LIGJI Nr. 9669, dt 18.12.2006 “PËR MASA NDAJ DHUNËS NË MARRËDHËNIET FAMILJARE”

Neni 1

Qël­li­mi

Ky ligj ka për qël­lim:

1. Paran­dal­im­in dhe reduk­timin e dhunës në famil­je në të gjitha for­mat e saj, me anë të masave të për­sh­tat­shme ligjore.

2. Garan­timin e mbro­jt­jes me masa ligjore të pjesë­tarëve të famil­jes, të cilët janë vik­ti­ma të dhunës në famil­je, duke i kush­tu­ar vëmend­je të veçan­të fëmi­jëve, të moshuarve dhe per­son­ave me aftësi të kufizuar.

Neni 10

Masat mbro­jtëse ndaj dhunës në famil­je

1. Mbro­jt­ja ndaj dhunës në famil­je, në zba­tim të këtij ligji, do të sig­uro­het me këto mënyra:

a) burimet e financim­it të Entit Rreg­ul­la­tor për­bëhen nga page­sat e rreg­ul­lim­it, të ven­do­sura nga ajo vetë për oper­a­torët, që oper­o­jnë në sis­temet e furnizim­it me ujë, të kanal­iz­imeve të ujërave të zeza dhe tra­j­tim­it të tyre, nga page­sat e licen­cave dhe nga dona­cione të ndryshme;

b) shfuqizuar;

c) duke larguar men­jëherë të paditurin/ën (dhunuesin/en) nga bane­sa për një afat kohor të cak­tu­ar me urd­hër të gjykatës dhe të mos e lejo­jë të rihyjë në banesë pa autor­iz­imin e gjykatës;

ç) duke ndalu­ar men­jëherë të paditurin/ën (dhunuesin/en) që t’i afro­het përtej një dis­tance të cak­tu­ar vik­timës apo pjesë­tarëve të famil­jes së vik­timës, siç për­cak­to­het në nenin 3 pika 3 të këtij ligji apo siç emër­to­het në urd­hër;

d) duke ndalu­ar men­jëherë të paditurin/ën (dhunuesin/en) që t’i afro­het shtëpisë, ven­dit të punës, banesës së famil­jes së origjinës apo banesës së çiftit të ardhshëm ose të per­son­ave të tjerë dhe për më tepër shkol­lës së fëmi­jëve, ose vendeve të cilat frekuen­to­hen më tepër nga vik­ti­ma, me për­jash­tim të rasteve kur frekuen­ti­mi bëhet për arsye pune;

dh) duke ven­do­sur men­jëherë viktimën/at dhe të mitu­rit në stre­hime të përkohshme, duke mba­j­tur parasysh në çdo rast interesin më të lartë, atë të të mitu­rit;

e) duke kufizuar ose duke ndalu­ar të paditurin/ën (dhunuesin/en) të tako­het me fëmi­jën e vik­timës, sipas kushteve të cilat mund të jenë të për­sh­tat­shme;

ë) duke i ndalu­ar të paditurit/ës (dhunuesit/es) hyr­jen ose qën­drim­in në banesën e përkohshme apo të përher­shme të vik­timës, ose në ndon­jë pjesë të saj, pavarë­sisht nga të drej­tat e pronë­sisë apo të posedim­it të dhunue­sit;

f) duke urd­hëru­ar një per­son të autor­izuar nga gjyka­ta (punon­jës i ren­dit ose përm­barues gjyqë­sor) që të shoqëro­jë vik­timën ose të paditurin/ën (dhunuesin/en) deri në banesën e vik­timës dhe të mbikëqyrë largimin e pasurisë per­son­ale;

g) duke urd­hëru­ar organet zbat­uese të ligjit që të seku­ostro­jnë çdo armë që i për­ket dhunue­sit gjatë kon­trol­lit të kry­er apo të urd­hëro­jë dhunuesin për të dorëzuar çdo armë që i për­ket atij;

gj) duke urd­hëru­ar të paditurin/ën (dhunuesin/en) që të lejo­jë vik­timën të pose­do­jë banesën të cilën e për­dorin së bashku vik­ti­ma dhe dhunuesi/ja ose ndon­jë pjesë të saj;

