E drejta per t’u informuar

JU KENI TE DREJTE TE INFORMOHENI MBI DOKUMENTAT ZYRTARE 

Neni 23 i Kushtetues garan­ton te drejten e informim­it si e drejte themelore

Kuven­di i Shqiperise ka mirat­u­ar ligjin nr.8503, date 30.6.1999 “Per te drejten e informim­it per doku­mentet zyrtare”.
Ky ligj garan­ton ushtrim­in e te drejtes se informim­it

1. Çfare te drej­tash keni Ju?

• Çdo per­son fizik apo juridik, ven­das apo i huaj ka te drejte te kerko­je infor­ma­cion per “doku­mentet zyrtare”, qe kane te bejne me veprim­tarine e organ­eve shteterore dhe te per­son­ave qe ushtro­jne funk­sione shteterore, pa qene i detyru­ar te shp­je­go­je motivet per te cilat e kerkon nje infor­ma­cion te tille

• Çdo per­son fizik apo juridik, ven­das apo i huaj ka te drejte te kerko­je infor­ma­cion per te dhen­at vet­jake (te mba­j­tu­ra ne nje doku­ment zyr­tar) te per­son­ave qe krye­jne funk­sione shteterore ose sher­bime pub­like, per aq sa keto lid­hen me cile­si te kerkuara nga ligji per per­son­at qe i ushtro­jne keto detyra.

• Çdo per­son fizik apo juridik, ven­das apo i huaj ka te drejte te nji­het me dos­jet dhe rregjis­trat e admin­is­trates (per­vecse kur ndalo­het shpre­himisht nga ligji)

2. Kush eshte i detyru­ar te garan­to­je ushtrim­in e kesaj te drejte?

Çdo organ i admin­is­trates shteterore dhe ent pub­like eshte i detyru­ar te jape çdo infor­ma­cion ne lid­hje me nje doku­ment zyr­tar.

3. Cilat jane kufizimet ne ushtrim­in e kesaj te drejte?

Ushtri­mi i te drejtes se informim­it mbi doku­men­tat zyrtare kufi­zo­het ne dy raste – per shkak te sekretit shteteror (doku­men­tat e klasi­fikuara te tilla) dhe per shkak te mbro­jt­jes se te dhenave per­son­ale. Ne çdo rast kufizimet duhet te jane te parashikuara shpre­himisht nga ligji.

4. Si te ushtroni kete te drejte?

Per tu njo­hur me doku­men­tat zyrtare, Ju duhet t’i drej­to­heni me nje kerkese organ­it te admin­is­trates shteterore apo entit pub­lik perkates qe disponon kete doku­ment.
Ju mundet gjithash­tu te beni nje kerkese me shkrim (dore apo çfare­do) ne baze te formes te mesiperme apo çfaredol­loj forme tjeter, mjafton qe te qartesoni ate çfare kerkoni, organin kujt ia kerkoni dhe menyren per te prit­ur pergjig­jen.
Nese kerkoni dhe shp­jegim ver­bal duhet ta speci­fikoni ne kerke­sen Tuaj.
Kerke­sa duhet te depoz­i­to­het ne çfaredol­loj menyre (poste, faks, dorazi, etj) ne organin e admin­is­trates shteterore apo entin pub­lik.
Nese behet fjala per infor­ma­cione dhe doku­mente lid­hur me emrat e punon­jesve nga te cilet mund te mer­ret infor­ma­cion apo behen kerke­sa, rreg­ul­lat, pro­ce­du­rat per mar­rjen e for­mu­la­reve te ndryshem, rreg­ul­lat e pergjithshme ligjore sipas te cilave vepron autoriteti pub­lik, shp­jegimet per pro­ce­du­rat e punes, Ju nuk duhet te beni kerkese, insti­tu­cioni eshte i detyru­ar te kete kur­do­here kop­je te gat­shme te ketyre doku­men­tave dhe ti vere ato ne dis­pozi­cionin Tuaj.

