LIGJI Nr.9251, dt 8.7.2004 “KODI DETAR I REPUBLIKES SE SHQIPERISE”

LIGJ
Nr.9251, date 8.7.2004

KODI DETAR I REPUBLIKES SE SHQIPERISE
Ne mbështet­je te nen­eve 78 dhe 83 pika 1 te Kushte­tutës, me propoz­imin e Këshillit te Min­is­trave,
KUVENDI
I REPUBLIKES SE SHQIPERISE

VENDOSI:

PJESA E PARE
DISPOZITA TE PERGJITHSHME

KREU I
OBJEKTI, SUBJEKTET DHE PARIMET E PERGJITHSHME

 

Neni 1
Objek­ti

1. Kodi Detar i Repub­likës se Shqipërisë rreg­ul­lon mar­rëd­hëni­et juridike, ekonomike dhe shoqërore ne fushën e detarisë, duke ven­do­sur rreg­ul­la mbi te drej­tat dhe detyrimet e sub­jek­teve qe ushtro­jnë veprim­tari detare dhe kane përgjegjësi ligjore mbi hapësirën detare.
2. Këto mar­rëd­hënie ne fushën e detarisë lindin dhe zhvil­lo­hen gjate ushtrim­it te veprim­tarive detare e te lun­drim­it për për­dorim­in e barabarte dhe me efik­a­sitet te burimeve detare, kon­servimin e burimeve te tyre gjal­lore, kry­er­jen e studimeve shken­core detare përkatëse, mbro­jt­jen e mje­dis­it detar nga ndot­jet, sig­ur­inë e lun­drim­it, sipas rreg­ullave te trafikut detar, sig­urim­in e shër­bimeve te posaçme te kërkim-shpë­tim­it, si dhe trans­portet e mall­rave ne për­puth­je me legjis­la­cionin përkatës.

 

Neni 2
Fusha e veprim­it

1. Dis­poz­i­tat e këtij Kodi rreg­ul­lo­jnë ushtrim­in e te drej­tave dhe mar­rëd­hënieve juridike
detare ne Repub­likën e Shqipërisë.
2. Organet shtetërore respek­to­jnë dis­poz­i­tat e këtij Kodi kur ushtri­mi i funk­sion­eve te tyre
ndërthuret me veprim­tar­inë ose sub­jek­tet juridike detare.
3. Dis­poz­i­tat e këtij Kodi, për aq sa është e mundur, vepro­jnë me veçoritë përkatëse edhe ne lumenj, liqene ose rez­ervuare te lun­drueshëm, qe kane lid­hje me detin ose janë te për­bashkët me shtete te tjera.
4. Veprim­taria e mjeteve lun­druese shqiptare jashtë ter­ri­torit te Repub­likës se Shqipërisë
real­i­zo­het ne për­puth­je me dis­poz­i­tat e këtij Kodi, përveç rasteve kur:
a) duhet zbat­u­ar e drej­ta e shtetit ne ter­ri­torin ku ndod­het;
b) ka mar­rëvesh­je ndërkom­bëtare te veçante;
c) duhet zbat­u­ar e drej­ta ndërkom­bëtare.

 

Neni 3
Sub­jek­tet detare

1. Janë sub­jek­te te se drejtës detare per­son­at fizike ose juridike, pub­like ose pri­vate, ven­das ose te huaj, te cilët real­i­zo­jnë veprim­tar­inë ne fushën e detarisë.
2. Sub­jek­tet detare mund te jene drejtues te veprim­tarisë ne fushën e detarisë, pronare te mjeteve ose te mjedi­s­eve detare dhe ushtrues te veprim­tarive ne fushën e detarisë, zotërues, jo pronare te mjeteve dhe te veprim­tarive te fushës se detarisë, te punë­suar ose për­fitues nga kjo veprim­tari.

 

Neni 4
E drej­ta detare dhe te drej­tat e tjera

1. Te drej­tat dhe mar­rëd­hëni­et juridike detare janë te tilla kur, përveç kërke­save te këtij Kodi, plotë­so­jnë kërke­sat e përgjithshme te Kodit Civ­il, te Kodit Treg­tar dhe te lig­jeve krye­sore te fushave përkatëse.
2. Aspek­te te veçan­ta te veprim­tarisë detare, te për­bashkë­ta me fusha te tjera te se drejtës, rreg­ul­lo­hen sipas dis­poz­i­tave te aktit nor­ma­tiv, fushe krye­sore e te cilit janë, duke respek­tu­ar edhe dis­poz­i­tat e përgjithshme te këtij Kodi.

 

Neni 5
E drej­ta detare dhe e drej­ta ndërkom­bëtare

1. Ne veprim­tar­inë detare shqiptare e drej­ta ndërkom­bëtare është e detyrueshme dhe ka
për­parësi ndaj këtij Kodi kur buron nga një akt i pran­uar ligjër­isht.
2. Organet përkatëse, kur pra­no­jnë ligjër­isht aktet e se drejtës ndërkom­bëtare, shfuqi­zo­jnë ose ndrysho­jnë dis­poz­i­tat e këtij Kodi dhe aktet ligjore, te data ne zba­tim te tij, kur bien ndesh ose plotë­so­jnë mangësitë përkatëse, përveçse kur këto akte kane karak­ter te përkohshëm.

 

Neni 6
Ter­mat

1. Kup­ti­mi i ter­mave te veprim­tarisë ne fushën e detarisë për­cak­to­het shpre­himisht ne këtë Kod ose del nga përm­ba­jt­ja e dis­poz­itës përkatëse, ne te kundërtën i përm­ba­het kup­ti­m­it te përgjithshëm te fjalëve ne gjuhen shqipe.
2. Ter­mat e fushave jodetare kane kup­ti­min sipas legjis­la­cionit te fushës përkatëse.
3. Ter­mat e se drejtës ndërkom­bëtare detare kane kup­ti­min qe jepen prej saj dhe shëno­hen ne
klla­pa pas ter­mit ne shqip, përveç kur nuk ka te tille.
4. Kup­ti­mi i ter­mave detare, sipas këtij Kodi, është i detyrueshëm për fushat e tjera te se
drejtës.

 

Neni 7
Veprim­tar­itë me burim rreziku te shtu­ar

1. Veprim­taria me mjetet lun­druese, duke fil­lu­ar nga çasti i pluskim­it te pare, është me burim rreziku te shtu­ar ne kup­tim te Kodit Civ­il, me te gjitha paso­jat përkatëse, me për­jash­tim te rastit kur mjeti lun­drues rimorkio­het.
2. Mjetet lun­druese ne rimorkim tra­j­to­hen për kry­er­je veprim­tarie me burim rreziku te shtu­ar kur vërte­to­hen kritere te Kodit Civ­il qe nuk kane lid­hje me lun­drim­in.

 

Neni 8
Veprim­tar­itë detare

Veprim­tari detare dhe lun­dri­mi kon­sidero­hen:
a) trans­porti detar i mall­rave dhe i njerëzve;
b) veprim­tar­itë ne portet detare;
c) peshki­mi indus­tri­al dhe sportiv;
ç) kërkimet shken­core dhe arke­ologjike;
d) shfry­tëz­i­mi i fun­dit te detit;
dh) lun­dri­mi sportiv dhe mësi­mor;
e) tur­iz­mi detar;
ë) opera­cionet e kërkim-shpë­tim­it;
f) opera­cionet e pastrim­it te sipër­faqes se detit dhe te fun­dit te tij;
g) veprim­tari te tjera qe real­i­zo­hen nga sub­jek­tet detare.

 

Neni 9
Uniteti i drej­tim­it te ve prim­tarive detare

1. Veprim­tar­itë detare për sub­jek­tet juridike pri­vate ose shtetërore admin­istro­hen dhe licen­co­hen nga min­istritë përkatëse qe mbu­lo­jnë llo­jin e veprim­tarisë. Te drejtën e dhënies se lejes se veprim­tarisë e ka tit­ullari i dikas­ter­it përkatës.
2. Veprim­tar­itë detare, duke qene veprim­tari me burim rreziku te shtu­ar, drej­to­hen ne
mënyrë unike.
3. Uniteti i drej­tim­it real­i­zo­het:
a) ne mjetin lun­drues nga kapiteni;
b) ne portet detare dhe ne rada nga kap­i­tane­r­ia e por­tit;
c) ne hapësirën detare nga Roja Bregdetare Shqiptare;
ç) nga struk­tu­rat përkatëse te çdo dikas­teri për veprim­tar­itë nen përgjegjësi.

 

Neni 10
Leji­mi i veprim­tarisë ne fushën e detarisë

1. Veprim­taria ne fushën e detarisë dhe shër­bimet por­tuale kry­hen nga sub­jek­te te licen­cuara,
me cilësitë e nevo­jshme te per­son­ave fizike ose juridike qe janë regjistru­ar si te tille.
2. Sub­jek­tet ven­dase kane te drejtën e veprim­tarisë ne fushën e detarisë me mjete lun­druese qe fig­uro­jnë ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese dhe vetëm ne drej­timet qe ka leja e dhënë nga organi përgjegjës shtetëror.
3. Sub­jek­tet e hua­ja me qendër ne Shqipëri kane te drejtën e ushtrim­it te veprim­tarisë me mjete lun­druese, për veprim­tari te veçan­ta ose te përkohshme, dhe lejo­hen nga organi kom­pe­tent shqip­tar kur fig­uro­jnë te regjistru­ara ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese.
4. Përf­shir­ja e mjeteve lun­druese te sub­jek­teve te hua­ja ne këtë Regjistër i bara­zon ato me
sub­jek­tet ven­dase për veprim­tar­itë me këto mjete.
5. Sub­jek­tet detare te hua­ja, kur vepro­jnë ne ter­ri­torin shqip­tar, respek­to­jnë dis­poz­i­tat e këtij Kodi dhe ato te dala ne zba­tim te tij, përveç rasteve kur duhet zbat­u­ar mar­rëvesh­ja ndërkom­bëtare e veçante ose e drej­ta ndërkom­bëtare.
6. Për rastet e for­cës mad­hore ose nevo­jës se domos­doshme, kur është e pamundur rruge tjetër, mjetet e hua­ja detare mund te vepro­jnë ne ujer­at shqiptare pa autor­iz­im para­prak, por, ne çdo rast, duke dhënë sin­jalet, sipas se drejtës ndërkom­bëtare ose duke vene ne dijeni kap­i­taner­inë e por­tit me te afërt.

 

Neni 11
E drej­ta e kalim­it paqë­sor

Mjetet lun­druese qe mba­jnë fla­murin shqip­tar dhe mjetet lun­druese te hua­ja gëzo­jnë te drejtën e kalim­it paqë­sor ne detin ter­ri­to­r­i­al te shtetit shqip­tar, ne për­puth­je me legjis­la­cionin përkatës.

 

KREU II

PERBERESIT E VEPRIMTARISE DETARE

 

Neni 12
Hapësira detare

Hapësira detare shqiptare për­bëhet nga:
a) ujer­at e brend­shme detare;
b) deti ter­ri­to­r­i­al;
c) zona fqin­je (ne vazhdim);
ç) zona ekskluzive ekonomike;
d) shelfi kon­ti­nen­tal.

Neni 13
Mje­disi detar

1. Mje­disi detar janë pasuritë e nënu­jet, te sipër­faqes se fun­dit dhe te nën­tokës se fun­dit te
detit, si pjese e pasurisë kom­bëtare te shtetit shqip­tar.
2. Ai shtri­het gjate gjithë vijës se bregde­tit shqip­tar dhe vazh­don deri ne kufirin e zonës
ekskluzive ekonomike.
3. Ujer­at ekonomike te për­cak­tu­ara me mar­rëvesh­je dypalëshe i rat­i­fikon Këshilli i
Min­is­trave.
4. Mje­disi detar për­bëhet nga
a) vija e bregde­tit shqip­tar;
b) plazhet, portet, radat e porteve dhe ter­ri­toret tokë­sore te tyre;
c) lagu­nat, grykëderd­hjet e lumen­jve ne det, liqenet e vijës se ujit, qe komu­niko­jnë
vazhdimisht ose përko­hë­sisht me detin;
ç) ujer­at e brend­shme detare, ter­ri­to­ri­ale dhe ekonomike, sipas për­cak­tim­it te nen­it 12 te
këtij Kodi

.

Neni 14
Shër­bi­mi Hidro­grafik Shqip­tar

1. Shër­bi­mi Hidro­grafik Shqip­tar është insti­tu­cion tekniko — shken­cor shtetëror ne për­bër­je te For­cave Detare te Repub­likës se Shqipërisë, qe drej­ton, orga­ni­zon dhe për­punon botimin e har­tave detare, te vje­tarëve, te udhëzuesve te lun­drim­it e te fen­erëve.
2. Shër­bi­mi Hidro­grafik Shqip­tar kryen studime te karak­ter­it hidro­grafik e hidrologjik te relievit e te fun­dit te detit, për ven­dos­jen e fen­erëve e te shen­jave detare dhe te kabllove detare te nënu­jshme. Ai boton dhe pajis me doku­menta­cionin e nevo­jshëm detar te gjitha ani­jet shqiptare, si: ani­jet luftarake, te trans­portit, te peshkim­it e te tur­izmit.
3. Shër­bi­mi Hidro­grafik Shqip­tar, me autor­iz­im te Min­istrisë se Mbro­jt­jes, bashkëve­pron me shër­bime dhe insti­tu­cione hidro­grafike te shteteve te hua­ja për qël­lime studi­mi, bashkërendi­mi veprim­tarie.

 

Neni 15
Veprim­taria ne fushën e detarisë

1. Veprim­taria ne fushën e detarisë është tërësia e veprimeve te ndërgjegjshme te njeri­ut, qe kry­het drejt­për­drejt ose ne mjedis­et detare, me karak­ter ekonomik, mjedis­or, kërki­mor — shken­cor, ushtarak ose aspek­te te tjera qe lid­hen me mbro­jt­jen e intere­save kom­bëtare.
2. Veprim­taria ne fushën e detarisë orga­ni­zo­het dhe ushtro­het nga sub­jek­tet detare dhe real­i­zo­het me mjete, burime intelek­tuale, mate­ri­ale ose finan­cia­re, ne drej­time dhe for­ma te lejuara shpre­himisht nga ky Kod ose nga dis­pozi­ta te tjera ligjore.
3. Për­bërës te veprim­tarisë se fushës te detarisë janë: hapësira detare, sub­jek­tet detare, mjetet lun­druese, mall­rat, udhë­tarët dhe orga­niz­mat drejtues te veprim­tarisë se fushës te detarisë dhe organet shtetërore.

 

Neni 16
Mjetet lun­druese

1. Ne mjetet lun­druese përf­shi­hen te gji tha mjetet lun­druese, me për­jash­tim te mjeteve, te cilat për­doren te fik­suara ne trupin e njeri­ut.
2. Mjetet lun­druese për­bëhen nga:
a) ani­jet qe plotë­so­jnë te dhë­nat teknike për regjistrim ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese;
b) mjetet e vogla lun­druese;
c) mjetet detare;
ç) mjetet ujore.

 

Neni 17
Mjetet detare dhe ujore

1. Veprim­taria ne fushën e detarisë real­i­zo­het me ane te mjeteve lun­druese, te cilat për­bëhen nga: mjete detare, mjete ujore, mjete te vogla lun­druese, instal­ime teknologjike mbi dhe nënu­jore me karak­ter shfry­tëz­i­mi, komu­nika­cioni, shër­bi­mi ose kërki­mi shken­cor, instal­ime por­tuale, tekni­ka dhe sis­teme te sin­jal­izim­it detar, te komu­nikim­it dhe te energjetikes.
2. Mjetet flu­tu­ruese, përf­shirë edhe hidroplanët, u nën­shtro­hen rreg­ullave te veprim­tarisë ajrore, ndër­sa, kur ulen ne mjetet detare ose lun­dro­jnë, respek­to­jnë rreg­ul­lat e kësaj fushe.

 

Neni 18
Portet detare

1. Porte detare janë ter­ri­tore te vijës bregdetare, te për­gat­i­tu­ra posaçër­isht për akos­timin e ani­jeve e te pajisura me mjetet për shër­bimet e ngarkim-shkarkim­it, mjetet e sig­urisë detare, aku­a­to­ri­u­min, kanalin hyrës dhe radat, si dhe instalimet përkatëse te sin­jal­izim­it dhe te komu­nikim­it detar.
2. Porte detare mund te jene edhe ter­ri­toret lun­druese te për­gat­i­tu­ra posaçër­isht.
3. Por­tilet janë zgja­time te bregut, te për­gat­i­tu­ra posaçër­isht për anko­rim­in e mjeteve
lun­druese.
4. Portet detare nda­hen ne:
a) porte te hapu­ra për trafikun ndërkom­bë­tar;
b) porte kom­bëtare për veprim­tari te sub­jek­teve shqiptare ne fushën e detarisë, bren­da ujer­ave
ter­ri­to­ri­ale shqiptare, ose te sub­jek­teve te hua­ja për veprim­tari jotregtare.
5. Ne raste te veçan­ta, për te mbro­j­tur ose real­izuar intere­sat e rëndë­sishëm shtetërore, mund te për­doren dhe portet ushtarake te Repub­likës se Shqipërisë.
6. Min­is­tria e Trans­portit dhe e Teleko­mu­nika­cionit, me nisme ose kërkesë, autor­i­zon për këtë qel­lim edhe portet e kat­e­gorive te tjera, për shkaqe te for­cës mad­hore, defek­te teknike ose për interes shtetëror.
7. Shpall­ja, kat­e­go­riz­i­mi dhe emër­ti­mi i porteve për­cak­to­hen me vendim te Këshillit te Min­is­trave.

 

Neni 19
Pronësia detare

1. Janë ne pronësi te shtetit dhe ne admin­istrim te organ­eve shtetërore, qe mbu­lo­jnë fushat përkatëse te veprim­tarive detare, ujer­at e brend­shme ter­ri­to­ri­ale, deti ter­ri­to­r­i­al, vija bregdetare, ujer­at e liqen­eve dhe te lumen­jve te lun­drueshëm, tro­jet, kalatat dhe çdo objekt tjetër i palu­a­jt­shëm ne ter­ri­torin e por­tit, përf­shirë muret rrethuese te tij dhe aku­a­to­ri­u­min, si dhe instalimet e sin­jal­izim­it, te ndriçim­it dhe te komu­nikim­it bren­da ter­ri­torit te por­tit, ne kanalin hyrës dhe ne rade.
2. Janë ne pronësi te sub­jek­teve pub­like ose pri­vate makiner­itë dhe instalimet por­tuale,
pajis­jet e tjera, objek­tet e lëvizshme por­tuale dhe mjetet detare.
3. Shfry­tëz­i­mi dhe te drej­tat e tjera te pronë­sisë se ani­jeve mund te real­i­zo­hen nga çasti i
regjistrim­it te tyre ne regjistrin përkatës te mjeteve lun­druese.
4. Shfry­tëz­i­mi dhe te drej­tat e tjera te pronë­sisë ne plat­for­mat detare dhe ne pajis­jet mbi e
nënu­jore real­i­zo­hen nga çasti i dhënies se lejes se veprim­tarisë.
5. Me ligj te veçante mund te ndalo­het pronësia e sub­jek­teve pri­vate ne llo­je te cak­tu­ara
mjetesh lun­druese.

 

Neni 20
Emër­ti­mi

1. Pronat e porteve emër­to­hen ne çdo kohe me vendim te Këshillit te Min­is­trave, ndër­sa ani­jet dhe mjetet e tjera te lun­drueshme emër­to­hen ne kohen e regjistrim­it nga pronari. Emër­ti­mi pasqy­ron dhe respek­ton tra­di­tat detare dhe nor­mat e moralit. Njëko­hë­sisht çdo mjet lun­drues duhet te këtë num­rin e Orga­ni­za­tës Ndërkom­bëtare Detare (IMO).
2. Emri mba­het vetëm nga një objekt, si e drejte jopa­surore e pronar­it, dhe mbro­het nga ligji. 3. Emrat ndryshohen kur ani­ja:
a) çregjistro­het nga Regjistri i Mjeteve Lun­druese;
b) pushon se qeni si e tille;
c) ka shkaqe te arsyeshme.

 

Neni 21
Fla­muri

1. Fla­muri është sim­boli unik, qe pasqy­ron vendin e regjistrim­it te ani­jes dhe shënon përkatës­inë dhe sovran­itetin ter­ri­to­r­i­al.
2. Fla­murin shqip­tar e mba­jnë vetëm mjetet lun­druese te regjistru­ara ne Regjistrin e Mjeteve
Lun­druese Shqiptare.
3. Mënyra e mba­jt­jes dhe e për­dorim­it te fla­mu­rit për­cak­to­hen ne këtë Kod.

 

Neni 22
Eskluzivitete te fla­mu­rit

1. Mjetet lun­druese me fla­mur shqip­tar mund te kenë pikënis­je dhe des­ti­na­cion te brend­shëm
ne çdo port, shqip­tar e te huaj, kur plotë­so­jnë kërke­sat ligjore.
2. Mjetet lun­druese me fla­mur te huaj lun­dro­jnë vetëm ndër­m­jet një por­ti shqip­tar dhe atij te
huaj.
3. Admin­is­tra­ta Detare mund te lejo­je lun­drim­in e tyre edhe ndër­m­jet porteve shqiptare ne
këto raste:
a) ne baze te parim­it te barazisë me shtetin, fla­murin e te cilit mban mjeti lun­drues;
b) për mjetet kërki­more shken­core;
c) për veprim­tar­itë e mbro­jt­jes se mje­dis­it detar;
ç) kur ka interes shtetëror;
d) kur ka detyrim nga e drej­ta ndërkom­bëtare;
dh) kur ka ndër­pre­rje te udhë­tim­it për shkaqe teknike, te rrez­iqeve naty­rore, për ndihme mjekë­sore ose shkaqe te tjera objek­tive.

