­tate afër­sisht ekuiv­a­lente dhe të kra­ha­sueshme.
Shën­im B1‑3: NV-të paraqesin vlera mak­si­male të llog­a­r­it­u­ra ose të matu­ra në pozi­cionin e trupit të punë­mar­rësit. Kjo rezul­ton në një vlerësim kon­ser­v­a­tiv të ekspozim­it dhe respek­tim automatik të VKE-ve në të gjitha kushtet jouni­forme të ekspozim­it. Në rastin e një buri­mi shumë të lokalizuar bren­da një dis­tance prej pak cen­time­trash nga trupi, fusha elek­trike e induk­tu­ar do të për­cak­to­het në mënyrë dozimetrike, rast pas rasti.

Nivelet e veprim­it (NV) për ekspoz­imin ndaj fushave mag­netike
NV-të e ulë­ta (tabela B2), për frekuen­cat poshtë 400 Hz, rrjed­hin nga VKE-të e efek­teve ndi­jore (tabela A3) dhe për frekuen­cat mbi 400 Hz, nga VKE-të e efek­teve në shën­det për fushën elek­trike të brend­shme (tabela A2).
NV-të e lar­ta (tabela B2) rrjed­hin nga VKE-të e efek­teve në shën­det për fushën elek­trike të brend­shme të lid­hur me stim­ulim­in elek­trik të indeve ner­vore per­iferike dhe autonome në kokë dhe në trung (tabela A2).
Respek­ti­mi i VN-ve të lar­ta sig­uron që VKE-të e efek­teve në shën­det të mos tejkalo­hen, por efek­tet e lid­hu­ra me fos­fenet e ret­inës dhe ndryshime të vogla kalimtare të veprim­tarive të tru­rit janë të mundura, nëse ekspoz­i­mi në kokë tejkalon NV-të e ulë­ta për ekspozimet deri në 400 Hz. Në një rast të tillë zba­to­het pika 6 e nen­it 6 të kësaj rreg­ul­lore­je.
NV-të për ekspoz­imin e gjym­tyrëve rrjed­hin nga VKE-të e efek­teve në shën­det për fushën e brend­shme elek­trike të lid­hur me stim­ulim­in elek­trik të indeve në gjym­tyrë duke mar­rë parasysh që fusha mag­netike çiftë­zo­het më dobët në gjym­tyrë se sa në të gjithë trupin.

Tabela B2
NV-të për ekspoz­imin ndaj fushave mag­netike nga 1 Hz deri në 10 MHz
Brezi i frekuencës NV-të e ulë­ta të den­sitetit të fluk­sit mag­netik (B)[μT] (RMS) NV-të e lar­ta të den­sitetit të fluk­sit mag­netik (B) [μT] (RMS) NV-të e den­sitetit të fluk­sit mag­netik për ekspoz­imin e gjym­tyrëve ndaj fushës mag­netike të lokalizuar [μT] (RMS)
1 ≤ f < 8 Hz 2,0 × 10 5 /f 2 3,0 × 10 5 /f 9,0 × 10 5 /f
8 ≤ f < 25 Hz 2,5 × 10 4 /f 3,0 × 10 5 /f 9,0 × 10 5 /f
25 ≤ f < 300 Hz 1,0 × 10 3 3,0 × 10 5 /f 9,0 × 10 5 /f
300 Hz ≤ f < 3 kHz 3,0 × 10 5 /f 3,0 × 10 5 /f 9,0 × 10 5 /f
3 kHz ≤ f ≤ 10 MHz 1,0 × 10 2 1,0 × 10 2 3,0 × 10 2

