INFOCIP prezanton gjetjet e monitorimit per zyrat elektorale te partive gjate Zgjedhjeve Parlamentare 2017

Tirane, 14 Shta­tor 2017 — INFOCIP prezan­toi dje, në një tryezë të rrum­bul­lakët të orga­nizuar nga Këshilli i Europës dhe KQZ gjet­jet e mon­i­torim­it per per­dorim­in e mate­ri­aleve te pro­pa­gan­des zgjed­hore nga par­tite poli­tike gjate fushates per zgjed­hjet par­la­mentare te 25 Qer­shorit 2017. Gjatë peri­ud­hës 15–25 Qer­shor 2017, INFOCIP, anëtare themeluese e Dhomës Zgjed­hore, ndër­mori një mon­i­torim në ter­ren për të ver­i­fikuar kushtet e zba­tim­it të  Udhëzim­it të KQZ nr1/ dt 31/05/2017 ne tre bash­ki të qarkut Tiranë, konkretisht Tiranë, Kamëz dhe Vorë. Sa i takon bashk­isë Tiranë, INFOCIP mon­i­toroi ter­ri­toret në pjesën Veri­ore të saj, veri-lin­dore, Lin­dore dhe Juglin­dore (gjithë pje­sa e qytetit dhe fsha­trat që janë mbi bule­vardin “Dësh­morët e Kom­bit”). Pje­sa tjetër e krye­qytetit u mon­i­torua nga part­nerët në këtë pro­jekt (ISP).

Zona e Kamzës, në të gjitha njësite admin­is­tra­tive për­bërëse (qytete„ fshat Lokalitet) u mbu­lua plotë­sisht me mon­i­torim nga INFOCIP, sikurse edhe bashkia Vorë (plotë­sisht pje­sa urbane dhe 80% e ter­ri­toreve ruralë të kësaj bashkie).

Mon­i­tori­mi u real­izuar në part­ner­itet me Zyrën e Këshillit të Europës në Tiranë, me Komisonin Qën­dror të Zgjed­hjeve si dhe me Dhomën Zgjed­horë (orga­ni­zatat e saj për­bërëse).

Për të real­izuar një vlerësim koher­ent dhe objek­tiv të zba­tim­it të këtij udhëz­i­mi, INFOCIP ven­dosi që të dispono­heshin para­prak­isht:

1. Har­ta e sak­të e lag­jeve të qytetit/fshatrave të një bashia të cak­tu­ar, në të cilën të jenë të për­cak­tu­ar kufi­jtë ndarës/admistrativë.
2. Fotot e mar­ra ne ter­ren nga gru­pet e mon­i­torim­it apo vëzhguesve të akred­i­tu­ar në KQZ.
3. Vlerësi­mi sis­tem­atik i dis­tan­cave fizike bren­da të cilave udhëz­i­mi për­cak­ton ven­dos­jen e mate­ri­aleve proa­gan­dis­tike zgjed­hore.
4. Kërke­sat e vetë sub­jek­teve zgjed­hore të depoz­i­tu­ara sipas kërke­save të këtij udhëz­i­mi në Bash­ki, përmes të cilave kjo e fun­dit vihet në dijeni të num­rit të zyrave elek­torale në ter­ri­tor.
5. Çdo e dhënë e vënë në dis­pozi­cion nga bashkia lid­hur me mon­i­torim­in që ajo real­i­zon, kon­form kërke­save të udhëzim­it nr1/ dt 31/05/2017

INFOCIP tra­jnoi dhe nxor­ri më pas në ter­ren gru­pet e mon­i­toruesve, të cilët të pajisur me mjete lëvizëse dhe me aparatu­ra dix­hitale që doku­men­to­jnë ven­dod­he­jen me “geo-loca­tion” vunë në zba­timin pro­tokollin e mon­i­torim­it. Vlerësi­mi u bë në dy raun­de, me grupe të alter­nuara, duke kon­solid­uar në vazhdim rezul­tatet e vëzhgim­it në ter­ren. Në fil­lim u pri­or­i­ta­rizua me mbu­lim zona urbane e bashk­itë e lart-shënuara dhe në pas edhe ter­ri­toret rurale respek­tive.

Rezul­tatet e mon­i­torim­it

Në ter­ri­torët e të tre­ja bashk­itë të mon­i­toru­ara, Tiranë, Kamëz dhe Vorë  u vezhguan dhe u doku­men­tu­an me foto:

43 zyra te PD

50 zyra te PS

38 zyra te LSI

12 zyra te PDIU

1 zyre e LIBRA

1 zyre e PSD

Ne total u doku­men­tu­an me foto dhe geo-loca­tion 145 zyra elek­torale.