 

Neni 23
Shen­ja e thirrj es

1. Çdo mjet lun­drues, qe fig­uron ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare, ka num­rin e Orga­ni­za­tës Ndërkom­bëtare Detare (IMO), shen­jen ndërkom­bëtare te thirrjes, ne shkro­n­ja ose num­ra ndërkom­bëtare te thirrjes, te cak­tu­ara sipas kritereve te se drejtës ndërkom­bëtare detare, te shënuara ne Regjistër dhe dësh­minë përkatëse.
2. Shen­ja e thirrjes jepet detyrim­isht kur komu­niko­het me autoritetet e por­tit, kur kërko­het nga autoritetet ushtarako — detare, organet e Poli­cisë se Shtetit, organet e Rojës Bregdetare, te Poli­cisë Doganore, kur jepet sin­jali “SOS” ose mer­ret ky sin­jal dhe ne çdo rast tjetër te detyrueshëm, sipas ligjit te shtetit, ne ter­ri­torin e te cilit ndod­het ose nga e drej­ta ndërkom­bëtare detare.

 

Neni 24
Kon­trol­li i lin­jës detare dhe ndër­lid­h­ja

1. Mjetet lun­druese dety­ro­hen te pajisen me lejen e organ­it përkatës shtetëror, me teknikat audiovizive, qe sig­uro­jnë ndër­lid­hje te pandër­pre­rë ne dis­tan­cat mak­si­male te lun­drim­it te pavarur dhe me sis­temet e radar­it për kon­trol­lin e lin­jës detare.
2. Ndër­lid­h­ja mund te real­i­zo­het edhe me ane te dhënies se kodeve ose for­mulave te komu­nikimeve te njo­hu­ra botër­isht, me ane fla­mu­jsh ose sin­jalesh zanore te posaçme.

 

Neni 25
Ndër­timet detare

1. Ndër­timet e përher­shme ne mje­disin detar me themele ne shelf, lid­hur ose jo me veprim­tar­inë ne fushën e detarisë, veç respek­tim­it te pro­ce­du­rave te përgjithshme ne fushën e ndër­timeve, lejo­hen nga Admin­is­tra­ta Detare kur nuk bien ndesh me qarkul­lim­in e mjeteve lun­druese dhe, ne çdo rast, ndalo­hen ne radat, ne kanalet e hyr­jes ne port dhe ne aku­a­to­ri­umet, përveç rasteve kur lid­hen me funk­sion­imin dhe mbro­jt­jen e tyre.
2. Ndër­timet e përher­shme ne mje­disin detar pasqy­ro­hen ne har­tat detare.
3. Admin­is­tra­ta Detare për­cak­ton rreg­ul­lat për dis­tan­cat nga objek­tet detare te për­cak­tu­ara ne
piken 1 te këtij neni dhe kriteret e tjera qe lid­hen me mje­disin dhe veprim­tar­inë detare.
4. Ndër­timet e përkohshme ne mje­disin detar lejo­hen nga organet përkatëse.
5. Ndër­timet e përher­shme dhe te përkohshme sin­jal­i­zo­hen me mjete e tekni­ka te ndih­mës
detare.
6. Ndërte­sat e përher­shme ose te përkohshme pa themele ne shelf vlerë­so­hen dhe respek­to­jnë
kërke­sat dhe rreg­ul­lat e mjeteve detare.

KREU III
ORGANIZIMI, DREJTIMI DHE KONTROLLI I VEPRIMTARISE DETARE

 

Neni 26
Orga­niz­i­mi i veprim­tarisë detare

1. Sub­jek­tet ne fushën e detarisë e real­i­zo­jnë veprim­tar­inë e tyre ne mënyrë indi­vid­uale ose me ane te ekuipazheve te mjeteve detare te drejtuesve te mjetit, te shoqërive pub­like ose pri­vate, te veprim­tarive detare dhe te orga­niz­mave drejtues te tyre.
2. Te gjitha sub­jek­tet jodetare e real­i­zo­jnë veprim­tar­inë ne për­puth­je me dis­poz­i­tat ligjore përkatëse, por duke bashkëren­d­uar veprimet dhe duke respek­tu­ar autoritetet dhe organet e tjera por­tuale ne portin dhe ne zonën detare përkatëse.
3. Spe­cial­is­tet, orga­niz­mat ndër­shtetërore ose orga­ni­zatat ndërkom­bëtare ushtro­jnë veprim­tar­itë ose përgjegjësitë e tyre ne zba­tim te te drej­tave dhe detyrimeve qe rrjed­hin nga mar­rëvesh­jet ndërkom­bëtare.

 

Neni 27
Drej­ti­mi dhe kon­trol­li shtetëror

Drej­ti­mi dhe kon­trol­li shtetëror i veprim­tarive detare behet sipas përkatë­sisë se tyre nga:
a) struk­tu­rat e min­istrive qe admin­istro­jnë dhe licen­co­jnë veprim­tar­itë (inspek­toratet
përkatëse);
b) struk­tu­rat e min­istrive qe kon­trol­lo­jnë zba­timin e ligjsh­mërisë se veprim­tarive ne
hapësirën detare;
c) çdo organ tjetër i njo­hur me ligj.

 

Neni 28
Kap­i­taner­itë e porteve

1. Kap­i­taner­itë e porteve janë organe admin­is­tra­tive qe ushtro­jnë mbikëqyr­jen e zba­tim­it te nor­mave ligjore te karak­ter­it detar, te për­cak­tu­ara ne këtë Kod. Kap­i­taner­itë e porteve e ushtro­jnë autoritetin e tyre:
a) ne respek­timin e disi­plinës por­tuale te trafikut detar;
b) ne garan­timin e sig­urisë se mjeteve dhe njerëzve ne porte dhe ne rada;
c) ne zba­timin e ligjsh­mërisë detare.
2. Kap­i­taner­itë e porteve ndër­to­hen sipas struk­tu­rave te për­sh­tat­shme për real­iz­imin e funk­sion­eve te tyre. Ato orga­ni­zo­hen ne sek­sione te ndryshme, sipas prob­lematikes se veprim­tarisë se tyre. Struk­tu­ra dhe organi­ka e tyre për­cak­to­hen nga Min­is­tria e Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit.

 

Neni 29
Juridik­sioni i kap­i­taner­ive

Kap­i­taner­itë e porteve kane nen juridik­sion­in e tyre edhe ujer­at e brend­shme tokë­sore, ku kry­hen veprim­tari lun­d­ri­more. Këto veprim­tari për­cak­to­hen me vendim te Këshillit te Min­is­trave.

 

Neni 30
Poli­cia e sig­urisë por­tuale

1. Poli­cia e sig­urisë por­tuale orga­ni­zo­het dhe funk­sionon mbi bazën e ligjit “Për sig­ur­inë ne
ani­je e ne porte”.
2. Veprim­taria e poli­cisë se sig­urisë por­tuale rreg­ul­lo­het me aktet ligjore te Poli­cisë se Shtetit, si për orga­niz­imin dhe rreg­ul­lat e brend­shme, ash­tu edhe për kriteret e ndërhyr­jes për mbro­jt­jen dhe riven­dos­jen e ren­dit.
3. Poli­cia e sig­urisë por­tuale ka atributet e poli­cisë gjyqë­sore.
4. Drej­tori i përgjithshëm i poli­cisë se sig­urisë por­tuale emëro­het nga Min­istri i Trans­portit dhe i Teleko­mu­nika­cionit.

 

Neni 31
Autoriteti Por­tu­al

1. Autoriteti Por­tu­al rea lizon drej­timin admin­is­tra­tiv te veprim­tarisë ne fushat e detarisë dhe
te zonës detare përkatëse, si dhe bashkëren­don mar­rëd­hëni­et me organet shtetërore.
2. Autoriteti Por­tu­al cak­to­het nga sub­jek­ti juridik, pub­lik ose pri­vat, qe real­i­zon i vetëm
veprim­tar­inë ne fushën e detarisë.
3. Veprim­taria e Autoritetit Por­tu­al rreg­ul­lo­het me ligj te veçante.

 

Neni 32
Drej­ti­mi qen­dror shtetëror

1. Veprim­tar­itë qe kry­hen ne hapësirën detare dhe mje­disin detar te Repub­likës se Shqipërisë drej­to­hen dhe admin­istro­hen nga Këshilli i Min­is­trave me ame te min­istrive përkatëse për çdo lloj veprim­tarie. Këshilli i Min­is­trave ekskluzivisht real­i­zon te drej­tat e pronë­sisë shtetërore ne hapësirën detare.
2. Min­istritë, me ane te struk­tu­rave te veta vartëse, admin­istro­jnë dhe menax­ho­jnë,
përkatë­sisht:
a) Min­is­tria e Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit:
i) trans­portin detar te mall­rave dhe njerëzve;
ii) portet detare te hapu­ra për qël­lime ekonomike;
iii) Regjistrin e Mjeteve Lun­druese dhe klasi­fikimin e tyre;
iv) plotësimin e kushteve për sig­ur­inë e jetës se njerëzve dhe mjeteve lun­druese;
v) se bashku me Rojën Bregdetare het­imin e inci­den­teve detare.
b) Min­is­tria e Finan­cave:
i) zba­timin e legjis­la­cionit fiskal dhe doganor gjate zhvil­lim­it te veprim­tarive detare;
ii) ndal­im­in e trafiqeve te paligjshme te mall­rave dhe vler­ave mon­etare e mate­ri­ale;
iii) se bashku me min­istritë e tjera për­cak­timin e tar­i­fave për shër­bimet dhe sank­sionet.
c) Min­is­tria e Ren­dit:
i) zba­timin e legjis­la­cionit shqip­tar për kalim­in e kufir­it dhe te luftës kundër krim­it ne portet
dhe hapësirën detare shqiptare;
ii) mbro­jt­jen e ren­dit dhe te sig­urisë ne radat dhe ne portet shqiptare;
ç) Min­is­tria e Mbro­jt­jes:
i) sig­urim­in hidro-lun­d­ri­mor te bregde­tit shqip­tar;
ii) prod­himin e har­tave detare hidro­grafike dhe hidrologjike dhe pajis­jen e ani­jeve qe mba­jnë fla­murin shqip­tar me doku­menta­cionin e nevo­jshëm lun­d­ri­mor;
iii) orga­niz­imin dhe drej­timin e opera­cion­eve te kërkim-shpë­tim­it ne hapësirën detare shqiptare;
iv) ushtrim­in e kon­trol­lit te zba­tim­it te ligjsh­mërisë ne hapësirën detare.
d) Min­is­tria e Bujqë­sisë dhe Ushqim­it:
i) shfry­tëz­imin e pasurive qe peshko­hen ne hapësirën detare ne për­puth­je me legjis­la­cionin
shqip­tar;
ii) ndryshimin e sipër­faqes tokë­sore ne vijën bregdetare te zonës abrazive ne bashkëpunim me Min­istrinë e Mbro­jt­jes (shër­bi­mi hidro­grafik) dhe me Akadem­inë e Shken­cave (Insti­tu­ti Hidrom­e­te­o­rologjik).
dh) Min­is­tria e Tur­izmit dhe Rreg­ul­lim­it te Ter­ri­torit:
i) tur­izmin detar dhe bregde­tar ne Repub­likën e Shqipërisë;
ii) ndër­timet pub­like dhe pri­vate ne vijën bregdetare dhe atë detare te lid­hu­ra me veprim­tar­itë e tur­izmit.
ë) Min­is­tria e Mje­dis­it:
i) mbro­jt­jen e mje­dis­it detar nga ndot­jet, nga veprim­tar­itë ne zone, nga ani­jet dhe bazat
tokë­sore;
ii) kon­servimin e mje­dis­it detar.
e) Min­is­tria e Kul­turës, Rinise dhe Sporteve:
i) sportet e ujit dhe te nënu­jet qe zhvil­lo­hen ne hapësirën detare.
3. Dikasteret qen­drore, ne plotësimin e funk­sion­eve te mësipërme, kri­jo­jnë struk­tu­ra te për­sh­tat­shme dhe për­gatisin aktet nën­ligjore ne për­puth­je me këtë Kod.

 

Neni 33
Regjistri detar

1. Regjistri detar është organi i posaçme shtetëror i kon­trol­lit te ligjsh­mërisë dhe te disi­plinës
ne veprim­tar­inë e fushave te detarisë pranë Admin­is­tratës Detare.
2. Funk­sionet e regjistrit detar real­i­zo­hen nëpër­m­jet inspek­toreve, nder te cilët janë dhe
mbikëqyrësit e ani­jeve.

 

Neni 34
Kon­trol­li shtetëror por­tu­al

1. Kon­trol­li shtetëror por­tu­al është struk­ture e veçante, qe funk­sionon ne kap­i­taner­inë e
porteve.
2. Organet e kon­trol­lit shtetëror por­tu­al ne mjetet lun­druese te hua­ja ver­i­fiko­jnë:
a) ligjsh­mërinë e veprim­tarisë ne fushat e detarisë;
b) paran­dal­im­in e shkel­jeve te ligjit;
c) zbu­lim­in e shkel­jeve;
ç) vënien para përgjegjë­sisë se ligjit te shkak­tareve ne fushën e mbro­jt­jes;
d) sig­ur­inë detare dhe instalimet nënu­jore;
dh) mbro­jt­jen e mje­dis­it dhe te rreg­ullave shën­de­të­sore;
e) rreg­ullsinë e shfry­tëzim­it te burimeve ujore.

 

Neni 35
Ekspertet detare

1. Çdo min­istri, ne prob­lematiken e veprim­tarive te veta ne hapësirën detare, mund te kri­jo­je grupe te eksperteve detare.
2. Ver­i­fiki­mi dhe het­i­mi i inci­den­teve detare behet nga organet e cak­tu­ara me ligj.

 

Neni 36
Klasi­fiki­mi i ani­jeve

1. Klasi­fiki­mi i ani­jeve, sipas llo­jit, tonazhit, des­ti­na­cionit te për­dorim­it, kapacitetit trans­portues, fuqisë motorike, shpe­jtë­sisë dhe te dhë­nave te tjera teknike, behet nga një shoqëri pub­like me qendër ne portin ku ndod­het Regjistri i Mjeteve Lun­druese Shqiptare.
2. Organi i klasi­fikim­it kri­jo­het dhe vepron me sta­tus te veçante, me vendim te Këshillit te
Min­is­trave.
3. Klasi­fiki­mi ka për baze kriteret e pran­uara nga e drej­ta ndërkom­bëtare dhe për­cak­to­het me
vendim te Këshillit te Min­is­trave.
4. Klasi­fiki­mi i bere nga ky organ është i detyrueshëm për organet shtetërore dhe per­son­at
juridike, pub­like e pri­vate.
5. Kundër­sh­ti­mi i klasi­fikim­it behet para gjykatës ku ka qen­drën organi i klasi­fikim­it, bren da
10 ditëve nga mar­r­ja e dijenisë.
6. Organi i klasi­fikim­it mund te krye­je edhe eksper­time teknike, te kërkuara nga organet
shtetërore, ne ushtrim te funk­sion­eve te tyre ose nga sub­jek­te juridike, pub­like ose pri­vate.

 

PJESA E DYTE
REGJISTRIMI DHE LICENCIMI I MJETEVE LUNDRUESE

 

KREU I
REGJISTRIMI

 

Neni 37
Regjistri i Mjeteve Lun­druese Shqiptare

1. Regjistri i Mjeteve Lun­druese Shqiptare, qe me poshtë do te quhet Regjistri, është struk­ture ne për­bër­je te Admin­is­tratës Detare, qe real­i­zon regjistrim­in, licencimin e mjeteve lun­druese shqiptare ose te hua­ja me kon­trate “Bare­boat”, si dhe veprime te tjera te për­cak­tu­ara ne këtë Kod.
2. Regjistri është unik, me sta­tusin e regjistrit pub­lik ne kup­tim te Kodit Civ­il dhe vepron i
pavarur prej Autoritetit Por­tu­al ne një port detar.
3. Drej­ti­mi, plotësi­mi, shfry­tëz­i­mi dhe mirëm­ba­jt­ja e Regjistrit real­i­zo­hen per­son­al­isht nga
drejtue­si i Regjistrit, i cili me poshtë do te quhet regjistrue­si.
4. Për veprim­tar­inë e tij regjistrue­si ka per­son­el ndih­mës.
5. Për përm­ba­jt­jen dhe veprimet ne Regjistër, per­son­it, te drej­tat e te cilit pasqy­ro­hen ne te, i
jepet dësh­mia përkatëse.
6. Ne rreg­ul­loren për mba­jt­jen e Regjistrit, te mirat­u­ar nga drejtue­si i organ­it qen­dror shtetëror, për­cak­to­hen pro­ce­du­rat e veprimeve, tar­i­fat përkatëse dhe for­mati e rubrikat e doku­menta­cionit.
7. Regjistri mate­ri­al­i­zo­het ne doku­menta­cionin përkatës, por shfry­të­zo­het edhe me sis­teme
elek­tron­ike.
8. Me te dhë­nat e Regjistrit mund te nji­hen vetëm pronaret përkatës, trashëgimtaret e pronareve, për­faqë­sue­sit e tyre ligjore ose me prokure, si dhe organet shtetërore, te cilave u nji­het kjo e drejte ne baze te ligjit.

 

Neni 38
Funk­sionet e Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare

Regjistri i Mjeteve Lun­druese Shqiptare shër­ben për:
a) mba­jt­jen e regjistrit te mjeteve lun­druese dhe regjistrim­in, sipas kritereve te për­cak­tu­ara ne
këtë Kod;
b) pasqyrim­in e hipotekës dhe te priv­i­leg­jeve ne pronës­inë e tyre ose çaste te tjera te
për­cak­tu­ara ne këtë Kod;
c) licencimin e mjeteve lun­druese;
ç) mba­jt­jen e lib­rit te mjeteve te vogla lun­druese;
d) njo­hjen e se drejtës te dhënies se fla­mu­rit;
dh) për­cak­timin e shen­jës se mjetit lun­drues;
e) regjistrim­in e emrit te mjetit;
ë) tes­timin dhe mba­jt­jen e amzës se detareve;
f) dhënien e dësh­mive për veprimet e regjistrim­it.

 

Neni 39
Kriteret e regjistrim­it sipas pronë­sisë

Ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare regjistro­hen mjetet lun­druese qe janë:

a) prone pub­like shqiptare;
b) prone e sub­jek­teve fizike, ven­dase e te hua­ja, me ban­im te përher­shëm ne Shqipëri;
c) prone e per­son­it juridik, ven­das ose i huaj, i regjistru­ar ne Shqipëri;
ç) prone e një per­soni fizik ose juridik te huaj me ban­im ose qendër jashtë shtetit me për­faqë­sues te përher­shëm ne Shqipëri, me prokure te posaçme për te pran­uar reklamime drej­tu­ar pronar­it te ani­jes;
d) mjete te mar­ra me kon­trate “Bare­boat” nga secila kat­e­gori per­sonash te për­cak­tu­ar ne shkro­n­jat “a”, “b” dhe “c” te këtij neni.

 

Neni 40
Kriteret e regjistrim­it sipas te dhë­nave teknike

Mjetet lun­druese, qe plotë­so­jnë kërke­sat e nen­it 39 te këtij Kodi, regjistro­hen ne Regjistrin e
Mjeteve Lun­druese Shqiptare kur janë:
a) mjete motorike me fuqi me te mad­he se 76 KF;
b) mjete jomo­torike mbi 80 BT ose mbi 80 tone ujë zhven­dos­je.

 

Neni 41
Penge­sa për regjistrim­in ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare

Mjeti lun­drues nuk mund te regjistro­het kur:
a) nuk është çregjistru­ar nga regjistri i mëparshëm, vërte­t­u­ar me dësh­minë e çregjistrim­it,
lëshuar nga organi përkatës i atij regjistri;
b) ekzis­ton një priv­i­legj i regjistru­ar ne regjistrin e mëparshëm edhe sikur te paraqesë dësh­mi
çregjistri­mi, përderisa priv­i­legji te anu­lo­het.

 

Neni 42
Pezul­li­mi i regjistrim­it

1. Kur ka te dhë­na se regjistri­mi është bere nga sub­jek­te qe nuk kane te drejtën e regjistrim­it, kur doku­mentet janë te par­reg­ull­ta ose te mangë­ta apo mjeti lun­drues fig­uron i regjistru­ar ne një regjistër tjetër jashtë ven­dit, regjistrue­si mund te urd­hëro­jë pezul­lim­in e regjistrim­it, duke dhënë afat për plotësimin e mangë­sive.
2. Pezul­li­mi bie me rënien e shkaqeve qe e sol­lën, ne te kundërt, ne baze te nen­it 41 te këtij
Kodi, sipas rastit, anu­lo­het regjistri­mi ose behet çregjistri­mi.
3. Për peri­ud­hën e pezul­lim­it regjistrue­si tërheq dësh­mitë, por mjeti ruan te drejtën e emrit,
fla­mu­rit dhe shen­jës, sipas Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare.

 

Neni 43
Anuli­mi i regjistrim­it dhe çregjistri­mi

1. Regjistri­mi i ani­jes ose i pro­ce­durës se dhënies se fla­mu­rit për te anu­lo­het nga regjistrue­si kur vërte­to­het munge­sa apo fik­tiviteti i te pak­tën njërit nga kriteret e regjistrim­it ose ka pasur penge­sa për regjistrim dhe nuk ka vend për ver­i­fikime te mëte­jshme.
2. Me anulim­in, te gjitha te drej­tat dhe detyrimet qe rrjed­hin nga regjistri­mi, vlerë­so­hen te
paqe­na.
3. Çregjistri­mi i ani­jes ose i pro­ce­durës se dhënies se fla­mu­rit behet kur kriteret e regjistrim­it
ose penge­sat për regjistrim respek­tivisht mun gojnë ose vërte­to­hen pas regjistrim­it.
4. Çregjistri­mi nuk ka efek­te pra­pavepruese.
5. Kur veprimet e mësipërme lid­hen me te dhë­nat teknike te ani­jes, regjistrue­si merr
para­prak­isht mendimin e eksperteve

.