Shën­im B2‑1: f është frekuen­ca e shpre­hur në herc (Hz).
Shën­im B2‑2: NV-të e ulë­ta dhe NV-të e lar­ta janë vler­at e mesa­tares kuadrike (RMS) që janë të barabar­ta me vler­at pik të pjesë­tu­ara me √2 për fushat sinu­soidale. Në rastin e fushave jos­i­nu­soidale, vlerësi­mi i ekspozim­it i kry­er në për­puth­je me nenin 5 të kësaj rreg­ul­lore­je bazo­het në metodën e pikut të pon­deru­ar (duke fil­tru­ar në kohë), por pro­ce­du­ra të tjera të provuara shkencër­isht dhe të vleft­ë­suara të vlerësim­it mund të zba­to­hen, me kusht që ato të çojnë në rezul­tate afër­sisht ekuiv­a­lente dhe të kra­ha­sueshme.
Shën­im B2‑3: NV-të për ekspoz­imin ndaj fushave mag­netike për­faqë­so­jnë vler­at mak­si­male në pozi­cionin e trupit të punë­mar­rësit. Kjo rezul­ton në një vlerësim kon­ser­v­a­tiv të ekspozim­it dhe respek­tim automatik të VKE-ve në të gjitha kushtet jouni­forme të ekspozim­it. Në rastin e një buri­mi shumë të lokalizuar bren­da një dis­tance prej pak cen­time­trash nga trupi, fusha elek­trike e induk­tu­ar do të për­cak­to­het në mënyrë dozimetrike, rast pas rasti.

Tabela B3
NV-të për rrymën e kon­tak­tit IC
Frekuen­ca NV-të (I C ) rry­ma e kon­tak­tit e qën­drueshme [mA] (RMS)
deri në to 2,5 kHz 1,0
2,5 ≤ f < 100 kHz 0,4 f 100 ≤ f ≤ 10 000 kHz 40 Shën­im B3‑1: f është frekuen­ca e shpre­hur në kilo­herc (kHz). Nivelet e veprim­it (NV-të) për den­sitetin e fluk­sit mag­netik të fushave mag­netike sta­tike Tabela B4 NV-të për den­sitetin e fluk­sit mag­netik të fushave mag­netike sta­tike Rrez­iqet NV-të (B 0 ) Inter­fer­en­ca me pajis­jet e implan­tu­ara aktive, p.sh. rreg­ul­lue­sit e rit­mit të zem­rës 0,5 Mt Risku i tërhe­q­jes dhe flak­jes në zonën ekstreme të burimeve me fuqi të lartë (> 100 mT) 3 mT

SHTOJCA III
EFEKTET TERMIKE
VLERAT KUFI TË EKSPOZIMIT DHE NIVELET E VEPRIMIT NË BREZIN E FREKUENCËS NGA 100 kHz NË 300 GHz

A. VLERAT KUFI TË EKSPOZIMIT (VKE)
VKE-të e efek­teve në shën­det për frekuen­cat nga 100 kHz në 6 GHz (tabela A1) janë kufij për energjinë dhe fuqinë e absorbuar për njësi të masës së indit të trupit që gjen­ero­het nga ekspoz­i­mi ndaj fushave elek­trike dhe mag­netike.
VKE-të e efek­teve ndi­jore për frekuen­cat nga 0,3 deri në 6 GHz (tabela A2) janë kufij për energjinë e absorbuar në një masë të vogël të indit në kokë nga ekspoz­i­mi ndaj fushave elek­tro­mag­netike.
VKE-të e efek­teve në shën­det për frekuen­cat mbi 6 GHz (tabela A3) janë kufij për den­sitetin e fuqisë së një vale elek­tro­mag­netike që bie mbi sipër­faqen e trupit.

Tabela A‑1
VKE-të e efek­teve në shën­det për ekspoz­imin ndaj fushave elek­tro­mag­netike nga 100 kHz deri në 6 GHz
VKE-të e efek­teve në shën­det Vler­at e SAR të mesa­ta­rizuara për çdo peri­ud­hë prej gjashtë min­u­tash
VKE-të e lid­hu­ra me stresin e nxe­hjes të të gjithë trupit, të shpre­hu­ra si SAR i mesa­ta­rizuar në trup 0,4 W kg –1
VKE-të e lid­hu­ra me stresin e nxe­hjes së lokalizuar në kokë dhe trung, të shpre­hu­ra si SAR i lokalizuar në trup 10 W kg –1
VKE-të e lid­hu­ra me stresin e nxe­hjes së lokalizuar në gjym­tyrë, të shpre­hu­ra si SAR i lokalizuar në gjym­tyrë 20 W kg –1