• Ne Bashkine Tirane, ne ter­ri­torin e marre per­siper per mbu­lim nga INFOCIP (pje­sa mbi bule­vardin desh­miret e Kom­bit, pra ne lind­je dhe ne jug-lind­je te qytetit) gjith­sej u vezhguan 15 zyra PD, 28 zyra PS,16 zyra LSI, 9 PDIU,1 LIBRA
• Ne Bashkine Kamez gjith­sej u doku­men­tu­an 22 zyra PD, 13 PS, 10 LSI, 1 PSD dhe 3 PDIU
• Ne Bashkine Vore u doku­men­tu­an 6 zyra elek­tro­rale te PD, 9 te PS dhe 12 te LSI

Nga mon­i­tori­mi rezul­toi se ne pergjithe­si udhez­i­mi i KQZ eshte respek­tu­ar sa i takon dis­tan­cave te parashikuara per per­dorim­in e mate­ri­aleve pro­pa­gan­dis­tike te partive per objek­tet e mon­i­toru­ara nga INFOCIP (neni 2, para­grafi 1). Në asnjë rast të doku­men­tu­ar

Nga mon­i­tori­mi ne ter­ren rezul­tuan disa raste kur nje sub­jekt zgjed­hor kishte me shume se nje zyre elek­torale per lagje/fshat. Konkretisht ne zonen lin­dore, ver­ilin­dore dhe juglin­dore te krye­qyteti Tirane (mbi kufirin urban­is­tik qe cak­ton bule­var­di qen­dror), u kon­stu­an 10 raste shkel­je të kësaj dis­poz­itë nga sub­jeti zgjed­hor PS, 4 raste te shkel­jes nga sub­jek­ti zgjed­hor PD, , dhe 5 raste nga sub­jek­ti zgjed­hor LSI.

Nga vleres­i­mi rezul­toi se sub­jek­tet zgjed­hore kane bere shkel­je te dis­poz­i­tave te ketij urd­her­i­mi sa i takon njof­tim­it para­prak me shkrim te bashkive sa i takon referim­it te adreses se sak­te dhe num­rit te pergjithshem te pikave te pro­pa­gan­des zgjed­hore. Konkretisht rezul­ton se në Bashk­inë Tiranë ka depoz­i­tu­ar kërkese kon­form këtij udhëz­i­mi vetëm sub­jek­ti zgjed­hor PS. Në bashk­inë Kamëz ka depoz­i­tu­ar kërkesë con­form këtij udhëz­i­mi vetëm sub­jek­ti zgjed­hor PD. Në bashk­inë Vorë ka depoz­i­tu­ar kërkese vetëm sub­jek­ti zgjed­hor PD. Vihet re një ten­dencë në këtë rast që direk­tiv­en e depoz­itim­it të lis­tave e kanë plotë­suar ato sub­jek­te zgjed­hore të cilat kanë patur afil­ia­cion poli­tik me drej­timin e bashk­isë përkatëse. Të gjitha sub­jek­tet e tjera zgjed­hore që kan­did­u­an në këto tre bash­ki (qarku Tiranë 13–15 sub­jek­te), nuk e kanë respek­tu­ar Udhëz­imin nr. 1 të KQZ.

Të dhë­nat për doku­menta­cionin e depoz­i­tu­ar në bash­ki nga sub­jek­tet zgjed­hore INFOCIP e ka disponuar përmes aktivizim­it të dis­poz­i­tave të ligjit 119/2014 për të drejtën për informim. Të tre­ja bashk­itë të cilat morën kërke­sa për këtë qël­lim iu përgjig­jen me shkrim dhe/ose me email zyr­tar, bren­da afat­eve ligjore të lejuar, kërke­save të depoz­i­tu­ara nga INFOCIP.

Nga mon­i­tori­mi rezul­toi se Bashk­itë nuk kanë mundur gjithash­tu të përm­bushin detyrimet e tyre për të autor­izuar con­form vlerësimevetë tyre para­prake planin e ven­dos­jes së zyrave elek­torale sipas listës të paraqi­tur nga sub­jek­tet zgjed­hore. Koha e pakët në dis­pozi­cion si dhe dinami­ka e fushatës, në të cilët vetë bashk­itë u për­sh­inë në niv­el të për­faqë­suesve të tyre poli­tike, por edhe kli­ma e çten­sionuar parazg­jed­hore që prod­hoi Mar­rëvesh­ja Poli­tike PS-PD në datë 18 Maj 2017, mund të ren­diten si disa nga shkaqet e mos-veprim­it të bashkive në drej­tim të zba­tim­it të urd­hërimeve të KQZ.