Neni 44
Ndreq­ja e mangë­sive dhe e gabimeve mate­ri­ale

1. Regjistrue­si, me kërkesën e te intere­suar­it ose me nis­mën e vet, bën ndreq­jen e gabimeve mate­ri­ale, duke shënuar me vize tek­stin e pasak­te ose vendin e mangë­sisë dhe ne fund te fletës përkatëse bën shën­imin plotë­sues ose kor­rigjues, te shoqëru­ar me sqarim­in përkatës.
2. Kur është gabuar ne llo­jin e regjistrit ose ne rendin e faqeve, behet zhvleft­ësi­mi me vite te
kryqëzuar i rubrikës ose i faqes përkatëse dhe behet plotësi­mi ne regjistër ose ne faqen e duhur.
3. Prish­ja dhe ndreq­ja e gabim­it mate­r­i­al bëhen nga regjistrue­si, duke pasqyru­ar ne te dyja
rastet shkakun e veprimeve te mësipërme, dhe vërte­to­hen prej tij me nën­shkrim vule e date.
4. Për veprimet e mësipërme te kry­era me nis­mën e vet, regjistrue­si njofton para­prak­isht
sub­jek­tin përkatës dhe vlerë­son pre­tendimet e tij.

 

Neni 45
Te drej­tat dhe detyrat e regjistrue­sit

1. Regjistrue­si ka te drejte qe, ne për­puth­je me rreg­ul­lat e Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare, te lejo­je regjistrim­in ose pasqyrim­in e te dhë­nave te tjera dhe ndryshimet përkatëse, te anu­lo­je, te çregjistro­je ose te pezul­lo­je regjistrim­in ose shënimet e tjera, te beje trans­fer­ime ne regjis­trat, si dhe te lësho­jë dësh­mitë përkatëse.
2. Për veprimet e mësipërme regjistrue­si kryen eksper­time me shpen­zimet e sub­jek­teve qe kërko­jnë veprimet përkatëse.
3. Regjistrue­si, me kërkesë te organ­eve përkatëse, krye­sisht te sub­jek­teve te te intere­suara, mund te ver­i­fiko­je, ne çdo kohe, rreg­ullsinë e sak­tës­inë e doku­menteve mbi te cilat do te behet ose është bere një regjistrim, si dhe gjend­jen fak­tike te mjetit lun­drues dhe, kur e gjykon te arsyeshme, ven­dos, sipas rastit, pezul­lim­in, anulim­in ose çregjistrim­in e mjetit lun­drues.

 

Neni 46
Llo­jet e regjis­trave

Për kry­er­jen e regjistrim­it te ani­jeve, për­doren regjis­tra te veçante për:
a) ani­jet tregtare;
b) ani­jet e kul­tivim­it ose shfry­tëzim­it te florës e faunës dhe te burimeve te tjera detare
(ani­jet e peshkim­it);
c) ani­jet ne ndër­tim;
d) ç) ani­jet dhe mjetet e tjera lun­druese me karak­ter kërki­mor e shken­cor;
e) bigat, rimorki­a­torët dhe mjetet e tjera lun­druese te shër­bimeve por­tuale;
f) dh) ani­jet me kon­trate “Bare­boat”;
g) mjetet e vogla lun­druese (jahte, skafe dhe mjete te tjera lun­druese te vogla).

 

Neni 47
Rastet e regjistrim­it fillestar

Regjistri­mi fillestar behet me kërkesën e pronar­it te mjetit lun­drues ose te për­dorue­sit kur:
a) mjeti është ne pro­ces ndër­ti­mi;
b) mjeti kalon nga një për­dorim çfarë­do ne veprim­tari detare;
c) fito­het pronësia, uzufruk­ti ose e drej­ta e për­dorim­it nga jashtë shtetit te një mjeti te
paregjistru­ar;
ç) mjeti është kon­fiskuar i paregjistru­ar;
d) mjeti është i brak­tisur dhe nuk vërte­to­het regjistri­mi i mëparshëm.

 

Neni 48
Mënyra e regjistrim­it fillestar

1. Për regjistrim­in fillestar, kërke­sa duhet te pasqy­ro­je iden­titetin dhe adresën ose qen­drën e kërkue­sit, doku­mentet qe vërte­to­jnë te dhë­nat teknike dhe aktin e klasi­fikim­it, doku­mentet qe vërte­to­jnë se kërkue­si është një nga sub­jek­tet e parashikuara ne këtë Kod dhe kriteret e tjera për regjistrim, sikurse për­cak­to­het ne aktet nën­ligjore përkatëse.
2. Kur ka mungese doku­mentesh ose ato janë te par­reg­ull­ta, kërke­sa vlerë­so­het e paraqi­tur,
por jepet afat për plotësimet përkatëse. Nëse ky afat kalon, kërke­sa refu­zo­het.
3. Regjistrue­si ver­i­fikon para­prak­isht me ekspertet përkatës te dhë­nat teknike te doku­menteve
mbi gjend­jen fak­tike te ani­jes dhe e refu­zon kërkesën kur:
a) vihen re mospër­puth­je ndër­m­jet tyre dhe gjend­jes fak­tike;
b) te dhë­nat fak­tike lejo­jnë regjistrim­in ne një regjistër tjetër nga ai i pre­tend­uar, por ky
regjistrim nuk pra­nohet nga kërkue­si;
c) mangësitë apo defek­tet e vena re mund te ndreqen.
4. Refuz­i­mi i kërkesës nuk është pengese për riparaqit­je kur janë plotë­suar kushtet për regjistrim.

 

Neni 49
Regjistri­mi me trans­fer­im

1. Kur ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare ndrysho­jnë te dhë­nat për ani­jet e regjistru­ara ne llo­jin ose masën qe kushtë­zon regjistri ku përf­shi­hen, këto ani­je çregjistro­hen dhe trans­fer­o­hen ne regjistrin përkatës, ne baze te kërkesës se sub­jek­tit ne emër te te cilit fig­uro­jnë, shoqëru­ar me doku­mentin qe vërte­ton ndryshimin e te dhënës.
2. Ndryshi­mi i te dhë­nave ver­i­fiko­het para­prak­isht nga regjistrue­si me ekspertet përkatës.
3. Ani­jet qe kane qene regjistru­ar ne një shtet tjetër, përveç te dhë­nave dhe doku­menteve për regjistrim fillestar, sipas nen­it 48, duhet te paraqesin edhe doku­mentin qe vërte­ton se nuk ka penge­sa për regjistrim, sipas nen­it 41 te këtij Kodi.

 

Neni 50
Veçori te regjistrim­it për mjetet me kon­trate “Bare­boat”

Regjistri­mi i mjetit lun­drues te marre me kon­trate “Bare­boat” ka këto veçori:
a) kur mjeti ka qene i regjistru­ar ne një shtet tjetër, duhet vërte­t­u­ar çregjis tri­mi nga ai shtet ose pezul­li­mi i regjistrim­it për peri­ud­hën e kon­trak­tu­ar dhe mbi këtë baze zba­to­hen rreg­ul­lat e regjistrim­it fillestar;
b) ne regjistër regjistro­hen emri, adresa dhe te dhë­na te tjera te pronar­it te mjetit lun­drues dhe
te kon­trak­tue­sit;
c) kon­trak­tue­si duhet t’i beje te ditur regjistrue­sit te dhë­nat për te gjitha priv­i­leg­jet e pazgjid­hu­ra, ne rast se ka, ose te drej­ta te tjera, te regjistru­ara kun­drejt mjetit lun­drues, te cilat pasqy­ro­hen ne regjistër;
ç) ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare nuk mund te regjistro­hen priv­i­leg­je ose te
drej­ta te tjera, përveç atyre te parashikuara ne shkro­n­jën “c” te këtij neni;
d) me për­fundimin e kon­tratës “Bare­boat”, mjeti lun­drues çregjistro­het nga Regjistri i
Mjeteve Lun­druese Shqiptare, duke lëshuar për këtë veprim dësh­minë përkatëse te çregjistrim­it;
dh) ne rast se ka ndryshim ne pronës­inë e mjetit lun­drues gjate kohëzg­jat­jes se kon­tratës “Bare­boat”, kon­trak­tue­si duhet t’i njofto­je regjistrue­sit ndryshimin e pronë­sisë dhe te dhë­nat e pronë­sisë se re, te cilat duhet te regjistro­hen ne regjistër.

 

Neni 51
Pra­n­i­mi i priv­i­leg­jeve për regjistrim

Kur mbi një mjet lun­drues shqip­tar është regjistru­ar ndon­jë priv­i­legj, regjistrue­si lejon regjistrim­in e priv­i­leg­jeve te tjera kur plotë­so­hen këto kushte:
a) ka një kërkesë me shkrim nga pronari;
b) per­son­at ne favor te te cilëve është ven­do­sur priv­i­legji i regjistru­ar pra­no­jnë me akt
note­r­i­al regjistrim­in e priv­i­legjit te ri.

 

Neni 52
Dësh­mia e pronë­sisë ose e për­dorim­it

Përf­shir­ja e një mjeti lun­drues ne regjistër behet vetëm me paraqit­jen dhe depoz­itimin pranë regjistrit te aktit qe vërte­ton pronës­inë, kon­tratën “Bare­boat” ose te drejtën e për­dorim­it me emrin e kërkue­sit.

 

Neni 53
Regjistri i mjeteve lun­druese ne ndër­tim

1. Mjeti lun­drues ne ndër­tim, qe ka te dhë­nat teknike te për­cak­tu­ara ne këtë Kod, duhet te regjistro­het ne regjistrin përkatës qe nga data e nën­shkrim­it te kon­tratës se ndër­tim­it dhe fig­uron ne te deri ne trans­fer­im­in ne një regjistër tjetër, te për­cak­tu­ar ne nenin 49, sipas des­ti­na­cionit te për­dorim­it.
2. Kur mjeti i për­fun­d­uar mer­ret ne për­dorim jashtë veprim­tarisë se fushës se detarisë, çregjistri­mi behet me paraqit­jen e doku­men­tit, qe vërte­ton përf­shir­jen ne mjetet themelore te sub­jek­tit përkatës.
3. Kur mjeti i për­fun­d­uar është ose kalon ne pronësi te një sub­jek­ti te huaj, qe nuk përf­shi­het ne nenin 48 te këtij Kodi, ose edhe te një sub­jek­ti ven­das, por me veprim­tari jashtë shtetit, çregjistri­mi behet me paraqit­jen e dësh­misë se regjistrim­it ne një shtet tjetër.

 

Neni 54
Tonazhi

1. Fër­ra­ta regjistrim­it, mjeti lun­drues kon­trol­lo­het për sak­tës­inë e tonazhit, sipas doku­menteve te pronar­it, dhe ne regjistër shëno­het tonazhi fak­tik me shën­imin për difer­en­cat e rezul­tu­ara.
2. Regjistri­mi pezul­lo­het kur kundër­sh­to­het tonazhi fak­tik, deri ne vendimin e organ­it
përgjegjës, qe shqyr­ton ankesën sipas këtij Kodi.
3. Tonazhi i regjistru­ar ndryshohet nga regjistrue­si kur rezul­to­jnë te dhë­na te ndryshme nga
ril­log­a­ritet ose rimat­jet e eksperteve, sipas pre­tendimeve te pronar­it dhe sub­jek­teve te intere­suara.
4. Admin­is­tra­ta Detare nxjerr rreg­ul­la për mat­jen e tonazhit te ani­jeve dhe për çësht­je qe
lid­hen me te, ne zba­tim te detyrimeve qe rrjed­hin nga e drej­ta ndërkom­bëtare detare.

 

Neni 55
Cer­ti­fika­ta ndërkom­bëtare e për­masave te tonazhit

1. Për tonazhin e ani­jes, te për­cak­tu­ar ne nenin 54 te këtij Kodi, lëshohet cer­ti­fika­ta
ndërkom­bëtare e tonazhit.
2. Admin­is­tra­ta Detare mund te për­jash­to­jë ani­je te cak­tu­ara nga mar­r­ja dhe mba­jt­ja e
cer­ti­fikatës ndërkom­bëtare te tonazhit.

 

Neni 56
Fla­muri i mjeteve lun­druese shqiptare

Fla­muri kom­bë­tar i Repub­likës se Shqipërisë është fla­muri kom­bë­tar i një mjeti lun­drues shqip­tar. Kane te drejte te mba­jnë fla­murin kom­bë­tar vetëm mjetet lun­druese shqiptare. Një mjet lun­drues shqip­tar e mban fla­murin kom­bë­tar:
a) gjate gjithë kohës se lun­drim­it;
b) gjate hyr­jes dhe dal­jes ne porte;
c) kur merr kon­takt me ani­je ushtarake, te Poli­cisë Kufitare, doganore ose te Rojës Bregdetare ne ujer­at ter­ri­to­ri­ale te hua­ja ose ne det te hapur;
ç) kur mbi ani­jen shqiptare flu­tur­o­jnë mjetet ajrore, përveç atyre te lin­jave ndërkom­bëtare.

 

Neni 57
Dësh­mia e fla­mu­rit

Pas regjistrim­it ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare, regjistrue­si i dorë­zon pronar­it ose kapiten­it fla­murin dhe dësh­minë përkatëse te fla­mu­rit.

 

Neni 58
Për­dori­mi i jashtëligjshëm i fla­mu­rit shqip­tar

1. Mohi­mi i karak­ter­it kom­bë­tar te një mjeti lun­drues shqip­tar ose për­dori­mi i fla­mu­rit kom­bë­tar shqip­tar nga një mjet lun­drues i huaj, nga pronari ose kapiteni, duke synuar për­fitime qe rrjed­hin prej tij, dëno­het sipas Kodit Penal.
2. Shkel­ja e rreg­ullave te tjera ne mba­jt­jen dhe për­dorim­in e fla­mu­rit kom­bë­tar dëno­het admin­is­tra­tivisht, sipas kritereve te për­cak­tu­ara nga legjis­la­cioni përkatës.

 

Neni 59
Paso­jat juridike te kalim­it te afat­eve dhe te mosregjistrimeve

Kali­mi i afatit për regjistrimet dhe ushtri­mi i veprim­tarive me mjete lu ndruese pa dësh­minë e regjistrit për­be­jnë kundër­va­jt­je admin­is­tra­tive dhe ndëshko­hen me gjobe, ne baze te legjis­la­cionit përkatës.

 

Neni 60
Kundër­sh­ti­mi i veprimeve te regjistrue­sit

1. Ankimet ver­bale nuk shqyr­to­hen dhe regjistrue­si nuk dety­ro­het te japë përgjig­je.
2. Refuz­i­mi i një vepri­mi te kërkuar rreg­ull­isht behet nga regjistrue­si me shkrese.
3. Ndaj refuzim­it te kërkesës ose për mënyrën e zgjid­hjes mund te behet ankim bren­da 10
ditëve ne Admin­is­tratën Detare.
4. Ndaj refuzim­it te regjistrue­sit drejt­për­drejt ose ndaj vendim­it te Admin­is­tratës Detare mund te behet ankim ne gjykate bren­da 10 ditëve nga shpall­ja ne prani te ankue­sit ose nga mar­r­ja dijeni.

 

Neni 61
Iden­ti­fiki­mi i mjetit lun­drues

Me përf­shir­jen ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare, mjeti vlerë­so­het “Mjet lun­drues shqip­tar”, me sta­tusin qe për­cak­to­het ne këtë Kod, dhe iden­ti­fiko­het me emrin, fla­murin, num­rin e IMO-se, shen­jen, ne baze te dësh­mive përkatëse, si dhe me pro­jek­tin e ani­jes dhe num­rin e motorit.

 

Neni 62
Lib­ri i mjeteve te vogla lun­druese

1. Mjetet lun­druese, te cilat kane te dhë­na teknike me te vogla se ato te parashikuara ne nenin
40 te këtij Kodi, pasqy­ro­hen ne lib­rin e veçante.
2. Lib­ri i mjeteve te vogla lun­druese ka vlerën e një doku­men­ti zyr­tar. Pasqyri­mi i mjeteve
te vogla lun­druese ne libër është i detyrueshëm dhe vërte­to­het me dësh­mi regjistri­mi.

 

Neni 63
Licenci­mi i mjeteve lun­druese

1. Licen­ca është akti qe vërte­ton se një mjet lun­drues, i cili regjistro­het ne Regjistrin e
Mjeteve Lun­druese Shqiptare, plotë­son kërke­sat ligjore dhe i ka te dhë­nat teknike për te kry­er një ose disa veprim­tari te cak­tu­ara ne fushën e detarisë.
2. Për mar­rjen e licencës duhet te plotë­so­hen kërke­sat e mëposhtme:
a) pronësia e ani­jes;
b) e drej­ta e për­dorim­it nga jopronari;
c) te dhë­nat dhe garancitë teknike te nevo­jshme për real­iz­imin e veprim­tarisë për te cilën
licen­co­het.
3. Kërke­sa e shkro­n­jës “c” te pikës 2 te këtij neni vërte­to­het me pro­jek­tin teknik te ani­jes dhe
me raportin e eksperteve te cak­tu­ar nga regjistrue­si i ani­jeve.
4. Regjistrue­si ka te drejte qe ne çdo kohe te ver­i­fiko­je ekzis­tencën e te dhë­nave, ne baze te te cilave është dhënë licen­ca dhe kur, me pëlqimin e pronar­it, mund ta heqë ose ta ndrysho­je atë.

 

Neni 64
Amëza e detar­it

1. Per­son­at qe mbaro­jnë shkol­lën pro­fe­sion­ale te detar­it ose plotë­so­jnë kriteret përkatëse për te punuar ne mjetet lun­druese, regjistro­hen para­prak­isht ne amëzën e detar­it pranë Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare.
2. Përf­shir­ja ne amëz vërte­to­het me dësh­minë dhe kartën e detar­it.
3. Me fil­lim­in e mar­rëd­hënieve te punës dësh­mia i dorë­zo­het per­son­it te ngarkuar nga pronari
i mjetit lun­drues dhe kthe­het me për­fundimin e mar­rëd­hënieve te punës.
4. Hip­ja e detareve ne mjetin lun­drues lejo­het vetëm kur kane kartën e detar­it.
5. Për lid­hjen ose për­fundimin e mar­rëd­hënieve te punës pronari njofton Zyrën e Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare për shënimet ne amëz.
6. Mosnjof­ti­mi i Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare për lid­hjen ose për­fundimin e mar­rëd­hënieve te punës me detarin, pra­n­i­mi i detar­it ne ani­je pa u lid­hur mar­rëd­hë­nia e punës, si dhe hip­ja e detar­it ne ani­je pa kartën e detar­it për­be­jnë kundër­va­jt­je dhe dëno­hen sipas legjis­la­cionit ne fuqi.

 

KREU II
PRONESIA NE VEPRIMTARINE DETARE

 

Neni 65
E drej­ta e pronë­sisë

1. Mje­disi detar bren­da ujer­ave ter­ri­to­ri­ale me te gjitha burimet është prone pub­like dhe shfry­të­zo­het nga sub­jek­te juridiko-civile, pub­like e pri­vate, ne baze te rreg­ullave te këtij Kodi e te dis­poz­i­tave ligjore te veçan­ta.
2. Pronësia e mjetit lun­drues fito­het sipas mënyrave te parashikuara me ligj, por mund te shfry­të­zo­het ne veprim­tar­itë e fushave te detarisë vetëm me dësh­minë e Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare, duke respek­tu­ar kushtet e për­cak­tu­ara ne këtë Kod dhe dis­poz­i­tat ligjore te dala ne zba­tim te tij.
3. Pronësia e mjeteve lun­druese te mby­tu­ra ne zhyt­je te plote i takon shtetit.
4. Mjetet lun­druese te brak­tisura, kur për­cak­to­het pronari ose për­dorue­si, kalo­jnë ne pronësi
te shtetit:
a) kur nuk kërko­hen 3 muaj pas njof­tim­it;
b) kur nuk dihen 6 muaj pas pub­likim­it ne një gazete kom­bëtare dhe ne kanale tele­vizive satelitore pub­like, si dhe ne orga­niz­ma qe për­cak­to­hen nga e drej­ta ndërkom­bëtare.
5. Pronësia e mjeteve te tjera për­cak­to­het sipas rreg­ullave te përgjithshme te Kodit Civ­il.

 

Neni 66
Bashkëpronësia

1. Pronësia mbi ani­jen mund te nda­het ne 64 pjese. Nuk lejo­het regjistri­mi ne te njëjtën kohe i me shume se 64 per­son­ave fizike ose juridike si pronare te një ani­je­je.
2. Nuk lejo­het te regjistro­hen me shume se 5 per­sona fizike ose juridike si pronare te për­bashkët te një pjese. Këta pronare te për­bashkët do te vlerë­so­hen se për­be­jnë një per­son te vetëm dhe nuk kane te drejte te vepro­jnë te gjithë mbi intere­sat e ani­jes.

 

Neni 67
Hipote­ka dhe bar­rët sig­u­ruese finan­cia­re

1. Kup­ti­mi, mënyra e kri­jim­it dhe paso­jat juridike te hipotekës dhe bar­reve sig­u­ruese finan­ci are ne mjetet detare janë sipas dis­poz­i­tave te Kodit Civ­il.
2. Hipote­ka, sipas këtij Kodi, ven­doset vetëm për mjetet lun­druese.

 

Neni 68
Veçori te hipotekës mbi mjetet lun­druese

1. Hipote­ka mbi një mjet lun­drues kri­jo­het:
a) me ligj ndaj shume sub­jek­teve për detyrime ndaj shtetit;
b) me vendim te Këshillit te Min­is­trave për sub­jek­te te veçan­ta, qe kane detyrime ndaj shtetit;
c) me vendim gjyqë­sor ne kon­flik­tet civile;
ç) vull­ne­tar­isht nga pronari me akt note­r­i­al.
2. Hipote­ka mbi mjetet lun­druese ka efek­te, respek­tivisht, nga data e hyr­jes ne fuqi te ligjit dhe te aktit nor­ma­tiv, nga data e shpall­jes se vendim­it nga gjykatat ose nga data e dorëzim­it te aktit note­r­i­al te regjistrue­si.
3. Nga kjo date, hipotekat e regjistru­ara nuk paragjyko­hen nga akte ose kon­tra­ta, te cilat janë regjistru­ar nga pronari i ani­jes ose nga pale te tre­ta.