Shën­i­mi A1‑1: Masa mesa­ta­rizuese e SAR –it të lokalizuar është çdo 10 g të indit fqin­jë; SAR‑i mak­si­mal i përf­tu­ar në këtë mënyrë duhet të jetë vlera e për­dorur për për­cak­timin e ekspozim­it. Ky 10 g i indit syn­o­het të jetë një masë e indit fqinj me veti elek­trike përafër­sisht homog­jene. Në speci­fikimin e masës fqin­je të indit pra­nohet që ky kon­cept mund të për­doret në dozimetrinë kom­pju­terike por mund të paraqesë vështirësi për mat­je fizike të drejt­për­drej­ta. Mund të për­doret një gjeometri e thjeshtë, si një masë kubike ose sferike e indit.
VKE-të e efek­teve ndi­jore nga 0,3 GHz deri në 6 GHz
Këto VKE të efek­teve ndi­jore (tabela A2) janë të lid­hu­ra me shmang­ien e efek­teve dëgji­more të shkak­tu­ara nga ekspoz­i­mi i kokës ndaj rreza­tim­it mikrovalë pul­sues.

Tabela A2
VKE-të e efek­teve ndi­jore për ekspoz­imin ndaj fushave elek­tro­mag­netike nga 0,3 deri më 6 GHz
Brezi i frekuencës Absorbi­mi speci­fik i lokalizuar i energjisë (SA)
0,3 ≤ f ≤ 6 GHz 10 mJ kg –1

Shën­i­mi A2‑1: Masa mesa­ta­rizuese e SA-së mesa­ta­rizuese është 10 g ind.

Tabela A3
VKE-të e efek­teve në shën­det për ekspoz­imin ndaj fushave elek­tro­mag­netike nga 6 deri më 300 GHz
Brezi i frekuencës VKE-të e efek­teve në shën­det të lid­hu­ra me den­sitetin e energjisë
6 ≤ f ≤ 300 GHz 50 Ë m –2

Shën­im A3‑1: Den­siteti i energjisë mesa­ta­ri­zo­het për çdo 20 cm 2 të sipër­faqes së ekspozuar. Den­sitetet hapësi­nore të energjisë mak­si­male për 1 cm 2 nuk duhet të tejkalo­jnë me 20 herë vlerën prej 50 Ëm –2 . Den­sitetet e energjisë nga 6 deri më 10 GHz duhet të mesa­ta­ri­zo­hen për një peri­ud­hë prej gjashtë min­u­tash. Mbi 10 GHz, den­siteti i energjisë mesa­ta­ri­zo­het për çdo peri­ud­hë prej 68/f 1,05 ‑min­u­ta (ku f është frekuen­ca në GHz) për të kom­pen­suar për thel­lës­inë e depër­tim­it që shkur­to­het në mënyrë pro­gre­sive me rrit­jen e frekuencës.
B. NIVELET E VEPRIMIT (NV)
Mad­hësitë dhe vler­at fizike të mëposhtme për­doren për të speci­fikuar nivelet e veprim­it (NV), që jepen për të për­cak­tu­ar me anë të një vlerësi­mi të thjeshtëzuar respek­timin e VKE-ve përkatëse ose nivelet mbi të cilat duhet të mer­ren masa përkatëse të mbro­jt­jes ose të paran­dalim­it të speci­fikuara në nenin 6 të kësaj rreg­ul­lore­je:
— NV-të (E) për inten­sitetin e fushës elek­trike E të fushës elek­trike që ndryshon në kohë, siç speci­fiko­het në tabelën B1;
— NV-të (B) për den­sitetin e fluk­sit mag­netik B të fushës mag­netike që ndryshon në kohë, siç speci­fiko­het në tabelën B1;
— NV-të (S) për den­sitetin e energjisë për valët elek­tro­mag­netike, sic speci­fiko­het në tabelën B1;
— NV-të (I C ) për rrymën e kon­tak­tit, sic speci­fiko­het në tabelën B2;
— NV-të (I L ) për rrymën në gjym­tyrë, sic speci­fiko­het në tabelën B2;
NV-të u kor­re­spon­do­jnë vler­ave të llog­a­r­it­u­ra ose të matu­ra të fushës në vendin e punës në mungesë të punë­mar­rësit, si vlerë mak­si­male në pozi­cionin e trupit ose pjesë speci­fike në trup.
Nivelet e veprim­it (NV) për ekspoz­imin ndaj fushave elek­trike dhe mag­netike.
NV-të (E) dhe NV-të (B) rrjed­hin nga VKE-të e SAR ose të den­sitetit të energjisë (tabelat A1 dhe A3) bazuar në kufi­jtë e lid­hur me efek­tet ter­mike të brend­shme të shkak­tu­ara nga ekspoz­i­mi ndaj fushave elek­trike dhe mag­netike (të jashtme).