5. Çfare duhet te pris­ni nga organi i admin­is­trates shteterore apo enti pub­lik?

Juve do t’Ju vihet ne dis­pozi­cion nje kop­je e plote e doku­men­tit te kerkuar.
Juve do t’ju mund te jipet infor­ma­cion ne nje forme tjeter perf­shire edhe ate ver­bale (nese e keni kerkuar shpre­himisht)

6. Bren­da çfare afati do te mund te nji­heni me doku­mentin zyr­tar?

Organi i admin­is­trates shteterore apo enti pub­lik eshte i detyru­ar te plote­so­je kerke­sen Tuaj bren­da 40 diteve nga depoz­iti­mi i saj.
Ne se kerke­sa Juaj nuk mund te plote­so­het pasi eshte fjala per nje doku­ment qe nuk mund te jete i hapur per pub­likun (sekret shteteror apo per shkak te mbro­jt­jes se te dhenave per­son­ale), ate­here organi i admin­is­trates shteterore apo enti pub­lik, bren­da 15 diteve Ju kthen pergjeg­je me shkrim duke treguar arsyet e mos­d­he­nies se infor­ma­cionit.

7. Sa do te ju kush­to­je ushtri­mi i se drejtes Tuaj?

Si rreg­ull ushtri­mi i se drejtes te informim­it eshte pa pagese. Ne raste te veçan­ta nese real­iz­imin e ketij sher­bi­mi kerkon shpen­z­ime, insti­tu­cioni per­cak­ton dhe shpall para­prak­isht tar­i­fat perkatese, te cilat nuk jane me te lar­ta se kos­tot per real­iz­imin e sher­bim­it.

8. Çfare mund te behet nese kjo e drejte Ju moho­het?

Ju keni te drejte te anko­heni ndaj mos­d­he­nies se infor­ma­cionit te kerkuar neper­mjet nje ankese drej­tu­ar organ­it nga i cili keni kerkuar infor­ma­cion apo organ­it epror te tij sipas for­mu­la­rit te sug­jeru­ar (kliko). Ju mund te anko­heni gjithash­tu edhe ne gjykate.
Nese nga mohi­mi i se drejtes suaj keni pesuar nje dem, Ju mund te kerkoni shperblim­in e demit.

9. Raste te posaçme te ushtrim­it te te drejtes se informim­it gjate “pro­cedim­it admin­is­tra­tiv”!

Per­veçse cfare u tha me siper mbi ushtrim­in e te drejtes e informim­it mbi doku­men­tat zyrtare qe ka te beje me informimin mbi veprim­tarine e admin­is­trates pub­like krye­sisht neper­mjet njo­hjes me “doku­men­tat zyrtare” qe kane marre for­men per­fundimtare, ne rastet kur zhvil­lo­het nje “pro­ced­im admin­is­tra­tiv”, legjis­la­cioni shqip­tar i njeh per­son­ave qe kane nje interes te drejt­per­drejte (jane pale, apo te drej­tat dhe intere­sat e tyre mund te preken nga pro­ced­i­mi admin­is­tra­tiv) si dhe atyre per­son­ave qe megjithese nuk kane nje interes te drejper­drejte provo­jne se kane nje interes te ligjshem, te drejten per tu infor­muar edhe me gjere lid­hur me dinamiken dhe hap­at e nder­mjetme te pro­cedim­it admin­is­tra­tiv.

• Per­soni i intere­suar ne baze te nje kerkese duhet te infor­mo­het mbi hap­at konkrete te nder­rmarre nga organi admin­is­tra­tiv apo enti pub­lik ne ate pro­ced­im admin­is­tra­tiv , vendimet e mar­ra, etj (bren­da 10 diteve nga depoz­iti­mi i kerke­ses);
• Per­soni i intere­suar mund te inspek­to­je dos­jet e pro­cedim­it admin­is­tra­tiv dhe te marre verte­time apo kop­je te verte­t­u­ara te doku­menteve qe dos­ja permban (me per­jash­tim te doku­men­tave te klasi­fikuar sekret shteteror).