 

Neni 69
Priv­i­leg­jet hipotekare

Kur ne një mjet lun­drues ven­dosen disa hipote­ka, ato kane priv­i­leg­je ndaj njëra-tjetrës ne rad­he, sipas datës se kri­jim­it.

 

Neni 70
Real­iz­i­mi i hipotekës ne rast hum­b­je­je ose dëm­ti­mi te mjetit lun­drues

Ne rastet e hum­b­jes ose te dëm­tim­it te mjetit lun­drues, shu­mat qe i dety­ro­hen pronar­it nga per­son­at përgjegjës, nga sig­u­rue­si, ose nga per­son­at qe i dety­ro­hen për zhdëm­time, si dhe çdo e ard­hur tjetër për këto shkaqe, për­doren me për­parësi për llog­a­ri te hipotekimeve mbi atë mjet.

 

Neni 71
Ndryshi­mi i pronë­sisë ose i regjistrim­it te objek­tit me hipoteke

Me për­jash­tim te rastit te shit­jes se detyru­ar, ne te gjitha rastet e tjera çregjistri­mi i ani­jes nuk lejo­het përveçse, kur te gjitha hipotekimet e regjistru­ara janë pa fuqi ligjore ose kur është marre pra­n­i­mi me shkrim i te gjithë zotëruesve te këtyre hipotekimeve.

 

Neni 72
Efek­tet e hipotekës

1. Efek­tet e hipotekës ne një mjet lun­drues janë ato te parashikuara ne Kodin Civ­il.
2. Hipote­ka ne një mjet detar shuhet sipas kritereve te Kodit Civ­il, me për­jash­tim te kalim­it te
afatit te cak­tu­ar, i cili nuk mund te jete me shume se 10 vjet.
3. Fshir­ja e hipotekës nga regjistri detar behet me pëlqimin e kred­i­torit, me akt note­r­i­al ose
me vendim gjykate.

 

KREU III
KONTRATA E NDERTIMIT TE ANIJES

 

Neni 73

Detyrimet e palëve

1. Me kon­tratën e ndër­tim­it, ndërtue­si merr për­sipër ta ndër­to­jë ani­jen ne baze te karak­ter­is­tikave te për­cak­tu­ara dhe t’ia dorë­zo­jë atë blerësit, i cili merr ne dorëz­im ani­jen, si dhe paguan çmimin e cak­tu­ar ne afatet e cak­tu­ara.
2. Me për­jash­tim te rasteve kur parashiko­het ndryshe ne kon­trate, mar­rëd­hëni­et ndër­m­jet palëve rreg­ul­lo­hen nga dis­poz­i­tat e këtij kapit­ul­li dhe, për çësht­je qe nuk gje­jnë rreg­ul­lim ne te, me dis­poz­i­tat përkatëse te Kodit Civ­il.
3. Ndërtue­si ka te drejte te nënkon­trak­to­jë për pjese te veçan­ta me pale te tre­ta.

 

Neni 74
Zba­ti­mi i lig­jeve dhe i rreg­ullave

Ani­ja duhet te plotë­so­jë te gjitha kërke­sat ligjore dhe kërke­sat e rreg­ullave ne fuqi ne vendin ku ndod­het qen­dra admin­is­tra­tive e blerësit dhe duhet te ndër­to­het ne për­puth­je me prak­tikat e zakon­shme te ndër­tim­it te ani­jeve te ndjeku­ra ne atë vend.

 

Neni 75
Shpen­zimet e klasi­fikim­it dhe te regjistrim­it

Shpen­zimet e klasi­fikim­it, te mbikëqyr­jes dhe te provave qe lid­hen me detyrimet e ndërtue­sit dhe artiku­jt e nevo­jshëm, sipas kon­tratës se ndër­tim­it, nëse nevo­jitet, janë ne llog­a­ri te ndërtue­sit. Regjistri­mi i ani­jes kry­het nga blerësi dhe kos­to­ja e shpen­z­imeve qe lid­hen me te është ne llog­a­ri te tij.

 

Neni 76
Inspek­ti­mi gjate ndër­tim­it

1. Blerësi ka te drejte te inspek­to­je gjate ndër­tim­it, vete ose nëpër­m­jet për­faqë­suesve te
autor­izuar, ani­jen dhe te gjitha makiner­itë, sis­temet dhe pajis­jet.
2. Ndërtue­si duhet te kri­jo­je mundësi për kry­er­jen e këtij inspek­ti­mi ne ani­je dhe ne mjedis­et e kantier­it gjate orëve te punës.
3. Ndërtue­si duhet te marre leje qe blerësi te këtë mundësi te ushtro­je këtë inspek­tim edhe ne
mjedis­et e nënkon­trak­tuesve te tij. Rrez­iqet dhe kos­to­ja e inspek­tim­it janë ne llog­a­ri te blerësit.

 

Neni 77
Dorëz­i­mi i ani­jes

1. Ani­ja i dorë­zo­het blerësit ne vendin dhe datën e për­cak­tu­ar ne kon­tratën e ndër­tim­it, ne varësi te zgjat­jeve te lejuara te afatit te dhënë. Nëse nuk është rene dako­rd për vendin e dorëzim­it, ani­ja dorë­zo­het ne një nga kantieret e ndërtue­sit.
2. Nëse ndërtue­si pen­go­het ne ndër­timin ose dorëz­imin e ani­jes ne datën e cak­tu­ar, për shkak
te një force mad­hore, dorëz­i­mi i ani­jes shty­het për aq dite pune sa është vone­sa e shkak­tu­ar.
3. Ani­ja bën pro­va ne prani te palëve për­para dorëzim­it te saj.
4. Blerësi duhet te marre men­jëherë ne dorëz­im ani­jen e për­fun­d­uar dhe bren­da një kohe te
arsyeshme duhet ta heqë atë nga kantieri i ndërtue­sit.

 

Neni 78
Te drej­tat e pronë­sisë

1. Ndërtue­si ruan te gjitha te drej­tat mbi plan­et dhe viza­timet e punës, për­shkrimet teknike, llog­a­r­it­jet dhe doku­mentet e tjera për pro­jek­tin dhe ndër­timin e ani­jes dhe blerësi nuk mund t’ia beje ato te ditu­ra palëve te tre­ta pa mira­timin para­prak me shkrim te ndërtue­sit.
2. Tregi­mi i këtyre plan­eve dhe viza­timeve nuk duhet ref uzuar ne mënyrë te paarsyeshme nga ndërtue­si, nëse një gjë e tille është e nevo­jshme për kry­er­jen e riparimeve te ani­jes.
3. Pas kry­er­jes se pagesës ose te këstit te pare nga blerësi, sipas çmim­it, ani­ja ose pjese te saj ne ndër­tim, pajis­jet, për­bërësit dhe mate­ri­alet e parashikuara për ani­jen, sapo arri­jnë ne kantierin e ndërtue­sit, janë prone e blerësit, por ndërtue­si ka te drejtën e mba­jt­jes se ani­jes për çdo pjese te papaguar te çmim­it, për sa kohe ajo është ne kantierin e tij.

 

Neni 79
Mospag­i­mi i blerësit

1. Nëse blerësi nuk paguan këstet e kon­tratës ose çdo lloj shume tjetër qe duhet paguar ne baze te kon­tratës se ndër­tim­it, përgjig­jet për demet qe i shkak­to­hen ndërtue­sit si paso­je e kësaj vonese.
2. Kur vone­sa kalon 15 dite nga data e cak­tu­ar, ndërtue­si ka te drejte te pezul­lo­je punimet
derisa atij t’i behet page­sa.
3. Kur page­sa vono­het 2 muaj nga data e cak­tu­ar, ndërtue­si ka te drejte te zgjid­he kon­tratën
ne mënyrë te njëan­shme, duke njof­tu­ar me shkrim blerësin, i cili përgjig­jet për demet e shkak­tu­ara.

 

Neni 80
Mosplotësi­mi i detyrimeve nga ndërtue­si

1. Nëse ani­ja, për shkaqe qe varen nga ndërtue­si, nuk dorë­zo­het ne datën e cak­tu­ar, duke marre parasysh dhe zgjat­jet e lejuara, ndërtue­si përgjig­jet për dëm­timet e pësuara nga blerësi për shkak te kësaj vonese.
2. Nëse vone­sa ne dorëz­im kalon 9 muaj, përveç shtyr­jeve te ligjshme, për shkaqe qe varen nga kon­trak­tue­si, blerësi ka te drejte te zgjid­he kon­tratën ne mënyrë te njëan­shme, duke njof­tu­ar me shkrim ndërtuesin, i cili përgjig­jet për demet e shkak­tu­ara.

 

Neni 81
Garan­cia

1. Ndërtue­si duhet te rreg­ul­lo­je me plotësim, riparim ose zëvendësim çdo mangësi ose te mete te duk­shme ne punime, ne lenden e pare ose ne pajis­jet dhe makiner­itë, te vena re nga blerësi, kur pasqy­ro­het ne aktin e mar­rjes ne dorëz­im te ani­jes dhe çdo mangësi e te mete te fshe­hte, qe vërte­to­het ne një afat kohor prej 12 mua­jsh nga data e dorëzim­it te ani­jes, me kusht qe ndërtue­si te njofto­het me shkrim bren­da 1 mua­ji nga data e zbu­lim­it te tij.
2. Ndërtue­si mbetet përgjegjës për dëm­time te mëte­jshme te pësuara nga blerësi si paso­je e mosveprim­it te tij.

 

PJESA E TRETE
PORTET

KREU I
DISPOZITA TE PERGJITHSHME

 

Neni 82
Shër­bimet por­tuale

1. Shër­bimet por­tuale përf­shi­jnë rimorkimin, ngarkim-shkarkimin, trans­portimin, mag­a­zin­imin, trans­portin, mbro­jt­jen nga zjar­ri, shër­bimin e shpë­tim­it dhe çdo lloj veprim­tarie tjetër qe lid­het me mbër­rit­jen dhe nis­jen e mjeteve lun­druese, si dhe me lëviz­jen e pasag­jereve e te mall­rave bren­da dhe jashtë porteve.
2. Shër­bimet por­tuale kry­hen nga sub­jek­te pub­like ose pri­vate te licen­cuara. Përzg­jed­h­ja behet mbi baza konkur­ri­mi.
3. Konkur­ri­mi dhe lid­h­ja e kon­tratës për shër­bimet qe për­menden shpre­himisht ne piken 1 te
këtij neni, bëhen nga Admin­is­tra­ta Detare.
4. Kon­tratat për veprim­tari jokrye­sore lid­hen nga Autoriteti Por­tu­al.
5. Kur sub­jek­te te veçan­ta vepro­jnë me vete, Admin­is­tra­ta Detare, mbi baza konkur­ri­mi,
kon­trak­ton me njërin prej tyre për shër­bimet ndihmese, duke i dhënë te drejtën e nenkon­trak­tim­it.

Neni 83
Rreg­ul­lat e shër­bimeve

1. Admin­is­tra­ta Detare për­cak­ton rreg­ul­lat e përgjithshme te shër­bimeve por­tuale, ndër­sa
Autoriteti Por­tu­al për­cak­ton rreg­ul­lat e shër­bimeve për portin përkatës.
2. Shër­bimet Por­tuale drej­to­hen dhe kon­trol­lo­hen nga Autoriteti Por­tu­al.

 

Neni 84
Tar­i­fat por­tuale

Tar­i­fat por­tuale për shër­bimet, qe legjis­la­cioni ne fuqi i cilë­son krye­sore, për­cak­to­hen nga organet qen­drore shtetërore për detar­inë dhe finan­cat, ndër­sa tar­i­fat e shër­bimeve te tjera për­cak­to­hen me propoz­imin e Autoritetit Por­tu­al dhe me mira­timin e Min­istrisë se Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit e te Min­istrisë se Finan­cave çdo muaj dhje­tor për vitin pasard­hës.

 

Neni 85
Mbro­jt­ja e mje­dis­it por­tu­al

1. Makiner­itë dhe pajis­jet e panevo­jshme, mbet­jet teknologjike dhe çdo mate­r­i­al tjetër i sub­jek­teve, qe krye­jnë shër­bimet por­tuale, ose i pasag­jereve, trans­porto­hen men­jëherë jashtë por­tit ose hid­hen ne vende te cak­tu­ara.
2. Me mbarim­in e kon­tratës sub­jek­ti përkatës largon nga ter­ri­tori i por­tit makiner­itë e pajis­jet bren­da afatit te cak­tu­ar nga Autoriteti Por­tu­al.

 

Neni86
Heq­ja e mjeteve lun­druese te mby­tu­ra dhe e mate­ri­aleve te tjera

1. Autoriteti Por­tu­al ka te drejte te urd­hëro­jë pronar­in ose per­son­at e tjerë te intere­suar për te hequr me shpen­zimet e tyre mjetet lun­druese te mby­tu­ra ose objek­te te tjera te brak­tisura bren­da por­tit ose ne zona ku ato paraqesin rrezik ose vështirësi për lun­drim­in.
2. Nëse pronari ose një per­son tjetër i intere­suar nuk zba­ton këtë urd­hër bren­da një kohe te cak­tu­ar, admin­is­tra­ta e por­tit ose Autoriteti Por­tu­al ka te drejte te ven­dose heq­jen ose shit­jen e tyre për llog­a­ri te shtetit.
3. Për mjetet lun­druese me tonazh nen 300 BT, pronari është i detyru­ar te pagua­je për shpen­zimet vetëm bren­da kufi­jve te vlerës se mall­rave te shpë­tu­ara.
4. Për mjetet lun­druese me tonazh mbi 300 BT, pronari është i detyru­ar t’i pagua­je shtetit difer­encën, nëse me shumën e për­fi­tu­ar nga shit­ja nuk për­bal­lo­hen shpen­zimet. Ne rast se shu­ma e çmimeve te shit­jes tejkalon edhe shpen­zimet, pas rim­bur­sim­it kun­drejt shtetit te shpen­z­imeve te për­men­dura, difer­en­ca shpërn­da­het nëpër­m­jet priv­i­leg­jeve te ani­jes dhe shu­ma e mbe­tur i jepet pronar­it te mjetit lun­drues.
5. Ne rastet urgjente, Autoriteti Por­tu­al mund te pro­ce­do­je për zhven­dos­jen ose shit­jen e mjetit qe për­bën rrezik detar, pa ndon­jë urd­hër para­prak, për llog­a­ri te shpen­z­imeve te pronar­it.

 

Neni 87

1. Ne rast dëm­ti­mi te struk­tu­rave te por­tit, kapiteni i por­tit ka te drejte te urd­hëro­jë per­son­in
qe shkak­ton demin për kry­er­jen e riparimeve te nevo­jshme bren­da një kohe te cak­tu­ar.
2. Kur nuk respek­to­het urdhri ose ne raste urgjente, kapiteni i por­tit mund te urd­hëro­jë kry­er­jen e riparimeve për llog­a­ri te shpen­z­imeve te palëve te intere­suara.
3. Ne rast dëm­ti­mi te shkak­tu­ar nga një mjet lun­drues, kapiteni i por­tit mund te kërko­jë
vënien e një garan­cie te mjaftueshme.

 

Neni 88
Ndal­i­mi i armeve dhe i lendeve plasëse me rrezik zjar­ri

1. Ndalo­het për­dori­mi i armeve dhe ndez­ja e zjar­reve bren­da zonës se por­tit.
2. Lendet plasëse ose me rrezik zjar­ri ngarko­hen e shkarko­hen ne vende te për­gat­i­tu­ra posaçër­isht dhe mund te depoz­i­to­hen vetëm jashtë por­tit.

 

Neni 89
Thy­er­ja e rreg­ul­lit pub­lik ne port dhe ne bor­din e mjeteve lun­druese

1. Kap­i­tane­r­ia e por­tit, për veprime te cilat ndiko­jnë ne thy­er­jen e rreg­ul­lit pub­lik ne zonën e por­tit, ne zona te tjera bregdetare, ne bor­din e mjeteve lun­druese qe ndod­hen ne port dhe ne zonën përkatëse detare, ka te drejte te ndërhyjë për riven­dos­jen e rreg­ul­lit dhe vënien para përgjegjë­sisë ligjore te shkelësve e, ne rast nevo­je, kërkon ndih­mën e organ­eve te Poli­cisë se Ren­dit Pub­lik.
2. Për ngjar­je dhe shkel­je te rreg­ullave ne mjetin lun­drues me fla­mur te huaj, poli­cia por­tuale ndërhyn me kërkesë te kapiten­it te mjetit lun­drues ose me autor­iz­imin e shër­bim­it diplo­matik ose kon­sul­lor te shtetit përkatës.

 

Neni 90
Kufiz­i­mi i veprim­tarisë detare

1. Min­istri i Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit, me kërkesë te Min­istrit te Mbro­jt­jes ose te Min­istrit te Ren­dit Pub­lik, ndalon veprim­tar­itë ne zona detare te cak­tu­ara për një peri­ud­he kohe te cak­tu­ar. Efek­ti i ndalim­it fil­lon 48 ore pas shpall­jes se tij ne portet e zon­ave përkatëse dhe pas njof­tim­it sipas rreg­ullave te se drejtës ndërkom­bëtare.
2. Ne kushtet e gjend­jes se jashtëza­kon­shme ose kur rrethanat nuk presin, ndal­i­mi ka efekt te men­jëher­shëm por, sipas rastit, Min­is­tria e Mbro­jt­jes ose ajo e Ren­dit Pub­lik mar­rin masa për largimin e njerëzve, te mjeteve dhe për mosle­jimin e hyr­jes ne zonën e ndalu­ar.
3. Kufiz­i­mi i veprim­tarisë ne sipër­faqe te vogla, për shkak te penge­save ose rrez­iqeve te tjera naty­rore te përher­shme, behet nga Admin­is­tra­ta Detare, krye­sisht ose me kërkesë te kap­i­taner­isë, duke u pasqyru­ar ne har­tat detare.
4. Kufiz­i­mi i përkohshëm, ne sipër­faqe te vogla detare, i veprim­tarisë ne objek­tet e punës se njeri­ut, për shkak te penge­save ose rrez­iqeve te përkohshme naty­rore, behet nga kap­i­tane­r­ia e por­tit, duke bere pub­likimin dhe njof­timin përkatës.
5. Zonat me kufiz­im te veprim­tarisë detare bëhen te njo­hu­ra me ane te njof­timeve e te pub­likimeve detare dhe rretho­hen me mjetet ndihmese detare.
6. Kat­e­go­riz­i­mi i sipër­faqes ujore dhe kriteret teknike te kufizim­it te veprim­tarisë detare
bëhen sipas legjis­la­cionit përkatës ne fuqi.

 

Neni 91
Rreg­ul­li­mi i lëviz­jeve bren­da por­tit

1. Autoriteti Por­tu­al rreg­ul­lon hyr­jen e mjeteve lun­druese ne kalatë dhe ne struk­tu­ra te tjera te
por­tit, si dhe te gjitha lëviz­jet e mjeteve lun­druese bren­da por­tit.
2. Kapiteni i por­tit mund te nxjerre një urd­hër për një ose me shume mjete lun­druese për te
dhënë shër­bime shpë­ti­mi për mjetet lun­druese ose për per­son­at ne rrezik mbyt­je­je.

 

KREU II
SHERBIMET PORTUALE

 

Neni 92
Shër­bi­mi i pilo­tim­it

1. Pilo­ti­mi është shër­bi­mi i ori­en­tim­it te mjeteve lun­druese, për te lëvizur nga rada, ne kanalin hyrës dhe ne aku­a­to­ri­u­min e por­tit dhe lid­hjen me kaliten.
2. Ne çdo port te hapur te Repub­likës se Shqipërisë, Autoriteti Por­tu­al ven­dos një sta­cion pilo­ti­mi. Për hyr­jen ne port, kapiteni i mjetit lun­drues duhet t’i dër­go­jë një kërkesë sta­cionit te pilo­tim­it.

 

Neni 93
Përgjegjësia e pilotit

Piloti është përgjegjës para pronar­it dhe ope­rue­sit te mjetit lun­drues për demet e shkak­tu­ara nga pasak­tësia e te dhë­nave qe i jep kapiten­it te ani­jes dhe qe kane lid­hje me te dhë­nat detare ne zonën qe pilo­ton.

 

Neni 94
Shër­bi­mi i rimorkim­it

1. Rimorki­mi është tërhe­q­ja ose shtyr­ja e mjetit lun­drues ne rade, gjate kanalit te hyr­jes ne
aku­a­to­ri­um deri ne vendin e akos­tim­it.
2. Rimorki­mi ne mjedis­et detare te për­cak­tu­ara ne piken 1 te këtij neni lejo­het vetëm sub­jek­te
te licen­cuara, ne për­puth­je me kon­tratën e lid­hur.
3. Ne raste avarie ne det te hapur, lëviz­ja e mjetit lun­drues me tërhe­q­je nga një mjet tjetër, nuk quhet rimorkim ne kup­tim te këtij Kodi, por kry­het duke respek­tu­ar rreg­ul­lat teknike te këtij shër­bi­mi.
4. Shër­bi­mi i rimorkim­it kry­het, ne çdo port te hapur, nga sub­jek­ti i autor­izuar, sipas këtij
Kodi, për një peri­ud­he deri ne 5 vjet.

 

Neni 95
Përgjegjësia për shër­bimin e rimorkim­it

1. Ope­rue­si i rimorki­a­torit është përgjegjës për demet e shkak­tu­ara mjetit lun­drues gjate veprimeve te rimorkim­it, përderisa te provo­je se ai kishte marre te gjitha masat e nevo­jshme për te shman­gur demin ne fjale.
2. Mjeti lun­drues qe rimorkio­het është përgjegjës për demet e shkak­tu­ara nga rimorki­a­tori
gjate veprimeve te rimorkim­it, përveç rasteve kur ka marre te gjitha masat e nevo­jshme për te shman­gur demin.
3. Ope­rue­si i rimorki­a­torit dhe ope­rue­si i mjetit lun­drues te rimork­i­uar janë, sipas rastit, bashke ose veç e veç, përgjegjës për demet e shkak­tu­ara palëve te tre­ta.