Tabela B1
NV-të për ekspoz­imin ndaj fushave elek­trike dhe mag­netike nga 100 kHz deri në 300 GHz
Brezi i frekuencës NV –të e inten­sitetit të fushës elek­trike NV (E) [Vm –1 ] (RMS) NV-të e den­sitetit të fluk­sit mag­netik (B) [μT] (RMS) NV-të e den­sitetit të fuqisë (S) [Wm –2 ]
100 kHz ≤ f < 1 MHz 6,1 × 10 2 2,0 × 10 6 /f —
1≤ f < 10 MHz 6,1 × 10 8 /f 2,0 × 10 6 /f —
10 ≤ f < 400 MHz 61 0,2 —
400 MHz ≤ f < 2 GHz 3 × 10 –3 f ½ 1,0 × 10 –5 f ½ —
2 ≤ f < 6 GHz 1,4 × 10 2 4,5 × 10 –1 —
6 ≤ f ≤ 300 GHz 1,4 × 10 2 4,5 × 10 –1 50
Shën­im B1‑1: f është frekuen­ca e shpre­hur në herc (Hz).

Shën­im B1‑2: [NV-të (E)] 2 dhe ëNV-të (B)] 2 duhet të mesa­ta­ri­zo­hen për një peri­ud­hë prej gjashtë min­u­tash. Për pul­simet e frekuen­cave të radios, den­siteti pik i fuqisë/energjisë i mesa­ta­rizuar për një gjerësi të pul­sim­it nuk duhet të tejkalo­jë me 1’000 herë vlerën e NV-ve përkatëse (S). Për fushat me shumë frekuen­ca, anal­iza bazo­het në shu­ma­toren.
Shën­im B1‑3: NV-të (E) dhe NV-të (B) për­faqë­so­jnë vlera mak­si­male të llog­a­r­it­u­ra ose të matu­ra në pozi­cionin e trupit të punë­mar­rësit. Kjo rezul­ton në një vlerësim kon­ser­v­a­tiv të ekspozim­it dhe respek­tim automatik të VKE-ve në të gjitha kushtet jouni­forme të ekspozim­it. Në rastin e një buri­mi shumë të lokalizuar bren­da një dis­tance prej pak cen­time­trash nga trupi, fusha elek­trike e induk­tu­ar do të për­cak­to­het në mënyrë dozimetrike, rast pas rasti.
Shën­im B1‑4: Den­siteti i energjisë mesa­ta­ri­zo­het për çdo 20 cm² të sipër­faqes së ekspozuar. Den­sitetet hapësi­nore të energjisë mak­si­male për 1 cm² nuk duhet të tejkalo­jnë me 20 herë vlerën prej 50 Wm –2. Den­sitetet e energjisë nga 6 deri më 10 GHz duhet të mesa­ta­ri­zo­hen për një peri­ud­hë prej gjashtë min­u­tash. Mbi 10 GHz, den­siteti i energjisë mesa­ta­ri­zo­het për çdo peri­ud­hë prej 68/f 1,05- min­u­tash (ku f është frekuen­ca në GHz) për të kom­pen­suar për thel­lës­inë e depër­tim­it që shkur­to­het në mënyrë pro­gre­sive me rrit­jen e frekuencës.