INFOCIP ka kon­stat­u­ar gjithash­tu një defekt edhe në for­mulimn e vetë Udhëzim­it të KQZ sa i takon një­sive ter­ri­to­r­i­al të refer­u­ara si kritere të ven­dos­jes së zyrave të pro­pa­gandës zgjed­hore. Konkretisht, para­grafi 2 i nen­it të udhëzim­it është i for­mu­lu­ar në këtë for­më: Sub­jek­tet zgjed­hore lejo­hen të ngrenë jo më shumë se një zyrë elek­torale për lag­je qyteti ose fshat”.  Aktu­al­isht, bashk­itë nuk dispono­jnë har­ta të ndar­jeve me bazë lag­je, por vetëm të një­sive admin­is­tra­tive. INFOCIP bëri kërkesë pranë zyrës urban­is­tike të tre­ja bashkive për të disponuar kufi­jtë e lag­jeve, por jko e dhënë ishte e pamundur të gjen­ro­hej në pak kohë që u la në dis­pozi­cion të këtij mon­i­tori­mi. Sa i takon qytetit të Tiranës, kon­cep­ti lag­je ka hum­bur me kohë kon­sis­tencën e vet dhe sot nuk refer­o­het më. Edhe emrat ë për­doren janë triv­ialë (psh. “Te Bryl­li”, “Te 21-shi”).

Edhe sa i takon kri­ter­it të KZQ “Një qen­drër elek­torale për fshat” përsëri i aka kri­juar vështirësi në vlerësim. Bashkia Kamëz psh është e për­bërë nga dy NJA, Kamëz dhe Paskuqan. NJA Kamëz ka gjith­sej 5 lag­je, plus Bathor­ja qe ka 7 lag­je me vete, si dhe 5 fsha­tra per­reth, Lak­nas, Valias, Fru­tikul­turë, Bulçesh, Zall-Mner. Kurse  NJA Paskuqan ka gjith­sej 12 lag­je. Në këto lag­je janë të inte­gru­ara fsha­trat  Babr­ru Qëndër, Kodër e Kuqe, Shpat, Fushë e Kërçikëve, Kodër Babr­ru, Paskuqan Fushë, Paskuqan Kodër. Në kushte opti­male, kon­form për­cak­timeve të udhëzim­it nr.1, dr 31/05/2017 të KQZ, do të duhet që në ter­ri­torin e bashk­isë Kamëz të kënë qenë  ven­do­sur jo më më shumë se 41 zyra elek­torale për çdo sub­jekt zgjed­hor. INFOCIP ka kerkuar nga Bashkia Kamez harten e perdite­suar te lag­jeve, sipas ndar­jes me te fun­dit Admin­is­tra­tive-Ter­ri­to­ri­ale.

Në pamundësi për të patur një ndar­je në hartë të deta­juar me bazë lag­je, mon­i­tori­mi u lim­i­tua në kon­trastimin e lagjeve/fshatrave në total dhe zyrave/qendrave elek­torale të hapu­ra në total.

Gjet­jet e këtij mon­i­tori­mi u prezan­tu­an dje nga drej­tori I INFOÇIP, Ger­ti Shel­la, në një tryesë të rrum­bul­lakët të orga­nizuar nga Këshilli i Europës dhe KQZ në mjedis­et e Hotel Tirana, në kuadër të pro­jek­tit  “Vepri­mi kundër Krim­it”. Në tryezën me teme “ Mon­i­tori­mi i financim­it të fushatës zgjed­hore” u prezen­tu­an edhe rezul­tatet e bashkëpunim­it të Këshillit të Evropës dhe mbështet­jes së ofru­ar ndaj KQZ-së në funk­sion të për­gatit­jes së zgjed­hjeve par­la­mentare. Po ash­tu u prezan­tua edhe Doku­men­ti Teknik i Këshillit të Evropës “Reko­mandime për të for­cuar dhe për­mirë­suar kuadrin rreg­ul­la­tor, pro­ce­dur­al dhe metodologjik të Komi­sion­it Qen­dror Zgjed­hor të Shqipërisë”;

Shkarko Raportin ne PDF

Shkarko Evi­den­cat e Mon­i­torim­it

Fjala e kreut te KQZ, Kle­ment Zguri