 

KREU III
AGJENTI DETAR

 

Neni 96
Kup­ti­mi dhe funk­sioni

1. Agjen­ti detar është për­faqë­sues i pronar­it ope­rues, carterue­sit te mjetit lun­drues ose ope­rue­sit te trans­portit pa mjet lun­drues për lid­hjen, ne emër e për llog­a­ri te tyre, te kon­tratave me objekt mjetet lun­druese, si dhe për­faqësimin e tyre ne kon­flik­tet, qe kane lid­hje me këto kon­tra­ta.
2. Për kon­tratat me objekt kalim­in e pronë­sisë se mjeteve lun­druese ose për veprime te tjera duhet prokure e posaçme.
3. Përveç sa për­cak­to­het ne këtë Kod, kon­tra­ta ndër­m­jet pronar­it ope­rues, carterue­sit te ani­jes ose ope­rue­sit te trans­portit pa ani­je dhe agjen­tit detar, rreg­ul­lo­het ne mbështet­je te nen­eve përkatëse te Kodit Civ­il për për­faqësimin dhe kon­tratën e poro­sisë, përveç kur është parashikuar ndryshe ndër­m­jet tyre.

 

Neni 97

Prezu­mi­mi i fuqive te plota te agjen­tit

1. Agjen­ti detar mund te lid­he çdo kon­trate për për­faqë­suesin dhe ne emër te tij edhe nëse nuk
është parashikuar ndryshe ne aktin e për­faqësim­it.
2. I për­faqë­suari nuk mund te kundër­sh­to­jë asnjë kufiz­im fuqie për­faqësi­mi te agjen­tit detar, përveç rasteve kur provo­het qe palët e tre­ta kane njo­huri për kufizimet ne fjale për fuqitë e për­faqësim­it.

 

Neni 98
Për­faqësi­mi për­para gjykatës

Agjen­ti detar, ne kry­er­jen e detyrave te tij, mund te vepro­je për­para gjykatave me cilësitë e tij, si për­faqë­sues i punëd­hënësit, derisa ka lid­hje me kon­tratën e për­fun­d­uar me punëd­hënësin.

 

PJESA E KATERT
VEPRIMTARITE NE MJETET LUNDRUESE

 

KREU I
EKUIPAZHI I MJETIT LUNDRUES

 

Neni 99
Ekuipazhi

1. Me ekuipazh kup­to­het grupi i per­son­ave te regjistru­ar ne amëzën e detar­it dhe ne mar­rëd­hënie punësi­mi me pronar­in, qe real­i­zo­jnë veprim­tar­inë e mjetit lun­drues qe nga nis­ja, gjate udhë­tim­it, ne mbër­rit­je ne des­ti­na­cion dhe deri ne kthimin ne portin e nis­jes.
2. Çdo mjet lun­drues shqip­tar drej­to­het nga një ekuipazh i mjaftueshëm dhe i afte nga pikë­pam­ja pro­fe­sion­ale e sig­urisë për jetën, për qël­limet e lun­drim­it qe do te krye­je dhe duhet te mbetet ne këtë gjend­je gjate gjithë peri­ud­hës se lun­drim­it.
3. Kap­i­tane­r­ia e por­tit nuk lejon lun­drim­in e mjeteve lun­druese përderisa te jene plotë­suar me ekuipazh, ne për­puth­je me kriteret e këtij Kodi.
4. Ekuipazhi mund te ndër­ro­het ose te shto­het ne porte te tjera ose nga mjete lun­druese ne
lun­drim vetëm për nevo­ja te lun­drim­it.

 

Neni 100
Për­bër­ja e ekuipazhit

1. Për­bër­ja e ekuipazhit te mjetit lun­drues për­cak­to­het nga pronari, por ne çdo rast duhet te
këtë:
a) kapitenin;
b) ofi­cerin e pare;
c) mari­narët;
ç) mekanikun;
d) te ngarkuar­in me komu­nikimet;
dh) mjekun;
e) kuzhinierin.
2. Ne varësi te mad­hë­sisë se mjetit lun­drues, një per­son mund te krye­je edhe me shume se një
nga funk­sionet e mësipërme, kur është i afte pro­fe­sion­al­isht.

 

Neni 101
Nxënësit dhe prak­tikan­tet

1. Kapiteni mund te pra­no­je ne mjetin lun­drues, me leje te pronar­it dhe me mira­timin e
kap­i­taner­isë se por­tit ku ka qen­drën, nxënës te shkollave detare dhe prak­tikante te pro­fe­sion­eve detare, te cilët mund te krye­jnë detyra vetëm ne prani te anë­tar­it te ekuipazhit qe ka dësh­minë përkatëse.
2. Ne mjetet lun­druese te trans­portit te udhë­tarëve nxënësit dhe prak­tikan­tet mund te jene
vetëm vëzhgues te veprimeve.
3. Nxënësit ose prak­tikan­tet, qe janë ne mjetin lun­drues gjate lun­drim­it, kon­sidero­hen
pjesë­tarë te ekuipazhit me dal­limet përkatëse ne paga.

 

Neni 102
Rreg­ul­lat për drej­timin e sig­urt

Organi qen­dror shtetëror përgjegjës për detar­inë, sipas rreg­ul­loreve ose akteve te tjera
nën­ligjore drejt­për­drejt ose nëpër­m­jet Admin­is­tratës Detare, ka te drejte:
a) te për­cak­to­jë masat për drej­timin e sig­urt te mjeteve lun­druese shqiptare dhe mjeteve ujore
dhe për çësht­je te tjera te lid­hu­ra me to;
b) te për­cak­to­jë nevo­jat ne per­spek­tive për drejtues e spe­cial­iste te lun­drim­it dhe te sig­uro­je
për­gatit­jen e tyre;
c) te japë cer­ti­fikatat e aftë­sisë pro­fe­sion­ale te detareve te tra­jnuar;
ç) te kri­jo­je dhe te drej­to­je shkol­lën de tare dhe tra­jn­imin e tyre peri­odik;
d) te për­cak­to­jë pro­ce­du­rat e nevo­jshme për bor­din disi­plinor dhe te shqyr­to­je ankimet ndaj
reko­mandimeve te tij.

 

Neni 103
Për­jash­timet

Organi qen­dror shtetëror, përgjegjës për detar­inë, mund te për­jash­to­jë një mj et lun­drues ose
klase mjetesh lun­druese nga kriteret e plotësim­it te ekuipazhit për një peri­ud­he te veçante ose për një lun­drim.

 

Neni 104
Bor­di disi­plinor

1. Bor­di disi­plinor është organ jop­er­ma­nent, qe kri­jo­het për te shqyr­tu­ar rastet e sjell­jeve, veprimeve e qën­drimeve jo te rreg­ull­ta e morale te detareve ne kry­er­jen e detyrës, ne mar­rëd­hëni­et me drejtue­sit e mjetit lun­drues ose me pjesë­tarët e tjerë te ekuipazhit.
2. Pro­ce­du­rat për kri­jimin dhe funk­sion­imin e bor­dit disi­plinor për­cak­to­hen me akte nën­ligjore nga Min­istri i Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit.

 

Neni 105
Pezul­li­mi dhe heq­ja e dësh­misë

1. Admin­is­tra­ta Detare pezul­lon deri ne 1 vit ose anu­lon cer­ti­fikatën e lëshuar sipas nen­it 42
dhe urd­hëron qe ajo te dorë­zo­het pranë Regjistrit te Mjeteve Lun­druese Shqiptare.
2. Kundër vendim­it te Admin­is­tratës Detare mund te behet ankim ne gjykatën qe ka ne
juridik­sion portin ku është bere regjistri­mi.

 

Neni 106
Admin­istri­mi i amëzës se detar­it

1. Ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare mba­het amëza e detar­it, ne te cilën pasqy­ro­hen te gjithë emrat e detareve me shtetësi shqiptare, qe janë cer­ti­fikuar nga Admin­is­tra­ta Detare, ose kane mbaru­ar shkol­lat e detarisë, pavarë­sisht nëse puno­jnë ne ani­je shqiptare ose te hua­ja.
2. Për çdo detar, përveç te dhë­nave per­son­ale e pro­fe­sion­ale, pasqy­ro­het edhe ven­di i punës
me ndryshimet dhe masat disi­plinore.
3. Veprimet me amëzën e detar­it kry­hen nga ndih­mësi i regjistrue­sit.
Pas regjistrim­it ne amëz, detar­it i jepet dësh­mia përkatëse dhe kar­ta e detar­it me numër te
njëjtë me atë qe ka ne amëz.
4. Regjistri Detar dhe regjistrue­si kane te drejte te ver­i­fiko­jnë ne çdo mjet lun­drues shqip­tar rreg­ullsinë e për­bër­jes se ekuipazhit për amëzën dhe, sipas rastit, kërko­jnë nga pronari ose kapiteni i ani­jes mar­rjen e masave për riven­dos­jen e rreg­ul­lit te shkelur.
5. Ndaj kërkesës se regjistrue­sit ose te inspek­torit mund te behet ankim ne Admin­is­tratën Detare bren­da 10 ditëve nga mar­r­ja dijeni. Drejt­për­drejt ndaj kërkesës se inspek­torit dhe regjistrue­sit ose ndaj përgjig­jes se Admin­is­tratës Detare mund te behet ankim ne gjykate bren­da 30 ditëve nga mar­r­ja dijeni.

 

Neni 107
Mar­rëd­hëni­et e punësim­it

Ne mjetet lun­druese, prone pub­like dhe pri­vate, mar­rëd­hëni­et e punësim­it rreg­ul­lo­hen sipas Kodit te Punës, përveç kur parashiko­het ndryshe ne këtë Kod.

 

Neni 108
Mosha e punësim­it

Ne mjetet lun­druese shqiptare mund te punë­so­hen per­sona, qe kane mbushur moshën 16 vjeç ndër­sa ne mjetet e vogla te lun­drim­it per­sona qe kane mbushur moshën min­i­male, sipas Kodit te Punës.

 

Neni 109
Shtetësia e ekuipazhit

1. Ekuipazhi i mjetit lun­drues shqip­tar mund te për­bëhet nga per­sona me shtetësi shqiptare, te
huaj ose pa shtetësi.
2. Shte­t­a­sit e huaj ose pa shtetësi punë­so­hen kur plotë­so­jnë kërke­sat ligjore për hyr­jen dhe
qën­drim­in ne Shqipëri.

 

Neni 110
Penge­sat për punësim

1. Shte­tasi i huaj, i cili ka penge­sa për te hyre ne ter­ri­torin e Repub­likës se Shqipërisë, nuk
mund te punë­so­het.
2. I punë­suari, shqip­tar ose i huaj, nuk duhet te këtë pengese për te hyre ne ter­ri­torin e
shteteve te itin­er­ar­it te mjetit lun­drues, përveç rasteve kur është ne kërkim ndërkom­bë­tar.

Neni 111
Vdek­jet gjate lun­drim­it

1. Kur një detar vdes gjate lun­drim­it, trupi i tij duhet te ruhet ne mjetin lun­drues dhe t’i
dorë­zo­het zyrtareve përkatës ne portin e pare te mbër­rit­jes për var­rim.
2. Kur nuk mund te ruhet për mungese kusht­esh ose kohëzg­jat­je te lun­drim­it, kapiteni bën
var­rim­in ne det, ne për­puth­je me tra­di­tat detare.
3. Rreg­ul­lat e mësipërme vle­jnë edhe për vdek­jen e per­son­ave te tjerë gjate lun­drim­it.
4. Me vdek­jen e detar­it, kur ani­ja nuk kthe­het ne Shqipëri, kapiteni, me mbër­rit­jen e ani­jes ne
portin tjetër, mund te njofto­je nëpunësin përkatës dhe ta dorë­zo­jë atë ne rua­jt­je te ky per­son, për te vepru­ar ne mbështet­je te lig­jeve shqiptare ne fuqi.

 

Neni 112
Shpen­zimet për tra­j­timin mjekë­sor dhe vdek­jen

Kur një detar i ani­jes shqiptare, gjate lun­drim­it ose ne portin e huaj, merr një tra­j­tim mjekë­sor qe është i domos­doshëm për te rua­j­tur shën­detin, qe nuk mund te shty­het pa rrezikuar shën­detin e jetën e tij, si dhe për rastet e vdek­jes ne lun­drim, shpen­zimet për­bal­lo­hen nga punëd­hënësi.

 

Neni 113
Sendet ne pronësi te detar­it te vdekur ose te hum­bur ne bor­din e mjetit lun­drues

1. Kur detari i një mjeti lun­drues shqip­tar hum­bet ose vdes gjate lun­drim­it, kapiteni i ani­jes,
lid­hur me pronës­inë e tij, vepron si me poshtë:
a) për­cak­ton dhe merr ne dorëz­im çdo send per­son­al, vlere mon­etare, letër me vlere ose doku­ment, qe i për­ket detar­it te hum­bur ne bor­din e ani­jes, i regjistron ato ne ditarin e ani­jes me për­shkrimet përkatëse, ne lloj, cilësi, sasi e vlere;
b) për­l­log­a­r­it pagat qe kishte për te marre dhe shumën e zbrit­jeve, ne rast se ka.
2. Veprimet e mësipërme kry­hen ne prani te një ofi­ceri dhe te dy anë­tarëve te ekuipazhit, me
te cilët për­pi­lo­het “deklara­ta e sendeve ne pronësi” te detar­it, e cila nën­shkruhet nga te pran­ish­mit.
3. Objek­tet, qe i përkasin mjetit lun­drues, kthe­hen ne mag­a­zine dhe doku­men­ti vërtetues i
bashkëlid­het deklaratës.
4. Veprimet e mësipërme pasqy­ro­hen ne ditarin e mjetit lun­drues.

 

Neni 114
Dorëz­i­mi i sendeve ne pronësi se detar­it te vdekur a te hum­bur

1. Sendet, letrat me vlere dhe doku­mentet e detar­it te vdekur a te hum­bur i dorë­zo­hen nga kapiteni, bren­da 48 orëve nga mbër­rit­ja ne portin ku ka qen­drën mjeti lun­drues, bashkëshort­it, prindërve ose fëmi­jëve te te vdeku­rit a te hum­bu­rit dhe u dorë­zon atyre dy kop­je te shkresës se vërte­t­u­ar nga noteri.
2. Njërën kop­je te shkresës kapiteni ia dorë­zon te ngarkuar­it me amëzën e detar­it.
3. Ne mungese te per­son­ave te mësipërm, kapiteni bën dorëzimet tek i ngarkuari me amëzën e detar­it, te cilit i dorë­zon edhe “deklaratën e sendeve ne pronësi” te detar­it.
4. Për veprimet e mësipërme kapiteni merr vërte­tim nga mba­jtësi i amëzës.

 

Neni 115
E drej­ta për t’u ankuar

1. Kur një detar, gjate kohës qe është ne një mjet lun­drues shqip­tar, njofton kapitenin e ani­jes se ai dësh­i­ron te beje një ankese ne organet përkatëse kundër tij ose pjesëtareve te ekuipazhit, kapiteni, sa me shpe­jt qe është e mundur, e lejon atë te shko­je ne breg, për te bere këtë ankese.
2. Kur ligji e quan te vlef­shme ankesën ver­bale, detar­it i sig­uro­het komu­niki­mi me mjetet
teknike përkatëse.
3. Për anke­sat qe nuk kane lid­hje me veprim­tar­inë detare, ky rreg­ull ka vlere vetëm kur detari
rrezikon te hum­basë afatet ligjore te ankim­it.

 

Neni 116
Mënyrat e punësim­it

1. Kapiteni i mjetit lun­drues, ofi­ceret dhe spe­cial­is­tet punë­so­hen ne peri­ud­ha kohe te cak­tu­ara
e, ne raste te veçan­ta, edhe vetëm për një lun­drim.
2. Detaret, si rreg­ull, punë­so­hen për lun­drime te cak­tu­ara.
3. Punësi­mi për shër­bimet e mjetit lun­drues ne port behet edhe me ako­rd ose me ore pune për
per­sona, qe nuk janë pjesë­tarë te ekuipazhit.

 

Neni 117
Lid­h­ja e mar­rëvesh­jes se punësim­it te ekuipazhit

1. Mar­rëvesh­ja e punësim­it lid­het ndër­m­jet kapiten­it te mjetit lun­drues shqip­tar dhe detar­it. Mar­rëvesh­ja lid­het me shkrim, ne mënyrë indi­vid­uale ose me te gjithë ekuipazhin.
2. Ne mjetin lun­drues, prone pri­vate, mar­rëvesh­ja e punësim­it me një per­son duhet te lid­het
nga kapiteni, pasi mer­ret pëlqi­mi para­prak nga pronari.
3. Për mjetet lun­druese, prone pub­like, zba­to­hen para­prak­isht rreg­ul­lat e përgjithshme te
punësim­it.
4. Ne mjetet e vogla te lun­drim­it zba­to­hen rreg­ul­lat e përgjithshme te mar­rëvesh­jes se
punësim­it, sipas Kodit te Punës.

 

Neni 118
Përm­ba­jt­ja e mar­rëvesh­jes se punësim­it te ekuipazhit

Mar­rëvesh­ja e punësim­it te ekuipazhit, e nën­shkru­ar ndër­m­jet kapiten­it dhe do te punë­suari,
duhet te përm­ba­jë:
a) datën dhe vendin ku lid­het mar­rëvesh­ja;
b) emrin e ani­jes, portin ku ka qen­drën, pronar­in dhe kapitenin e ani­jes;
c) iden­titetin e te dhë­nat per­son­ale te te punë­suar­it, num­rin e kartës se detar­it;
ç) vendin, datën e fil­lim­it dhe te për­fundim­it te mar­rëvesh­jes;
d) portet ne te cilat nuk mund te zbarko­het i punë­suari;
dh) detyrën dhe pagën për secilin detar;
e) për­cak­timet për te drej­tat fakul­ta­tive te këtij Kodi;
ë) ter­mat e tjerë, për te cilët palët mund te bien dako­rd.

 

Neni 119
Zba­ti­mi i mar­rëvesh­jes

1. Ne fil­lim te çdo udhë­ti­mi kapiteni ven­dos një kop­je te mar­rëvesh­jes ne një vend te duk­shëm te mjetit lun­drues për te gjithë ekuipazhin.
2. Çdo ndryshim i mar­rëvesh­jes detare te punësim­it, përveç plotësimeve për itin­er­arin e lun­drim­it, zëvendësim ose mar­rje per­sonash ne pune pas nis­jes se pare te mjetit lun­drues, do te jete pa efekt përderisa te provo­het qe është bere me dëshirën e te gjithë per­son­ave te intere­suar me ane nën­shkri­mi te posaçme.
3. Pre­tendimet për njo­hje ose mbro­jt­je te te drej­tave, qe garan­to­hen nga ky Kod janë te pranueshme ne çdo rast, ndër­sa te drej­tat fakul­ta­tive janë te pranueshme kur për­menden shpre­himisht ne tek­stin e mar­rëvesh­jes.

 

Neni 120
Për­fundi­mi i mar­rëvesh­jes

1. Për­fundi­mi i mar­rëvesh­jes se punësim­it behet:
a) me mirëkup­ti­min e palëve;
b) kur i punë­suari behet i paafte fizik­isht për detyrën e për­cak­tu­ar ne mar­rëvesh­je ose ka
paaftësi te përkohshme për me tepër se gjashte muaj;
c) për mungese kusht­esh ose kur kri­jo­hen te tilla, ose pengese ligjore për veprim­tari detare;
ç) kur del i paafte pro­fe­sion­al­isht nga tes­timet;
d) kur është marre mase disi­plinore për zgjid­hjen e mar­rëvesh­jes se punësim­it;
dh) me hum­b­jen ose dal­jen jashtë për­dorim­it te ani­jes;
e) kur i punë­suari urd­hëro­het te zbarko­het;
ë) kur mbush moshën për pen­sion ple­qërie, me për­jash­tim te rastit kur është ne gjend­je
shën­de­të­sore te mire dhe kapiteni ven­dos ta mba­je;
f) me vdek­jen e detar­it.
2. Për zbarkimin jashtë vull­netit te tij, i punë­suari mund te beje ankim ne bor­din disi­plinor ose drejt­për­drejt ne gjykate bren­da 10 ditëve nga dhë­nia e dësh­misë.

 

Neni 121
Dësh­mia e zbarkim­it

1. Ne mbështet­je te njërit ose te disa rasteve te parashikuara ne nenin 120, kapiteni i jep te punë­suar­it një dësh­mi ku sak­të­so­hen peri­ud­ha e shër­bim­it, ven­di, data dhe shkaku i zbarkim­it, leja vje­tore etj., si dhe te drej­tat e detyrimet finan­cia­re te te punë­suar­it.
2. Te zbarkuar­it i kthe­het edhe dësh­mia e detar­it ose cer­ti­fika­ta e ofi­cer­it.

 

Neni 122
Zbarki­mi kur mjeti lun­drues ndryshon regjistrin

Kur për një mjet lun­drues shqip­tar ndryshon regjistri me trans­fer­im, çdo detar i punë­suar duhet te zbarko­het, përveç rastit kur pra­non me shkrim për vazhdimin e punësim­it.

 

Neni 123
Paso­jat e largim­it te paligjshëm nga puna

Kur organi përkatës, qe shqyr­ton ankimin, e gjen zbarkimin e detar­it te pabazuar ne ligj, përveç dhënies se pagës për kohen e mbe­tur pa pune, mund te dety­ro­je punë­mar­rësin për zhdëm­tim deri ne 3 muaj page.