Tabela B2
NV-të për rry­mat e kon­tak­tit të qën­drueshme dhe rry­mat e induk­tu­ara në gjym­tyrë
Brezi i frekuencës NV-të e rrymës së kon­tak­tit të qën­drueshme (I C ) [mA] (RMS) NV-të e rrymës së induk­tu­ar në gjym­tyrë, në secilën gjym­tyrë (I L ) [mA] (RMS)
100 kHz ≤ f < 10 MHz 40 —
10 ≤ f ≤ 110 MHz 40 100

Shën­im B2‑1: [NV-të (I L )] 2 duhet të mesa­ta­ri­zo­hen në një peri­ud­hë prej gjashtë min­u­tash.

SHTOJCA IV
KRITERET DHE PROCEDURAT PËR PAJISJEN ME AKT MIRATIMI PËR VEPRIMTARI ME BURIME TË RREZATIMIT JOJONIZUES

Çdo punëd­hënës që ushtron veprim­tari me burime të rreza­tim­it jojonizues, që nuk janë të për­jash­tu­ara nga kjo rreg­ul­lore për mbro­jt­jen e punë­mar­rësve, është i detyru­ar të pajiset me akt mira­ti­mi nga Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi, i cili është i përher­shëm për­sa kohë nuk ka mod­i­fikime apo ndryshime të fushës elek­tro­mag­netike të gjeneru­ar.
Për pajis­jen me akt mira­ti­mi për të ushtru­ar veprim­tari me burime të rreza­tim­it jojonizues, punëd­hënësi duhet të përm­bushë këto kritere:
— Të jetë i pajisur me ekstrak­tin e regjistrim­it në Qen­drën Kom­bëtare të Regjistrim­it të Biz­ne­seve si per­son fizik ose juridik;
— Të jetë pajisur me deklaratën e kon­for­mitetit për çdo pajis­je që do të instalo­het, pajis­je që duhet të plotë­so­jnë kërke­sat min­i­male të shpre­hu­ra në legjis­la­cionin e veçan­të përkatës.
— Të jetë pajisur me vlerësimin për shpërn­dar­jen e rreza­tim­it për çdo burim ose grup burimesh në lid­hje me sig­ur­inë dhe mbro­jt­jen nga rreza­timet jojonizuese, i cili merr në kon­sid­er­atë ekspoz­imin pro­fe­sion­al. Ky vlerësim kry­het nga ekspertë të mbro­jt­jes nga rreza­ti­mi të njo­hur nga Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi;
— Të paraqesin një doku­ment në lid­hje me gjend­jen shën­de­të­sore të punë­mar­rësve në zba­tim të nen­it 9 të kësaj rreg­ul­lore­je.
Punëd­hënësi duhet t’i drej­to­jë Komi­sion­it të Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi kërkesën për pajis­jen me akt mira­ti­mi para fil­lim­it të veprim­tarisë. Kërke­sa bëhet nëpër­m­jet aplikim­it për akt mira­ti­mi në Zyrën e Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi në për­puth­je me nenin 3 të kësaj rreg­ul­lore­je, ku në vlerësime mer­ren në kon­sid­er­atë ekspozimet pro­fe­sion­ale. KMR-ja ven­dos për lëshimin e aktit të mira­tim­it jo më vonë se 60 ditë pune nga apliki­mi.
Zyra e Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi bën shqyr­timin dhe ver­i­fikimin e doku­menta­cionit të paraqi­tur, kërkon doku­mente sht­esë kur infor­ma­cioni nuk është i plotë ose bën ver­i­fikimin në ter­ren të të dhë­nave kur e sheh të arsyeshme. ZMR-ja për­gatit një doku­ment shoqërues, bazuar në vlerësimin e dorëzuar nga punë­mar­rësi, i cili merr në kon­sid­er­atë sig­ur­inë dhe mbro­jt­jen nga rreza­timet jojonizuese.