h) duke urd­hëru­ar të paditurin/ën (dhunuesin/en) që të pagua­jë qiranë e banesës së përher­shme apo të përkohshme të vik­timës, si dhe detyrim­in ushqi­mor për vik­timën, fëmi­jët apo pjesë­tarë të tjerë të famil­jes që ka në ngarkim;

i) për sa kohë urdhri mbro­jtës është në fuqi, tra­j­ti­mi i pasurisë kry­het në për­puth­je me Kodin e Famil­jes, nenet 57, 58 dhe 60;

j) duke i kalu­ar vik­timës të drejtën e kujdestarisë së përkohshme mbi fëmi­jët dhe duke i hequr përko­hë­sisht përgjegjës­inë prindërore të paditurit/ës (dhunuesit/es);

k) duke ven­do­sur dhe duke urd­hëru­ar sipas rastit (në kom­pe­tencë të gjykatës) ndërhyr­jen e shër­bimeve sociale, pub­like apo pri­vate të vend­ba­nim­it ose pranë orga­ni­zatave që kanë si qël­lim mbështet­jen dhe prit­jen e per­son­ave të dhunuar në famil­je;

l) duke urd­hëru­ar të paditurin/ën (dhunuesin/en) që të bëjë një pagesë peri­odike në favor të per­son­ave bashkë­jetues, të cilët, për efekt të masës së mësipërme, mbeten të privuar nga mjetet e jetesës. Për të sig­u­ru­ar pagesën, gjyka­ta mund të ven­dosë që shu­ma të derd­het nga punëd­hënësi në favor të për­fitue­sit. Një vendim i tillë për­bën tit­ull ekzeku­tiv;

ll) duke përf­shirë vik­timën e dhunës në famil­je në pro­grame reha­bil­iti­mi;

m) duke urd­hëru­ar të paditurin/ën (dhunuesin/en) të mar­rë pjesë në pro­grame reha­bil­iti­mi; nëse i/e padituri/a (dhunuesi/ja) urd­hëro­het të shko­jë në një pro­gram reha­bil­iti­mi, përgjegjësve të pro­gramit u kërko­het të rapor­to­jnë çdo javë në gjykatë nëse dhunue­si e ndjek apo merr pjesë në të. Nëse i/e padituri/a (dhunuesi/ja) nuk merr pjesë, atëherë, me kërkesë të sub­jek­teve të parashikuara nga neni 13 i këtij ligji, gjyka­ta e thër­ret këtë për­para saj dhe zba­ton dis­poz­i­tat përkatëse të Kodit Penal, për pengimin e ekzeku­tim­it të vendimeve të gjykatës.

2. Në urdhrin e mbro­jt­jes, të lëshuar me vendim gjykate, mund të parashiko­hen disa nga masat mbro­jtëse të parashikuara në pikën 1 të këtij neni.

3. Në urdhrin e men­jëher­shëm të mbro­jt­jes, të lëshuar me vendimin e gjykatës, mund të parashiko­hen disa nga masat e parashikuara në shkro­n­jat “a” deri në “g” të këtij neni.

4. Në rastin e zba­tim­it të shkro­n­jës “g”, vendi­mi i gjykatës parashikon:

a) pezul­lim­in e lejes së armës deri në plotësimin e afatit të urdhrit të mbro­jt­jes, si dhe njof­timin e autoritetit përkatës admin­is­tra­tiv, nëse arma është sekuestru­ar dhe per­soni ka një autor­iz­im për armëm­ba­jt­je me leje;

b) kthimin e armës së sekuestru­ar, nëse per­soni ka një autor­iz­im për armëm­ba­jt­je me leje, vetëm pas mbarim­it të afatit të për­cak­tu­ar në urdhrat e mbro­jt­jes.

Neni 13

Sub­jek­tet që kanë të drejtën për të kërkuar urdhrin e mbro­jt­jes

1. Kërkesën për urd­hër mbro­jt­je­je mund ta paraqesin:

a) vetë vik­ti­ma;

b) për­faqë­sue­si ligjor ose avokati i vik­timës;

c) poli­cia / prokuro­r­ia.