 

Neni 124
Te dhë­nat e lun­drim­it dhe lista e ekuipazhit

1. Kapiteni i ani­jes shpall e plotë­son gjate lun­drim­it, deri ne kthimin ne portin e nis­jes, ku për­cak­ton:
a) num­rin dhe datën e regjistrim­it te ani­jes, tonazhin bru­to e neto, gjatës­inë e saj,
des­ti­na­cionin, si dhe qël­lim­in e udhë­tim­it;
b) emrat, datat dhe vendin e lind­jes për te gjithë ekuipazhin, vendin e punës ose te detyrës ne
ani­je, datat e vendin e imbarkim­it ne ani­je;
c) emrin e çdo anë­tari te ekuipazhit qe largo­het nga ani­ja, shoqëru­ar me datën, vendin,
shkaqet dhe rrethanat e largim­it;
ç) emrin e çdo anë­tari te ekuipazhit qe plagoset, vritet ose hum­bet, duke për­cak­tu­ar kohen,
vendin dhe shkaqet.
2. Për ani­jet, qe lun­dro­jnë vetëm bren­da ujer­ave te brend­shme, doku­men­ti i mësipërm duhet te dorë­zo­het nga kapiteni ose pronari, ne kap­i­taner­inë e por­tit ku ka qen­drën ani­ja jo me vone se 30 qer­shori, kurse për ato qe udhë­to­jnë jashtë ujer­ave ter­ri­to­ri­ale bren­da 31 dhje­torit te çdo viti.
3. Kur një ani­je shqiptare hum­bet ose brak­tiset, kapiteni i ani­jes, zëvendësi i tij ose pronari, sa me shpe­jt te jete e mundur, dorë­zo­jnë ne kap­i­taner­inë e por­tit ku ka qen­drën ani­ja listën e ekuipazhit te zbarkuar ne kohen e hum­b­jes ose te brak­tis­jes.

 

Neni 125
Regjistri­mi i ekuipazhit

1. Kapiteni i mjetit lun­drues, për­para nis­jes se mjetit lun­drues për lun­drim nga por­ti ku ka qen­drën, ne çdo itin­er­ar i dorë­zon kap­i­taner­isë se por­tit njof­timin zyr­tar për ekuipazhin e tij te lun­drim­it.
2. Kur gjate lun­drim­it me trans­bor­dim ose ne porte te tjera ndryshohet ekuipazhi me lenie, sht­e­sa ose zëvendësime, behet njof­ti­mi i men­jëher­shëm e i drejt­për­drejtë i kap­i­taner­isë se por­tit ku ka qen­drën mjeti lun­drues dhe i pronar­it, e ne pamundësi njof­ti­mi nëpër­m­jet kap­i­taner­isë se por­tit me te afërt dhe kur nuk e lejon ligji i ven­dit përkatës, men­jëherë me kthimin ne portin ku ka qen­drën pronari dhe mjeti lun­drues.

 

Neni 126
Koha dhe mënyra e pagesës

1. Kapiteni ose pronari i mjetit lun­drues shqip­tar duhet t’u pagua­je pagat, bren­da dy ditëve pas mbër­rit­jes se mjetit lun­drues ne portin ku ka qen­drën, sipas rastit, ekuipazhit ose një detari qe zbarko­het me një llog­a­ri te plote te pagës qe i takon me zbrit­jet përkatëse.
2. Pas mar­rjes se pagës detari nën­shkru­an një doku­ment lir­i­mi, duke vërte­t­u­ar se nuk ka pre­tendime finan­cia­re për lun­drimet e kalu­ara ose punësimin. Doku­men­ti duhet te nën­shkruhet edhe nga kapiteni ose pronari i mjetit lun­drues.

 

Neni 127
Përgjegjësia e regjistrue­sit detar për pagën

1. Mos­mar­rëvesh­ja për pagat ndër­m­jet kapiten­it dhe secilit pjesë­tar te ekuipazhit ngri­het për­para regjistrue­sit detar, e shoqëru­ar me kërkesën me shkrim te te dyja palëve.
2. Regjistrue­si, pasi dëgjon palët, kërkon sqarimet nga pronari e nëpunësit e tij, kapiteni, ofi­ceret, anë­tarët e ekuipazhit ose çdo per­son qe ka dijeni për çësht­jen. Ai shqyr­ton ditarin e mjetit lun­drues dhe doku­mentet e tjera për çësht­jen dhe ven­dos ne baze te këtij Kodi dhe te akteve te dala ne zba­tim te tij, si dhe te dis­poz­i­tave te tjera ligjore.
3. Kundër vendim­it te regjistrue­sit detar mund te behet ankim bren­da 10 ditëve ne gjykatën e ven­dit, ku ka qen­drën mjeti lun­drues.

 

Neni 128
Kur­si i këm­bim­it te mon­ed­hës për pagën e detar­it

Kur ne mar­rëvesh­jen e ekuipazhit parashiko­het qe page­sa e detar­it ose një pjese e saj behet ne një mon­ed­he te huaj, çdo pjese e pagës se tij ne mon­ed­hën e kërkuar duhet te behet me kursin e këm­bim­it ne kohen dhe vendin ku kry­het page­sa.

 

Neni 129
Paga kur për­fun­don punësi­mi

1. Kur punësi­mi për­fun­don për­para afatit ne një port te huaj për paaftësi shën­de­të­sore, detari ka te drejtën e pagës për kohen e shër­bim­it, deri ne kthimin e mjetit lun­drues ne portin ku ka qen­drën dhe shpen­zimet e kthim­it ne atd­he.
2. Kur shër­bi­mi i detar­it për­fun­don për­para datës se për­cak­tu­ar ne mar­rëvesh­je për defekt te rende, dal­je jashtë për­dorim­it, shkatër­rim te mjetit lun­drues ose mbet­je ne cekë­tine, ai ka te drejte te marre pagat për një peri­ud­he deri ne dy ne muaj ne masën qe do te mer­rte po te punonte, si dhe shpen­zimet për kthimin ne atd­he, përveç rasteve kur sig­uron ose i sig­uro­het punësim tjetër.
3. Çdo parashikim i kundërt ne kon­tratën e punësim­it është i pavlef­shëm.

 

Neni 130
Pavarësia e pagës nga navl­loni

1. E drej­ta mbi pagën nuk varet nga te ard­hu­rat e navl­lonit dhe çdo detar e nxënës, ne m bështet­je te rreg­ullave te tjera te ligjit dhe te kushteve te zbat­ueshme për rastin, do te kenë te drejte ta kërko­jnë atë edhe nëse nuk është marre navl­loni.
2. E drej­ta e pagës hum­bet ne rastet e hum­b­jes se mjetit lun­drues, rënies ne cekë­tine, kur
vërte­to­het fajësia ose mundësia e shpë­tim­it te mjetit lun­drues dhe e ngarkesës.
3. Kur një detar ose nxënës vdes, paga e pa marre për­fi­to­het si ne rastin e vdek­jes se detar­it
gjate lun­drim­it, sipas nen­it 113 te këtij Kodi.

 

Neni 131
Paga kur refu­zo­het detyra

Detari nuk ka te drejte page kur, gjate peri­ud­hës se mar­rëvesh­jes se punësim­it, refu­zon punën ose kur është parabur­go­sur, sipas legjis­la­cionit shqip­tar ose te huaj.

 

Neni 132
Rastet e për­jash­tim­it nga paga për paaftësi ne pune

Kur detari është i paafte te krye­je detyrën dhe vërte­to­het se paaftësia është shkak­tu­ar me vetë­dash­je, për faj te tij ose nga një sëmund­je e fshe­hur nga ai me qel­lim ne kohen qe do te punë­so­hej, nuk ka te drejtën e pagës gjate peri­ud­hës se paaftë­sisë.

 

Neni 133
Pushimet, lejet dhe fes­tat zyrtare

1. Kapitenet dhe ofi­ceret kane te drejtën e lejes vje­tore te pagueshme për 60 dite, ndër­sa anë­tarët e tjerë te ekuipazhit për 30 dite për çdo dym­bëd­hjetë muaj shër­bi­mi ose pune te vitit kalen­darik, qe real­i­zo­het jashtë mjetit lun­drues.
2. I gjithë ekuipazhi ka te drejtën e pushim­it dydi­tor javor e ne fes­tat zyrtare, te cilat real­i­zo­hen ne mjetin lun­drues dhe, kur nuk është e mundur, i shto­hen lejes vje­tore.
3. Leja vje­tore gëzo­het jo me vone se 6 muaj pas plotësim­it te peri­ud­hës 12-mujore e me
kalim­in e këtij afati kom­pen­so­het detyrim­isht me pagën e peri­ud­hës përkatëse.
4. Kur vërte­to­het se kane qene mundësitë e dhënies se lejes ne afatet e mësipërme, veç
kom­pen­sim­it jepet edhe një dëmsh­për­blim prej një page mujore.

 

Neni 134
Kriteret e për­l­log­a­r­it­jeve

1. Koha ditore e punës është 8 ore ne 24 ore, por qe mund t’i kalo­je këta kufij, duke respek­tu­ar kohen mak­si­male te punës se një jave dhe, kur është e pamundur, kom­pen­so­het me pagese te veçante, sipas kritereve te për­cak­tu­ara ne akte nën­ligjore.
2. Peri­ud­ha e qën­drim­it te mjetit lun­drues ne portin e huaj dhe ne portin ku ka qen­drën mjeti lun­drues, kur puno­het për shër­bimet ne te, si dhe ndër­pre­rjet e punës jo për faj te detar­it, për­l­log­a­riten ne afatin 12-mujor te lejes vje­tore.
3. Për peri­ud­he shër­bi­mi me pak se 12 muaj, janë te njëj­tat te drej­ta, por te për­cak­tu­ara
pro­por­cional­isht.
4. Kohe­vazhdi­mi i punës për efekt te lejes vje­tore fil­lon prej largim­it nga por­ti i qen­drës se mjetit lun­drues, deri ne kthim, duke vlerë­suar kohe pune edhe kohen e kthim­it indi­vid­ual jashtë ani­jes, si dhe kohen e qën­drim­it te detyrueshëm ne det ose ne vende te tjera, jo për faj te tij.
5. Koha e lejes vje­tore nuk për­cak­to­het ne mar­rëvesh­jet e punës, por jepet ne baze te
kërke­save te veprim­tarisë detare.
6. Detari mund te thirret nga leja me pagese kur ani­ja është ne portin ku ka qen­drën, kur puna nuk mund te për­bal­lo­het me pjesë­tarët e tjerë te ekuipazhit, ne rastet e for­cës mad­hore ose ne gjend­jet e jashtëza­kon­shme.
7. Ne baze te mar­rëvesh­jes ndër­m­jet pronar­it te mjetit lun­drues dhe detar­it page­sa ne dore
mund te garan­to­het për leje ne rrethana te veçan­ta ose lejet mund te mblid­hen dhe te kry­hen.
8. Ne rastet e vdek­jeve te te afër­mve detari ka te drejtën e pref­er­encës se lejes vje­tore te
pakry­er e, ne pamundësi, te lejes se papagueshme.
9. Për shkaqe te arsyeshme, pronari mund te refu­zo­je te japë lejen ne datën e kërkuar nga
detari.
10. Mar­rëvesh­ja e punës, ne te cilën një detar heq dore nga te drej­tat e mësipërme, është e
pavlef­shme për sa u për­ket këtyre te drej­tave.

 

KREU II
KAPITENI I MJETIT LUNDRUES

 

Neni 135
Emëri­mi dhe zëvendësi­mi

1. Kapiteni i mjetit lun­drues cak­to­het nga pronari ose organi përkatës i shoqërisë pub­like ose
pri­vate, se cilës i për­ket ani­ja.
2. Kur kapiteni pushon se qeni ne komande te mjetit lun­drues, për largim ose paaftësi
shën­de­të­sore, e drej­ta e komandim­it i kalon ofi­cer­it te pare te ani­jes ose te ngarkuar­it nga pronari.
3. Kur kapiteni vdes ose nuk dësh­i­ron te kalo­je komandën, atë e merr zëvendësi i cak­tu­ar nga
pronari e, ne mungese te tij, përkatë­sisht, ofi­ceri i pare ose detari me i vjetër.
4. Kur kapiteni i ani­jes behet i paafte për komandim, për shkak te gjend­jes shën­de­të­sore dhe nuk pra­non t’ia kalo­je komandën zëvendësit te cak­tu­ar nga pronari ose ofi­cer­it te pare, ve ne dijeni pronar­in e, ne pamundësi, kap­i­taner­inë e por­tit ku ka qen­drën ani­ja dhe vepron sipas udhëz­imeve te dhë­na prej tyre.
5. Zëvendësi i kapiten­it merr prej tij ose me nisme për veprim dësh­minë e fla­mu­rit dhe
doku­mentet e tjera përkatëse për lun­drim­in e ani­jes dhe ekuipazhin.
6. Para largim­it ose dorëzim­it te detyrës, kapiteni pasqy­ron ne ditarin e ani­jes veprimet e tij, shkaqet e largim­it, emrin e zëvendë­sue­sit dhe pro­ce­durën e dorëzim­it te doku­menteve, ne te kundërt, këto shën­ime bëhen nga zëvendë­sue­si.

 

Neni 136
Shtetësia e kapiten­it te ani­jes shqiptare

1. Kapiteni i ani­jes shqiptare duh et te jete shte­tas i Repub­likës se Shqipërisë.
2. Organi shtetëror qen­dror, qe mbu­lon detar­inë, ka te drejte te lejo­je shte­tasin e huaj si kapiten ani­je­je, për ani­jet prone te sub­jek­teve te hua­ja.

 

Neni 137
E drej­ta e kapiten­it për punësimin e detareve

1. Punësi­mi dhe zbarki­mi i anë­tarëve te ekuipazhit te ani­jes shqiptare bëhen vetëm nga
kapiteni.
2. Një per­son nuk mund te punë­so­het, ne rast se kundër­sh­ton pronari, dhe kërke­sa e tij për
zbarkimin e një pjesë­tari te ekuipazhit është e detyrueshme për kapitenin.

 

Neni 138
Autoriteti i kapiten­it

1. Kapiteni, gjate gjithë kohës, duhet te jete ne komandën e ani­jes dhe përgjegjës për drej­timin e ekuipazhit dhe te lun­drim­it. Ai duhet te marre te gjitha masat e nevo­jshme për lun­drim­in dhe sig­ur­inë teknike te ani­jes, si dhe për mba­jt­jen e rreg­ul­lit ne bor­din e ani­jes.
2. Urdhrat e dhënë nga kapiteni, bren­da përgjegjë­sive te njo­hu­ra nga ky Kod dhe legjis­la­cioni
ne fuqi për fushën e detarisë, duhet te zba­to­hen, pa asnjë rez­erve, nga te gjithë per­son­at ne bord.
3. Kapiteni mund te marre masa disi­plinore ndaj një anë­tari te ekuipazhit, i cili nuk zba­ton
rreg­ul­lat e detyrës ose te shër­bim­it.
4. Kapiteni është per­soni përgjegjës për ven­dos­jen e kundër­va­jt­jeve te cak­tu­ara admin­is­tra­tive, qe lid­hen me veprim­tar­inë detare.
5. Llo­jet e shkel­jeve disi­plinore e te kundër­va­jt­jeve admin­is­tra­tive dhe masat ne kom­pe­tence te kapiten­it te ani­jes, si dhe pro­ce­du­rat përkatëse, për­cak­to­hen ne legjis­la­cionin përkatës për fushën e detarisë.

 

Neni 139
Autoriteti i kapiten­it ne ngjar­jet penale

1. Kur gjate lun­drim­it ka te dhë­na te duk­shme se po ten­to­het, është kry­er ose men­jëherë pas kry­er­jes se një vepre penale, qe ka lid­hje me sig­ur­inë e ani­jes, rrezikimin e per­son­ave ne bord ose pasurisë se tyre, nga per­sona ne bord ose qe hyjnë nga jashtë, kapiteni merr masa për paran­dal­im­in e ngjar­jes ose për vënien para përgjegjë­sisë se autorit, duke e arrestu­ar ne fla­grance dhe ven­dos­jen e tij ne një vend te sig­urt deri ne portin ku ka qen­drën ani­ja.
2. Kur për shkak te largë­sisë, i arrestu­ari rreziko­het, ne portin me te afërt, vepro­het sipas ori­en­timeve te kap­i­taner­isë se por­tit te qen­drës se ani­jes, ose ne pamundësi, te për­faqë­sive, diplo­matike ose kon­sul­lore shqiptare e, ne mungese te tyre, te autoriteteve te por­tit ku ndalon ani­ja.
3. Për real­iz­imin e kësaj te drejte, kapiteni për­dor çdo lloj force e mjeti te arsyeshëm dhe kërkon ndih­mën e te gjithë anë­tarëve te tjerë te ekuipazhit.

 

Neni 140
Nevo­jat sht­ese për ushqimet dhe ujin ne ani­je

Kur gjate lun­drim­it del se ushqimet dhe rez­er­vat e ujit nuk mjafto­jnë deri ne portin me te afërt, edhe jashtë itin­er­ar­it, kapiteni, për rua­jt­jen e jetës se njeri­ut ne bord, mund te raciono­je ushqimin dhe ujin dhe te rekuizo­je te gjitha ushqimet dhe ujin, qe janë prone e per­son­ave ose qe ndod­hen ne ngarkese dhe qe mund te për­doren si ushqim ose për pir­je, duke ia shpërn­darë te gjithë per­son­ave ne ani­je. Vlera e ushqimeve ose e pijeve, te rekuizuara nga kapiteni, u rim­bur­so­het pronareve te ligjshëm nga pronari i ani­jes.

 

Neni 141
Financimet sht­ese deri ne për­fundimin e lun­drim­it

1. Kur gjate lun­drim­it ani­ja nuk ka gjend­je finan­cia­re për riparim­in e ani­jes, furniz­imin ose mjekimin e ekuipazhit ose te pasag­jereve dhe nuk mund te marre udhëz­ime ose ndihme nga pronari, kapiteni mund te shesë pjese te pronës se ani­jes qe nuk rreziko­jnë lun­drim­in, ose pjese te ngarkesës, për financimin e nevo­jshëm deri ne për­fundimin e udhë­tim­it me sa me pak shpen­z­ime.
2. Ne baze te rreg­ullave te avarisë se përgjithshme, te shpë­tim­it ose te nen­eve te tjera te këtij Kodi, vlera e mallit te shi­tur rim­bur­so­het nga pronari i ani­jes ndaj pronar­it te mallit.

 

KREU III
KUSRTET E PUNES DHE TE JETESES NE ANIJE

 

Neni 142
Rreg­ul­lat e sig­urim­it ne pune

Me rreg­ul­lore te posaçme, te mirat­u­ar nga drejtue­si i organ­it qen­dror shtetëror qe mbu­lon detar­inë, për­cak­to­hen kërke­sat dhe masat e sig­urisë se punës te detareve, qe ne çastin e hyr­jes ne ani­je dhe konkretisht:
a) për mirëm­ba­jt­jen dhe inspek­timin e çdo apara­ture, makiner­ie e pajis­je­je për gjend­jen
teknike, kushtet e për­dorim­it dhe tes­timin e për­doruesve;
b) duke kërkuar ndal­im­in ose rreg­ul­lim­in e për­dorim­it te çdo vesh­je­je mbro­jtëse ose pajis­je­je; c) duke kërkuar parashikimin dhe për­dorim­in e çdo vesh­je­je ose pajis­je­je mbro­jtëse;
ç) për te kufizuar orët e punës se detar­it ne çdo pune te veçante ose ne çdo rrethane te
veçante;
d) për doku­men­timin e ngjar­jeve dhe rapor­timin e dëm­timeve dhe ndih­mën e pare qe u jepet
detareve te dëm­tu­ar;
dh) për instruk­timin e ekuipazhit.

 

Neni 143
Kon­trol­li dhe ekza­min­i­mi mjekë­sor

1. Ekza­min­i­mi i aftë­sive shën­de­të­sore është kërke­sa para­prake për pra­n­imin e detar­it ne shkol­lat detare, ne kurset e aftësim­it, ne dhënien e cer­ti­fikatës pro­fe­sion­ale, te regjistrim­it ne amëz dhe lid­hjes se mar­rëvesh­jes se punës ne ani­je.

2. Kur ekza­min­i­mi i fun­dit është kry­er bren­da tri mua­jve nuk ka vend për riekza­min­im për
efekt te hal­lkave te mepasme.
3. Me kërkesë te p ronar­it, kapiten­it te ani­jes, regjistrue­sit dhe regjistrit detar, komi­sioni bën ne çdo kohe kon­trol­lin shën­de­të­sor te detareve te veçante, ndër­sa ekuipazhet ne tërësi kon­trol­lo­hen një here ne vit, përveç kon­trolleve për çaste te jashtëza­kon­shme.
4. Ndaj vendim­it te komi­sion­it mund te behet ankim bren­da 10 ditëve te drejtue­si i organ­it qen­dror shtetëror qe mbu­lon shën­de­tës­inë dhe ndaj përgjig­jes se tij ose drejt­për­drejt mund te behet ankim ne gjykate, ne çdo rast, bren­da 10 ditëve nga mar­r­ja dijeni.
5. Mënyra dhe koha e ekza­minim­it te kon­trol­lit te drejtuesve te ani­jes dhe kon­trol­let e mjekut te ani­jes për­cak­to­hen me rreg­ul­la te veçan­ta.

 

Neni 144
Jete­sa e ekuipazhit ne ani­je

Kushtet e jetesës se ekuipazheve ne ani­jet shqiptare mira­to­hen nga komi­sioni shën­de­të­sor i
pro­jek­teve te ani­jeve dhe kane te bëjnë:
a) me pozi­cionet e vendeve te fjet­jes;
b) me hapësirën min­i­male për per­son ne ndar­jet e fjet­jes;
c) me pajis­jet e domos­doshme për fjet­jen dhe vendet e tjera te për­dorim­it te për­bashkët;
ç) me masat për mbro­jt­jen e ekuipazhit nga dëm­timet, te nxe­htit, te fto­htit dhe zhur­mat ne
ani­je;
d) me pajis­jet për ujë, nxe­htësi, ndriçim, ven­til­im dhe pajis­jet san­itare;
dh) me masat për mirëm­ba­jt­jen dhe riparim­in e vendeve, instal­imeve e te pajis­jeve;
e) me ndal­im­in e për­dorim­it te instal­imeve e pajis­jeve sipas qël­limeve, për te cilat ato janë
pro­jek­tu­ar dhe ven­do­sur;
ë) me ndal­im­in e ndryshimeve te mjedi­s­eve te ani­jes, pa pëlqimin e organ­it qe ka mirat­u­ar
pro­jek­tin dhe komi­sion­in mjekë­sor;
f) me kon­trol­lin peri­odik ose te posaçme për respek­timin e kërke­save te mësipërme dhe masat
e nevo­jshme.