Zyra e Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi shqyr­ton aplikimin nëse janë përm­bushur kriteret për pajis­jen e sub­jek­tit me akt mira­ti­mi. Pas shqyr­tim­it, apliki­mi dër­go­het në Komi­sion­in e Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi për mira­tim. Mbro­jt­ja nga rreza­timet jojonizuese dhe sig­uria e dhënë nga eksper­ti­za mbetet përgjegjësi eplotë e punëd­hënësit dhe eksper­tit.
Në instal­im­in e burimeve të reja, punëd­hënësit mar­rin në kon­sid­er­atë dhe shpërn­dar­jen e rreza­tim­it jojonizues të instal­imeve ekzistuese. Në rast se një punëd­hënës i ri syn­on të instalo­jë burime të reja në një pikë ku gjen­den burime ekzistuese të tij ose punëd­hënësvetë tjerë, atëherë burimet e reja duhet të gjen­ero­jnë rreza­tim deri në difer­encën midis kufir­it të lejuar dhe shu­ma­tores së burimeve ekzistuese. Në rastin kur punëd­hënësit janë ekzistues dhe shu­ma­tor­ja e burimeve të instalu­ara e kalon kufirin, atëherë të gjithë punëd­hënësit ulin fuqitë e burimeve në niv­el të barabartë të pon­deru­ar, në mënyrë që të gjithë punëd­hënësit së bashku të respek­to­jnë kufizimet.
Për çdo aplikant mba­het një dos­je pranë arkiv­it të Zyrës së Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi. Ngarko­het Zyra e Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi për plotësimin dhe mirëm­ba­jt­jen e arkiv­it.
Zyra e Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi, pas mira­tim­it nga Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi, për­gatit aktin e mira­tim­it për sub­jek­tin përkatës sipas for­matit të mirat­u­ar nga Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi.
Për çdo ndryshim në burim, që vjen si paso­jë e ndryshim­it teknologjik të shpërn­dar­jes së rreza­tim­it, punëd­hënësi duhet të kërko­jë ndryshimin e aktit të mira­tim­it dhe të paraqesë vlerësimin përkatës pranë Komi­sion­it të Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi. Në këtë rast, Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­ti­mi vepron si në rastin e një apliki­mi të ri. Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­timetven­dos për ndryshimin e aktit të mira­tim­it jo më vonë se 60 ditë pune nga data e aplikim­it si në rastin e një apliki­mi të ri.
Tar­i­fat për aplikimin për pajis­jen me akt mira­ti­mi për­cak­to­hen me udhëz­im të min­istrit përgjegjës për shën­de­të­sisë, duke qenë objek­tive dhe duke mar­rë në kon­sid­er­atë mbu­lim­in e kos­tove admin­is­tra­tive.
Inspek­ti­mi
Komi­sioni i Mbro­jt­jes nga Rreza­timet kon­trol­lonz­ba­timin e dis­poz­i­tave që lid­hen me sig­ur­inë dhe mbro­jt­jen nga rreza­timet e të gjitha veprim­tarive të mirat­u­ara.
Inspek­torët pajisen me doku­ment iden­ti­fiki­mi, sipas legjis­la­cionit në fuqi për inspek­timet. Sta­tusin e inspek­torit të mbro­jt­jes nga rreza­timet e për­fi­to­jnë për shkak të detyrës punë­mar­rësit e Zyrës së Mbro­jt­jes nga Rreza­timet.
Të drej­tat dhe detyrat e inspek­torëve si dhe pro­ce­du­ra e inspek­tim­it të sub­jek­teve që krye­jnë veprim­tari me burime të rreza­tim­it jojonizues real­i­zo­hen në për­puth­je me ligjin nr. 10433, datë 16.6.2011, “Për inspek­timin në Repub­likën e Shqipërisë”.