2. Kërkesën për urd­hër mbro­jt­je­je të një të mituri mund ta paraqesin:

a) prin­di ose kujdestari i të mitu­rit;

b) për­faqë­sue­si ligjor ose avokati i vik­timës;

c) të afër­mit;

ç) për­faqë­sue­sit e zyrës së shër­bimeve sociale pranë bashk­isë ose komunës, ku ka ban­imin e përher­shëm apo të përkohshëm vik­ti­ma, që kanë dijeni për ushtrim­in e dhunës;

d) qen­drat dhe shër­bimet për mbro­jt­jen dhe reha­bil­itimin e vik­ti­mave të dhunës në famil­je, të njohura/licencuara nga Min­is­tria e Punës, Çësht­jeve Sociale dhe Shan­seve të Barabar­ta;

dh) policia/prokuroria;

e) per­son­at ligjër­isht përgjegjës për fëmi­jët.

3. Kërkesën për urd­hër të men­jëher­shëm mbro­jt­je­je mund ta paraqesin:

a) vetë vik­ti­ma;

b) për­faqë­sue­si ligjor ose avokati i vik­timës;

c) policia/prokuroria;

ç) per­soni me të cilin vik­ti­ma ka mar­rëd­hënie famil­jare;

d) për­faqë­sue­sit e zyrës së shër­bimeve sociale pranë bashk­isë ose komunës, ku ka ban­imin e përher­shëm apo të përkohshëm vik­ti­ma, që kanë dijeni për ushtrim­in e dhunës;

dh) qen­drat dhe shër­bimet për mbro­jt­jen dhe reha­bil­itimin e vik­ti­mave të dhunës në famil­je, të njohura/licencuara nga Min­is­tria e Punës, Çësht­jeve Sociale dhe Shan­seve të Barabar­ta.

h) të mar­rë pjesë si këshillues në har­timin e strategjive dhe të poli­tikave kom­bëtare në sek­torin e furnizim­it me ujë dhe të largim­it e për­punim­it të ujërave të ndo­tu­ra.

4. Në rastin kur kërke­sa është paraqi­tur nga policia/prokuroria, tërhe­q­ja e vik­timës nga pro­ce­si nuk sjell si paso­jë mos­gjykimin e çësht­jes së fil­lu­ar.

Neni 16

Gjyki­mi për lëshimin e urdhrit të mbro­jt­jes

1. Gjyka­ta ven­dos shqyr­timin e kërkesës për lëshimin e urdhrit të mbro­jt­jes bren­da 15 ditëve pas pra­nim­it të kërkesës.

2. Gjatë shqyr­tim­it të kërkesës për urd­hër mbro­jt­je­je, gjyka­ta dëgjon me rad­hë per­son­at në vijim:

a) vik­timën, për­faqë­suesin ligjor apo avokatin e saj;

b) të paditurin/ën (dhunuesin/en), për­faqë­suesin ligjor apo avokatin e tij/saj;

c) prokuror­in, nëse ky ka paraqi­tur kërkesën;

ç ) për­faqë­sue­sit e poli­cisë;

d) për­faqë­sue­sit e zyrës së shër­bimeve sociale pranë një­sisë në të cilën jeton përherë ose përko­hë­sisht per­soni i për­men­dur, kur kërkue­si është nën 18 vjeç, nuk ka zotësi për të vepru­ar apo dhu­na e ushtru­ar në famil­je ka ndikim mbi per­son­at e lart­për­men­dur;

dh) punon­jësit e qen­drave shën­de­të­sore apo të qen­drave të shër­bim­it dhe reha­bil­itim­it, të cilët kanë asis­tu­ar vik­timën pas ushtrim­it të dhunës mbi të;

e) dësh­mi­tarët, të cilët gjyka­ta i kon­sideron të domos­doshëm.

3. Në rastin kur kërke­sa është paraqi­tur nga policia/prokuroria, tërhe­q­ja e vik­timës nga pro­ce­si nuk sjell si paso­jë mos­gjykimin e çësht­jes së fil­lu­ar.

Lexo të plotë ligjin