 

Neni 145
Rreg­ul­lat për mba­jt­jen e ilaçeve

1. Organet shtetërore qen­drore, qe mbu­lo­jnë detar­inë dhe shën­de­tës­inë, për­cak­to­jnë rreg­ul­lat për mjetet e ndih­mës mjekë­sore dhe medika­mentet e domos­doshme ne lloj e sasi, mënyrën e admin­istrim­it te tyre, pajis­jet dhe man­ualet prak­tike te ndih­mës mjekë­sore, qe pronari ose kapiteni i çdo ani­je­je duhet t’i tete te sig­u­ru­ara gjate lun­drim­it.
2. Kap­i­tane­r­ia e por­tit, mbikëqyrësit dhe komi­sioni mjekë­sor kane te drejte te ndalo­jnë dal­jen e ani­jes ne lun­drim për mosre­spek­tim te këtyre rreg­ullave.

 

Neni 146
Ushtri­mi i bes­im­it fetar

Pronari dhe kapiteni nuk mund te ndalo­jnë pjesë­tarët e ekuipazhit ose udhë­tarët ne ushtrim­in e riteve te bes­im­it fetar ne vende te cak­tu­ara, pa pen­guar veprimet ne ani­je dhe qe nuk prishin qetës­inë ose qe bien ndesh me bes­imin fetar te pjesëtareve te tjerë te ekuipazhit ose te udhë­tarëve.

 

Neni 147
Ushtri­mi i veprim­tarive shoqërore dhe e drej­ta e grevës

1. Pronari dhe kapiteni mund te lejo­jnë anë­tarët e ekuipazhit dhe udhë­tarët te krye­jnë veprim­tari indi­vid­uale, qe kane lid­hje me pikë­pam­jet e tyre shoqërore ose veprim­tari kolek­tive fes­tive ne vende te cak­tu­ara, pa pen­guar lun­drim­in dhe pa shqetë­suar te tjerët.
2. Gjate lun­drim­it janë te ndalu­ara for­mat e protestës ose veprim­tar­itë kolek­tive ne mjedis­et e
punës ose ato te për­bashkë­ta.
3. Kapiteni, ofi­ceret, mari­narët, krye­mo­toristi, tekniku i ndër­lid­hjes, mjeku dhe kuzhinieri ne ani­jet e udhë­tarëve nuk mund te brak­tisin detyrën për motive sindikale dhe ne çdo rast tjetër, pa lejen e pronar­it ose te kapiten­it.
4. Kur brak­tis­ja e detyrës përm­ban ele­mente te veprës penale, kapiteni urd­hëron arres­timin ne
fla­grance.
5. Rastet e tjera te shkel­jes se këtyre rreg­ullave për­be­jnë kundër­va­jt­je admin­is­tra­tive dhe
ndëshko­hen ne për­puth­je me aktet ligjore dhe nën­ligjore ne fuqi.

 

KREU IV
DOKUMENTET E ANIJES

 

Neni 148
Ditari i ani­jes

1. Ne ani­jet shqiptare mba­het ditar, ne te cilin bëhen shën­ime sa me shpe­jt te jete e mundur për fak­tet dhe rrethanat e ndod­hu­ra gjate lun­drim­it, duke sak­të­suar edhe rastet kur nuk ka gjë për te shënuar.
2. Çdo shën­im ne ditar duhet nën­shkru­ar nga kapiteni dhe nga anë­tarët e tjerë te ekuipazhit.
Për raste sëmund­jesh, plagos­jesh ose vdek­jesh shën­i­mi nën­shkruhet nga mjeku i ani­jes.
3. Çdo shën­im ne ditar pra­nohet si një evi­dence prove e fak­tit te ndod­hur.
4. Për rua­jt­jen e ditar­it ne raste fatke­që­sish ne ani­je ka kuti te posaçme, qe mbron nga uji
ditarin dhe pluskon ne sipër­faqe.
5. Ne rastet e mbyt­jes se ani­jes, ditari mer­ret nga kapiteni ose per­soni i cak­tu­ar prej tij dhe dorë­zo­het ne kap­i­taner­inë e një por­ti shqip­tar, te për­faqë­sue­si diplo­matik ose kon­sul­lor shqip­tar ne shtetin ku ka ndod­hur ngjar­ja e ne pamundësi ne kap­i­taner­inë e çdo por­ti e ne organet e poli­cisë se shtetit te huaj.
6. Ne raste te ska­jshme ditari hid­het ne det me kutinë e posaçme.

 

Neni 149
Shënimet ne ditarin e ani­jes

Kapiteni i ani­jes duhet te beje shënimet ose te ndërhyjë qe shënimet te bëhen ne ditarin e
ani­jes:
a) për emrat dhe kual­i­fikimin e secilit anë­tar te ekuipazhit;
b) për rastet e sëmund­jes, te dëm­tim­it ose plagos­jes, qe i ndodh anë­tarëve te ekuipazhit,
diag­nozën dhe tra­j­timin mjekë­sor ose refuz­imin e mjekim­it;
c) për lind­jen ose vdek­jen gjate lun­drim­it;
ç) për emrin e secilit anë­tar te ekuipazhit qe nuk është me anë­tar i tij edhe për arsye vdek­je je,
duke shënuar vendin, kohen si dhe mënyrën se si u shkak­tua;
d) për pagat e detar­it, i cili vdes gjate udhë­tim­it, si dhe shumën e zbrit­jeve për detyrimet
finan­cia­re;
dh) për çdo rast për­plas­je­je me ndon­jë ani­je tjetër dhe rrethanat ne te cilën ndod­hi ajo;
e) për datën dhe kohen e stërvit­jeve me sanal­let e shpë­tim­it, ose kundër zjar­rit, qe bëhen ne
bor­din e ani­jes;
ë) për datën dhe kohen e paraqit­jes ne ani­je te te dhë­nave te veçan­ta, si peshki­mi dhe bor­di i
lire.
f) për çdo dën­im te shpal­lur nga gjyka­ta për anë­tarët e ekuipazhit;
g) për çdo veprim a sjell­je, te kry­er nga anë­tarët e ekuipazhit, te cilët mund te vihen para
përgjegjë­sisë ligjore;
gj) për çdo dën­im qe ekzeku­to­het ne bor­din e ani­jes;
h) për dënimet admin­is­tra­tive te tij;
i) për rastet e tjera te për­cak­tu­ara ne këtë Kod, qe shëno­hen ose shi­hen te arsyeshme nga kapiteni.

 

Neni 150
Dorëz­i­mi i ditar­it te ani­jes

Kapiteni ose pronari i një ani­je­je shqiptare duhet te dorë­zo­jë ose t’ia trans­me­to­je këtë ditar ose ditarët, ne baze te peri­ud­hës se për­cak­tu­ar ne mar­rëvesh­jen e ekuipazhit, kap­i­taner­isë se por­tit ku ka qen­drën ani­ja, bren­da 7 ditëve nga zbarki­mi i ekuipazhit.

 

Neni 151
Dorëz­i­mi i ditar­it me ndryshimin e pronë­sisë se ani­jes dhe kur ani­ja hum­bet ose brak­tiset

Kur, për arsye te trans­ferim­it te pronë­sisë se ani­jes, ndryshim­it te veprim­tarisë se saj ose brak­tis­jes, ditari nuk është i vlef­shëm, kapiteni ose pronari i ani­jes duhet qe bren­da një mua­ji, kur ani­ja është ne Shqipëri, dhe bren­da gjashte mua­jve, kur ani­ja është jashtë Shqipërisë, t’ia dorë­zo­jë kap­i­taner­isë se por­tit ku ka qen­drën ani­ja.

 

Neni 152
Përgjegjësitë për ditarin e ani­jes

1. Kapiteni e ne mungese te tij zëvendë­sue­si, për mosm­ba­jt­je te ditar­it dhe plotësim te pasak­te ose te par­reg­ullt te tij, mban përgjegjësi disi­plinore dhe admin­is­tra­tive, ne baze te akteve nën­ligjore te nxjer­ra nga Min­istri i Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit, përveç rasteve kur ka vend për përgjegjësi penale.
2. Ndaj per­son­it te ngarkuar për rua­jt­jen e ditar­it, ose dhe ndaj shkak­tar­it për hum­b­je ose dëm­tim nga paku­jde­sia te ditar­it, mer­ren masa disi­plinore dhe admin­is­tra­tive, ne baze te rreg­ullave për veprim­tar­itë detare.
3. Veprat e mësipërme te bëra me dash­je, si dhe fal­si­fiki­mi i ditar­it, dëno­hen sipas Kodit Penal.

 

Neni 153
Lind­jet, vdek­jet dhe hum­b­jet ne bor­din e ani­jes

1. Lind­jet dhe vdek­jet ne bor­din e ani­jes se akos­tu­ar ne portet shqiptare vlerë­so­hen se kane ndod­hur ne ter­ri­torin e por­tit. Ne këto raste kapiteni, nëpër­m­jet kap­i­taner­isë se por­tit, kërkon kry­er­jen e veprimeve nga organet përkatëse te qev­eris­jes ven­dore.
2. Lind­jet, vdek­jet dhe hum­b­jet e ndod­hu­ra gjate lun­drim­it te pjesë­tarët e ekuipazhit e tek udhë­tarët vërte­to­hen nga kapiteni i ani­jes me një pro­cesver­bal, te nën­shkru­ar prej tij, nga mjeku i ani­jes dhe nga dy pjesë­tarë te ekuipazhit, përm­ba­jt­ja e te cilit pasqy­ro­het ne ditarin e ani­jes. Me mbër­rit­jen ne portin ku ka qen­drën ani­ja, pro­cesver­bali i dorë­zo­het kap­i­taner­isë se por­tit, e cila kërkon kry­er­jen e veprimeve nga organet përkatëse, sipas ligjit dhe njofton pjesë­tarët e famil­jes se lehonës, te te vdeku­rit ose te te hum­bu­rit kur nuk kane qene te shoqëru­ar prej tyre.

 

Neni 154
Marte­sat ne bor­din e ani­jes

Kur ani­ja është e akos­tu­ar ne port, kapiteni mund te lejo­je qe organet e shër­bim­it te gjend­jes civile te lid­hin ne bord marte­sa ndër­m­jet pjesëtareve te ekuipazhit apo udhë­tarëve.

Neni 155
Tes­ta­mentet ne bord

1. Kapiteni, para nis­jes ose gjate lun­drim­it, mund te pra­no­je tes­ta­mente me shkrim te pjesëtareve te ekuipazhit dhe te udhë­tarëve, te sig­uro­je rua­jt­jen e te garan­to­je fshe­htës­inë e tyre dhe, me zbrit­jen e tes­ta­torit nga ani­ja, t’ia kthe­je atij tes­ta­mentin.
2. Kur tes­ta­tori vdes ose hum­bet gjate lun­drim­it, kapiteni e dorë­zon tes­ta­mentin ne kap­i­taner­inë e por­tit ku ka qen­drën, përveç kur tes­ta­tori ka kërkuar me shkrim te dorë­zo­het ne kap­i­taner­inë e njërit prej porteve te itin­er­ar­it te ani­jes.
3. Gjate lun­drim­it, kapiteni mund te pra­no­je ose, me kërkesën e te intere­suar­it, te har­to­je vete
tes­ta­mente te posaçme ne kup­tim te Kodit Civ­il.
4. Veprimet e kapiten­it pasqy­ro­hen ne ditarin e ani­jes.

 

PJESA E PESTE
PARANDALIMI I PERPLASJEVE DHE SIGURIMI I LUNDRIMIT

 

KREU I
RREGULLAT PER PARANDALIMIN E PERPLASJEVE

 

Neni 156
Kup­ti­mi dhe objek­ti

1. Për­cak­to­hen me akte ligjore dhe nën­ligjore masat:
a) për paran­dal­im­in e për­plas­jeve ne lun­drim;
b) për dri­tat qe duhet te ekspo­zo­hen;
c) për rreg­ul­lat e lun­drim­it dhe te kur­se­ve qe duhet te vro­j­to­hen nga ani­jet.
2. Për secilin aspekt parashiko­hen ndëshkimet admin­is­tra­tive ne rast shkel­je­je.
3. Organi qen­dror shtetëror, qe mbu­lon detar­inë, mund te nxjerre rreg­ul­la te veçan­ta për paran­dal­im­in e për­plas­jeve ne lun­drim ne ujer­at e brend­shme dhe ndëshkimet përkatëse admin­is­tra­tive.

 

Neni 157
Ani­jet e hua­ja ne ujer­at shqiptare

Rreg­ul­lat e paran­dalim­it te për­plas­jeve dhe çdo rreg­ull i veçante për ujer­at e brend­shme janë te detyrueshme edhe për te gjitha ani­jet e hua­ja, q e lun­dro­jnë bren­da ujer­ave ter­ri­to­ri­ale shqiptare, me paso­jat përkatëse, dhe ne rast shkel­je­je te këtyre rreg­ullave vepro­het si për ani­jet shqiptare.

 

Neni 158
Përgjegjësitë e për­plas­jes

1. Përgjegjësia për për­plas­jet, ku përf­shi­het çdo dem ndaj ani­jes, ngarkesës, sendeve ose çfarë­do lloj pasurie te per­son­ave ne bord, i për­ket shkak­tares se për­plas­jes dhe, kur kane përgjegjësi te dyja ani­jet do te për­p­jesë­to­het me shkallen e gabim­it te secilës.
2. Kur nuk është i mundur për­cak­ti­mi i shkalles se gabim­it te çdo ani­je­je, ose kur gabimet
janë te një mase te barabarte, ato nda­hen ne mënyrë te barabarte.
3. Ne rast se për­plas­ja është aksi­den­tale, ose e shkak­tu­ar për arsye te for­cës mad­hore, dëm­timet për­bal­lo­hen nga ai qe i ka pësuar ato. Ky fakt është i zbat­ueshëm pa marre ne kon­sid­er­ate fak­tin se ani­jet ose njëra prej tyre është e përf­shirë ne për­plas­je.
4. Për demet e shkak­tu­ara me vdek­je ose plagos­je, per­soni qe ka paguar demin, për shkak te
ligjit ose nga një detyrim kon­trak­tor, është përgjegjës ndaj ani­jes për për­plas­jen.
5. Përgjegjësia e për­plas­jes i për­ket pilotit, kur ajo shkak­to­het nga një gabim i tij.
6. E drej­ta e veprim­it për shly­er­jen e dëmeve, qe rrjed­hin nga për­plas­ja, nuk është e
kushtëzuar me paraqit­jen e protestës detare ose plotësimin e çdo doku­men­ti tjetër for­mat te veçante.

 

Neni 159
Përgjegjësitë kur nuk ndodh për­plas­ja

Kur nuk ka ndod­hur ndon­jë për­plas­je, përgjegjësia për demin e shkak­tu­ar ani­jes se imp­likuar ne inci­dent, ose mallit dhe per­son­ave ne bord, qe rezul­to­jnë nga ekzeku­ti­mi ose mosekzeku­ti­mi i një manovre ose thy­er­je­je te rreg­ullave te paran­dalim­it te për­plas­jeve, për­cak­to­het sipas parashikimeve te nen­it 158 te këtij Kodi.

 

Neni 160
Kon­trol­li për zba­timin e rreg­ullave te paran­dalim­it te për­plas­jeve

1. Kap­i­tane­r­ia e çdo por­ti cak­ton një mbikëqyrës, i cili ka te drejtën e inspek­tim­it te çdo ani­je­je ne port ose ne zonën detare përkatëse, për te ver­i­fikuar nëse ani­ja është e pajisur me dri­tat, shen­jat përkatëse dhe mjetet e sin­jal­izim­it, ne për­puth­je me rreg­ul­lat e paran­dalim­it te për­plas­jeve.
2. Kur mbikëqyrësi vëren shkel­je ose mangësi, kërkon ndreq­jen e men­jëher­shme dhe, kur nuk është e mundur, mban pro­cesver­bal dhe urd­hëron bllokimin e ani­jes deri ne riven­dos­jen e rreg­ul­lit te shkelur.
3. Ne rast mos­bind­je­je, kërkon ndërhyr­jen e poli­cisë se sig­urisë por­tuale dhe vënien para përgjegjë­sisë për shkel­jen admin­is­tra­tive përkatëse.

 

Neni 161
Dhë­nia e ndih­mës ne rastet e për­plas­jes

Pas një për­plas­je­je ndër­m­jet ani­jeve, kapiteni i secilës ani­je duhet men­jëherë, pa i shkak­tu­ar
dëme ani­jes, ekuipazhit dhe pasag­jereve:
a) te beje te gjitha për­p­jek­jet për t’i dhënë ndihme ani­jeve te tjera, kapiten­it, ekuipazhit dhe
pasag­jereve, aq sa është e mundur për te paran­dalu­ar paso­jat e mëte­jshme te për­plas­jes;
b) t’u beje te njo­hur kapiten­eve te ani­jeve te tjera emrin e tij, emrin dhe shen­jen e ani­jes,
portin e regjistrim­it te ani­jes dhe itin­er­arin.

 

Neni 162
Detyri­mi për te dhënë njof­tim për rrez­iqet detare

Kapiteni i çdo ani­je­je shqiptare kur për­bal­let me penge­sa ne ujë, ose një vend te rrezik­shëm dhe me çdo rrezik naty­ror ne lun­drim, duhet te dër­go­jë njof­tim me çfarë­do mjeti komu­niki­mi ne dis­pozi­cion te tij për te gjitha ani­jet ne afër­si dhe autoritetet përkatëse ne breg, ndër­sa ne det te hapur te njofto­je, nëpër­m­jet kap­i­taner­isë se por­tit ku ka regjistrim­in, duke dhënë edhe koor­di­natat përkatëse.

 

Neni 163
Veprimet e kapiten­it kur pen­go­het ose rreziko­het lun­dri­mi

Kapiteni i një ani­je­je shqiptare, kur vëren penge­sa ne del ose rrez­iqe te tjera duhet:
a) te ndale lun­drim­in gjate natës, ose te vazh­do­je te lun­dro­je me një shpe­jtësi te kufizuar për
te paran­dalu­ar për­plas­jet ne rrethanat e kri­juara;
b) te vere ne veprim te gjitha sin­jalet e paran­dalim­it te për­plas­jes;
c) te ndrysho­je kursin për te qene jashtë rrezikut;
ç) te marre masat për shpë­timin e njerëzve ne bord dhe te ngarkesës ne rast për­plas­je­je ose mbyt­je­je te ani­jes.

 

Neni 164
Detyri­mi për te ndih­muar ani­jet ne rrezik

1. Kapiteni i një ani­je­je shqiptare, pas mar­rjes se një sin­jali ne del nga çdo burim, ani­je,
aero­plan ose hidroplan, qe për­doren për shpë­tim e qe ndod­hen ne rrezik, duhet te vazh­do­je me te gjithë shpe­jtës­inë për t’i dhënë ndihme per­son­ave ne rrezik, duke i njof­tu­ar ata, ne rast se është e mundur, qe ai po vepron. Ne rast se është e pamundur te vepro­je, ose për rrethana qe i vlerë­son te paarsyeshme ose te panevo­jshme për te vazh­d­uar qe te japë ndihme, ai duhet te beje shën­imin ne ditar për arsyen pse po vepron ne këtë mënyrë.
2. Kapiteni nuk i nën­shtro­het këtij detyri­mi, vetëm kur njofto­het nga një mjeti ne rrezik ose nga ani­jet qe kane vaj­tur për ndihme se nuk është e nevo­jshme ndih­ma e tij.

 

Neni 165
Detyri­mi për te ndih­muar per­son­at ne rrezik

Kapiteni i ani­jes duhet t’i japë ndihme çdo per­soni ne rrezik ose te hum­bur, duke përf­shirë edhe pjesëtaret e ekuipazhit te ani­jes qe ka shkak­tu­ar për­plas­jen ose shte­tasin e një ven­di armik, pa i shkak­tu­ar dem ani jes se vet.

 

Neni 166
Brak­tis­ja e ani­jes ne rrezik

1. Kur ani­ja është ne rrezik mbyt­je­je dhe kapiteni, megjithëse ka kry­er te gjitha veprimet dhe ka marre masat, ne për­puth­je me prak­tiken detare, kri­jon bind­je se mbet­ja e mëte­jshme e njerëzve ne bord rrezikon jetën e tyre, urd­hëron brak­tis­jen e ani­jes.
2. Kapiteni, se pari, duhet te marre te gjitha masat për lehtësimin e brak­tis­jes se ani­jes nga udhë­tarët, fem­ra e fëmi­jë, te ndjekur nga ekuipazhi i ani­jes.
3. Kapiteni duhet te jete per­soni i fun­dit, i cili brak­tis ani­jen dhe duhet te marre te gjitha masat për te rua­j­tur e trans­portu­ar te gjitha doku­mentet e ani­jes, har­tat detare, pub­likimet dhe instru­mentet, si dhe mjetet e nevo­jshme për te mbi­je­t­u­ar ne det, derisa te arri­je ndih­ma ose te arri­je i sig­urt ne breg.

 

Neni 167
Detyrat ne gjend­je te jashtëza­kon­shme ose lufte

1. Ne sit­u­atën e gjend­jes se jashtëza­kon­shme, kapiteni duhet te marre te gjitha masat për te
rua­j­tur ani­jen dhe njerëz­it ne bord.
2. Ne rastet e gjend­jes se luftës, ai duhet te paran­dalo­je dëm­timin e njerëzve dhe te ani­jes nga
veprimet luftarake, si dhe rrëm­bimin ose sekuestrim­in e paligjshëm te ani­jes apo te ngarkesës, duke:
a) lëshuar sin­jalet e nevo­jshme audiovizive për te bere te ditur se është një ani­je civile;
b) ndalur, manovru­ar ose shtu­ar shpe­jtës­inë për t’iu shman­gur veprimeve luftarake.

 

Neni 168
Sin­jalet e rrez­iqeve, te fatke­që­sive dhe te urgjencës

Ne sit­u­a­ta rreziku ose urgjence duhet te për­doren vetëm sin­jalet e për­shkru­ara ne rreg­ul­lat e paran­dalim­it te për­plas­jeve dhe te për­cak­tu­ara ne Kon­ven­tën Ndërkom­bëtare për Sig­urim­in e Jetës ne Det.

 

Neni 169
Rapor­ti­mi i aksi­den­teve te ani­jeve

1. Kur një ani­je pëson ose shkak­ton një aksi­dent me hum­b­je te jetës ose plagos­je te rende te ndon­jë per­soni, ose çdo dem mate­r­i­al qe çon ne uljen e aftë­sisë lun­druese ose te efek­tivitetit te ani­jes, kapiteni, drejt­për­drejt ose nëpër­m­jet agjen­tit detar dhe sa me shpe­jt te jete e mundur, duhet t’i dër­go­jë kap­i­taner­isë se por­tit ku ka qen­drën një raport për aksi­dentin ose demin.
2. Rapor­ti duhet te nën­shkruhet nga kapiteni, pronari ose agjen­ti dhe ne te duhet te shëno­hen emri i ani­jes, num­ri i IMO-se, por­ti i regjistrim­it, ven­di ku ndod­het ani­ja, rrethanat ne te cilat ndod­hi demi ose aksi­den­ti dhe shkaqet e mund­shme.
3. Ky nen zba­to­het për te gjitha ani­jet shqiptare, si dhe për te gjitha ani­jet e hua­ja, qe trans­porto­jnë pasag­jere nga dhe për ne portet shqiptare.

 

Neni 170
Hum­b­ja e ani­jes

Ne rast se pronari ose agjen­ti i një ani­je­je shqiptare ka arsye te besueshme, për shkak te rrethanave te tjera, qe ani­ja nuk duket ai duhet te orga­ni­zo­je kërkimin për ani­jen dhe duhet, sa me shpe­jt te jete e mundur, t’i dër­go­jë regjistrit ku ka qen­drën ani­ja një raport për hum­b­jen e saj, ku te pasqy­ro­je rrethanat e shkaqet e mund­shme te kësaj hum­b­je­je.

 

Neni 171
Mba­jt­ja e shën­imeve, mjetet e shpë­tim­it e te rrezikut te zjar­rit

1. Kapiteni i çdo ani­je­je shqiptare ver­i­fikon plotës­inë dhe gatish­mërinë e sanal­leve te shpë­tim­it dhe te mjeteve kundër zjar­rit ne ani­je dhe orga­ni­zon stërvit­jet e ekuipazhit ose te udhë­tarëve me to, duke bere shënimet përkatëse ne ditarin e ani­jes.
2. Kur ne çdo ani­je nuk janë ver­i­fikuar pajis­jet para nis­jes se lun­drim­it, kur ne një ani­je udhë­tarësh nuk është bere stërvit­je, te pak­tën një here ne çdo dy jave lun­drim nga një port ne tjetrin e ne ani­jet e tjera, kapiteni duhet te pasqy­ro­je arsyet ne ditar.

 

Neni 172
Këshillimet dhe par­ala­jmërimet për rrez­iqet

1. Kap­i­tane­r­ia e Përgjithshme e Porteve duhet te marre masat përkatëse për këshillim­in e detareve dhe njof­timin e sit­u­atave ekzistuese, si dhe zhvil­limet qe mund te ndiko­jnë ne sig­ur­inë detare.
2. Rrez­iqet e lun­drim­it t’i komu­niko­hen ne çdo rrethane dhe me çdo mjet çdo organi shtetëror e per­soni fizik e juridik, ven­das ose i huaj.

 

KREU II
NDIHMA PER LUNDRIM

Neni 173
Kup­ti­mi i ndih­mës për lun­drim

Me “ndihme për lun­drim” kup­to­hen fen­erët, bovat, radiofeneret dhe çdo drite, sin­jal ose shen­je, te kri­juara për te ndih­muar lun­drim­in detar; gjithash­tu përf­shi­hen edhe ndër­timet, kalun­jte, si dhe punime te tjera qe i shoqëro­jnë. Ndih­ma për lun­drim ndër­to­het me pëlqimin e Min­istrisë se Trans­portit e Teleko­mu­nika­cion­eve.

 

Neni 174
Sig­uri­mi hidrol­un­d­ri­mor

1. Shër­bi­mi Hidro­grafik Shqip­tar orga­ni­zon dhe drej­ton punën për ngrit­jen dhe mba­jt­jen ne gatish­mëri te sis­temit te fen­erëve bregdetare, shen­jave me drej­tim, sis­temit te bovezim­it, si për qël­lime ekonomike, ash­tu edhe për qël­lime mbro­jt­je­je.
2. Shër­bi­mi i sig­urim­it te lun­drim­it bregde­tar, te fen­erëve dhe shen­jave me drej­tim ne det, është me pagese, ne baze te tar­i­fave shtetërore te për­cak­tu­ara nga Min­is­tria e Finan­cave.

 

Neni 175
Karak­ter­is­tikat e ndih­mës për lun­drim

1. Admin­is­tra­ta Detare dhe Shër­bi­mi Hidro­grafik Shqip­tar për­cak­to­jnë sis­temin e ndih­mës për lun­drim ne mbështet­je te sis­te­meve ndërkom­bëtare te ndih­mave për lun­drim dhe pub­likimin e ske­mave për ndih­mat për lun­drim mirat­u­ar prej tyre, si dhe ndryshimet përkatë se.
2. Organet qe shqyr­to­jnë kon­flik­te ose pre­tendime për ndihme detare mbështeten ne pub­likimet e Admin­is­tratës Detare.

 

Neni 176
Përgjegjësia për shkel­jet për ndihme për lun­drim

1. Prish­ja e skemës, dëm­ti­mi i ele­menteve për­bërës te saj, ndryshimet ne skeme, ne llo­jin e karak­ter­is­tikat e mjeteve te ndih­mës detare, kur nuk për­be­jnë vepër penale, për­be­jnë kundër­va­jt­je admin­is­tra­tive dhe dëno­hen sipas për­cak­timeve ne këtë Kod.
2. Per­son­at e ngarkuar nga organet përkatëse për kon­trol­lin dhe mirëm­ba­jt­jen e mjeteve te ndih­mës detare, kane sipas rastit përgjegjësi disi­plinore ose admin­is­tra­tive për moskry­er­je te detyrës ose shkel­je te rreg­ullave.

 

Neni 177
Cen­i­mi i skemës se ndih­mës për lun­drim

1. Kur për shkak te punimeve, qe nuk kane lid­hje me veprim­tar­inë detare, ne objek­te detare, ne breg, si dhe ne mjetet lun­druese, aksi­den­tal­isht, ose për çdo shkak tjetër, vihen ne veprim mjete ose real­i­zo­hen efek­te ndriçuese, qe zhvleft­ë­so­jnë ose çori­en­to­jnë skemën e ndih­mës detare, kap­i­tane­r­ia e por­tit urd­hëron ndal­im­in e efek­teve çori­entuese men­jëherë ose ne një afat te cak­tu­ar, ne rast te kundërt urd­hëron policinë e sig­urisë por­tuale te vepro­je for­cër­isht ne sipër­faqet e ujer­ave ose kërkon ndërhyr­jen e for­cave te Poli­cisë se Ren­dit Pub­lik ne breg.
2. Për këto raste ne këtë Kod parashiko­hen sank­sionet dhe ndëshkimet përkatëse.

 

Neni 178
Rreziku nga ani­jet e mbe­tu­ra ne cekë­tine

1. Kur një ani­je e mbe­tur ne cekë­tine ne ujer­at shqiptare paraqet rrezik për njerëz­it, pronën dhe
veprim­tar­inë detare, kap­i­tane­r­ia e por­tit te zonës përkatëse vepron si me poshtë:
a) shpall sipër­faqen ujore për­reth ani­jes, ne për­masa te arsyeshme, zone te kufizuar për veprim­tari detare, bën njof­timet dhe ven­dos mjetet e ndih­mës detare përkatëse për efekt par­ala­jmërues;
b) merr masa qe ani­ja te mbro­het nga ndërhyr­ja, përveç rasteve kur vepro­het për sit­u­ate emergjente, nga pronari ose per­sona qe kane detyre ligjore, duke marre masat e nevo­jshme te sig­urim­it teknik;
c) njofton pronar­in e ani­jes te marre masa për kthimin e saj ne gjend­je lun­dri­mi, duke i dhënë një afat te cak­tu­ar dhe, kur pronari nuk dihet ose nuk gjen­det ne adresën e dhënë, njof­ti­mi i mësipërm behet me shpall­je dhe pub­likime ne portin e zonës përkatëse, ne organet e shtyp­it e te tele­vizion­it ose me njof­time ndërkom­bëtare, sipas rreg­ullave përkatëse.
2. Shkel­ja e rreg­ullave te mësipërme dhe shpall­ja zone e ndalu­ar jo nga organi përkatës, për­be­jnë kundër­va­jt­je admin­is­tra­tive dhe dëno­hen sipas për­cak­timeve te bëra nga Min­is­tria e Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit.

 

Neni 179
Heq­ja e penge­save dhe eli­m­in­i­mi i rrez­iqeve

1. Admin­is­tra­ta Detare, qe ka urd­hëru­ar kufiz­imin e veprim­tarisë detare, është i detyru­ar te stu­dio­je natyrën e pengesës ose burimeve te tjera te rrezikut dhe te marre masa për heq­jen ose eli­m­in­imin e tyre dhe paran­dal­im­in e përhap­jes se rrezikut jashtë zonës se ndalu­ar.
2. Për penge­sa ose fak­torë te tjerë naty­rore dhe për rrez­iqe nga veprim­tar­itë ose objek­tet e dorës se njeri­ut, qe paraqesin rrezik te për­bashkët, sig­uro­het bashkëpuni­mi me insti­tu­cionet përkatëse shken­core ose te spe­cial­izuara, si dhe me organin qen­dror shtetëror qe ndjek veprim­tar­inë e sub­jek­tit pub­lik shkak­tar, te cilat japin pëlqimin zyr­tar për mënyrën e eli­m­inim­it. Eli­m­in­i­mi i penge­save dhe i rrez­iqeve orga­ni­zo­het dhe real­i­zo­het nen përgjegjës­inë e organ­it urd­hërues te kufizim­it, ndër­sa shpen­zimet i ngarko­hen shkak­tar­it te rrezikut ose pronar­it te objek­tit pengues.
3. Kur objek­ti ose rreziku ka natyre ushtarake, veprimet e mësipërme orga­ni­zo­hen dhe real­i­zo­hen ne mënyrën e për­cak­tu­ar nga organi qen­dror shtetëror, qe mbu­lon mbro­jt­jen e ven­dit, krye­sisht ose me kërkesë te Admin­is­tratës Detare.
4. Kur me kalim­in e afat­eve, pronari i njof­tu­ar nuk vepron për heq­jen e penge­save ose eli­m­in­imin e rrez­iqeve te tjera, ose nuk iden­ti­fiko­het pronari, urd­hërue­si i kufizim­it vepron për heq­jen ose eli­m­in­imin dhe shpen­zimet për­bal­lo­hen nga shkak­tari i demit dhe, ne mungese te tij, nga pronari i objek­tit pengues.
5. Akti i kap­i­taner­isë se por­tit për shpen­zimet e mësipërme, kur ato nuk kundër­sh­to­hen ne Admin­is­tratën Detare ose ne gjykate bren­da 10 ditëve nga njof­ti­mi, shndër­ro­het ne tit­ull ekzeku­tiv.
6. Me mira­timin e Admin­is­tratës Detare, kap­i­tane­r­ia e por­tit urd­hëron lëviz­jen e objek­tit, qe pen­gon ose rrezikon qarkul­lim­in ose veprim­tar­itë e tjera detare dhe, kur është e pamundur ose kur paraqet rrezik te pakon­trol­lueshëm për njerëz­it, mje­disin dhe veprim­tar­inë detare, me mira­timin e drejtue­sit te organ­it qen­dror shtetëror, përgjegjës për detar­inë, urd­hëron asgjësimin.

 

Neni 180
Blloki­mi i ani­jes

1. Kur dëm­ti­mi i një ndihme për lun­drim dhe penge­sa ose rreziku janë shkak­tu­ar nga një ani­je, mjet tjetër lun­dri­mi, mjete flu­tu­ruese, përf­shirë edhe hidroplanë ose çdo objekt tjetër me vlere mate­ri­ale, për te garan­tu­ar pag­imin e shpen­z­imeve për eli­m­in­imin e pengesës ose rrezikut, shkak­tari dety­ro­het te pagua­je një garan­ci me depozite bankare te mjaftueshme, ne te kundërt kap­i­tane­r­ia e por­tit mund ta blloko­je mjetin lun­drues deri ne shly­er­jen e detyrim­it.
2. Blloki­mi nuk pen­gon kry­er­jen e veprim­tarisë detare, kur nuk kalo­hen dis­tan­cat e
për­cak­tu­ara ne urdhrin e bllokim­it.
3. Urdhri i kapiten­it te por­tit për bllokim mund te kundër­sh­to­het bren­da 10 ditëve nga mar­r­ja
e njof­tim­it nga regjistri detar ose drejt­për­drejt ne gjykatën qe ka ne juridik­sion ter­ri­torin e por­tit.
4. Kur sub­jek­ti nuk anko­het bren­da afatit ligjor ose kur gjyka­ta me vendim te for­mës se pre­re
e gjen ankimin te pabazuar, urdhri i bllokim­it shndër­ro­het ne tit­ull ekzeku­tiv.
5. Blloki­mi i ani­jes mund te behet edhe ne raste e mënyra te tjera, te parashikuara shpre­himisht ne këtë Kod.
6. Pas bllokim­it te ani­jes, kap­i­tane­r­ia merr masa për rua­jt­jen e ani­jes ose te mjetit dhe
largimin e objek­teve te tyre ose te ngarkesës, te cilat paraqesin rrezik ose mund te dëm­to­hen.
7. Kur pas plotësim­it te afat­eve te cak­tu­ara shkak­tari i demit dhe, ne mungese te tij, pronari i mjetit te bllokuar nuk shlye­jnë shpen­zimet, kap­i­tane­r­ia e por­tit real­i­zon te drejtën e zhdëm­tim­it me pro­ce­du­rat e titu­jve ekzeku­tive për objek­tin e bllokuar bren­da shumës se shpen­z­imeve.
8. Kur për­dorue­si e pronari nuk gjen­den, vepro­het sipas Pjesës VII Kreu IV te këtij Kodi
“Peng­jet dhe reklamimet detare”.

 

KREU III
SIGURIMI I JETES SE NJERIUT DRE I PASURISE NE BORD

 

Neni 181
Lun­dri­mi ndërkom­bë­tar

Me “Lun­drim ndërkom­bë­tar” kup­to­het lun­dri­mi i mjetit lun­drues me udhë­tarë nga një port i hapur shqip­tar ne një port te huaj.

 

Neni 182
rreg­ul­lat për sig­ur­inë ne det

1. Mjetet lun­druese shqiptare janë te detyru­ara qe ne ujer­at ter­ri­to­ri­ale te një shteti te njo­hin e te respek­to­jnë rreg­ul­lat e veçan­ta për sig­ur­inë.
2. Min­is­tria e Trans­portit dhe e Teleko­mu­nika­cionit për­cak­ton kushtet dhe rreg­ul­lat, qe garan­to­jnë sig­ur­inë detare, ne për­puth­je me tra­di­tat e ven­dit dhe me kon­ven­tat ndërkom­bëtare ne fushën e sig­urisë detare, për radiondër­lid­hjen, për sis­temin e sig­urisë ne rastet e një aksi­den­ti detar, për kërkimin e shpë­timin nga rrez­iqet detare dhe aktet e tjera te se drejtës ndërkom­bëtare.

 

Neni 183
Rreg­ul­lor­ja teknike e kon­struk­sion­it dhe e sig­urisë se mjetit lun­drues

1. Organi qen­dror shtetëror qe mbu­lon detar­inë mira­ton rreg­ul­loren teknike te kon­struk­sion­it dhe te sig­urisë se mjeteve lun­druese, ne te cilën për­cak­to­hen kërke­sat për skafin, pajis­jet dhe makiner­itë e ani­jeve shqiptare, masat e sig­urisë dhe kriteret e mbikëqyr­jes, shkel­jet e dënueshme admin­is­tra­tivisht dhe ndëshkimet përkatëse.
2. Këto rreg­ul­la përf­shi­jnë kërke­sat qe vlerë­so­hen te nevo­jshme për zba­timin e dis­poz­i­tave te
kon­ven­tës se sig­urisë për skafin, makiner­itë e pajis­jet teknike te mjeteve lun­druese.
3. Mjetet lun­druese te hua­ja, kur lun­dro­jnë ne ujer­at shqiptare, vepro­jnë ne për­puth­je me dis­poz­i­tat e për­cak­tu­ara ne kon­ven­tat ndërkom­bëtare ne fuqi, përveç kur ka mar­rëvesh­je me shtetin përkatës.
4. Për mjetet lun­druese, qe nuk vihen ne lëviz­je nga mjete motorike, për­cak­to­hen rreg­ul­la te
veçan­ta.

 

KREU IV
MBIKEQYRJA E MJETEVE LUNDRUESE

 

Neni 184
Mbikëqyrësit

1. Regjistri detar cak­ton inspek­tore si mbikëqyrës te mjeteve lun­druese, për te ver­i­fikuar para, gjate ose pas lun­drim­it gjend­jen dhe gatish­mërinë teknike te mjetit lun­drues dhe te mjeteve te shpë­tim­it, për te garan­tu­ar sig­ur­inë ne lun­drim te njerëzve ne bord, te ngarkesës dhe vete mjetit lundrues,rivendosjen e rreg­ul­lit te shkelur dhe vënien para përgjegjë­sisë te shkak­tareve.
2. Mbikëqyrësit duhet te jene te për­gat­i­tur teknik­isht dhe duhet te njo­hin rreg­ul­lat e sig­urisë. 3. Mbikëqyrësit varen drejt­për­drejt nga regjistri detar, por vepro­jnë duke respek­tu­ar
kom­pe­ten­cat e kap­i­taner­ive te porteve, autoriteteve por­tuale dhe orga­niz­mave te tjerë te zonës detare ku ushtro­jnë mbikëqyr­jen, te cilat janë te detyru­ara te kri­jo­jnë kushtet dhe te mbësht­esin mbikëqyr­jen.
4. Veprimet dhe urdhrat e mbikëqyrësve janë te detyrueshme për kap­i­taner­itë e porteve,
autoritetet por­tuale dhe orga­niz­mat e tjerë te zonës përkatëse.
5. Mbikëqyrësi, për qël­limet e kon­trol­lit te mjeteve lun­druese dhe i lëshim­it te cer­ti­fikatave, zba­ton aktet ligjore e nën­ligjore shqiptare, por ne rast mospër­puth­je­je zba­ton kon­ven­tat ndërkom­bëtare për sig­ur­inë.
6. Funk­sionet e mbikëqyrësit te mjeteve lun­druese mund te ushtro­hen me vendim te Këshillit te Min­is­trave edhe nga shoqëri te spe­cial­izuara, pa cen­uar te drej­tat e regjistrit, i cilit ruan për­parës­inë e kon­trol­lit e te mbikëqyr­jes.
7. Te drej­tat dhe mënyra e veprim­it te mbikëqyrësve te mjeteve lun­druese për­cak­to­hen ne këtë Kod dhe ne rreg­ul­loren e regjistrit detar, te mirat­u­ar nga Min­istri i Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit.

 

Neni 185
Aspek­tet krye­sore te mbikëqyr­jes

Mbikëqyrësi ka te drejte te beje çdo kon­troll e ver­i­fikim qe sheh te nevo­jshëm për te kon­klud­uar për gjend­jen e mjetit lun­drues për sig­ur­inë detare, por ne çdo rast është i detyru­ar te kri­jo­je bind­je:
a) për makiner­itë, pajis­jet e lëviz­jes dhe burimet e energjisë ne mjetin lun­drues;
b) për skafin dhe super­struk­turën e m jetit lun­drues;
c) për pajis­jet e shpë­tim­it te jetës kundër zjar­rit dhe mjetet e ndih­mës se pare;
ç) për instalimet elek­trike dhe ato te ndër­lid­hjes;
d) për mënyrën e stivim­it te mallit dhe te mall­rave te rrezik­shme;
dh) për respek­timin e kërke­save për cer­ti­fikimin e ofi­cereve e te detareve dhe plotësimin e
ekuipazhit;
e) për klasat e mjetit lun­drues sipas doku­menteve, gjend­jen reale dhe respek­timin e tij ne
lun­drim;
ë) për njo­hjen e rreg­ullave te sig­urisë, sipas këtij Kodi dhe te akteve te dala ne zba­tim te tij, si dhe te se drejtës ndërkom­bëtare nga kapiteni i mjetit lun­drues, përgjithë­sisht dhe nga çdo pjesë­tar i ekuipazhit, sipas detyrës se tij.

 

Neni 186
Atributet e mbikëqyrësit për shkel­jet e mangësitë

Kur kërke­sat e sig­urisë se mjetit lun­drues nuk janë zbat­u­ar ose janë shkelur, mbikëqyrësi:
a) kërkon sqarime nga drejtue­sit e mjetit lun­drues dhe pjesë­tarët e ekuipazhit, te cilët janë te
detyru­ar te japin shp­jegime;
b) mban pro­cesver­bale për prob­lemet e vëre­j­tu­ra, duke për­cak­tu­ar edhe masat qe duhen marre
për riven­dos­jen e rreg­ul­lit dhe afatet;
c) kërkon ndreq­jen e te metave dhe mangë­sive men­jëherë e ne prani te tij kur është e mundur;
ç) urd­hëron bllokimin, sipas kritereve te nen­it 180 te këtij Kodi, kur mangësitë e shkel­jet nuk
mund te ndreqen men­jëherë e janë te një shkalle ose rëndësie te tille, qe nuk kri­jo­jnë garan­ci për jetën e njerëzve ne bord, për ngarkesën dhe vete mjetin lun­drues;
d) për­cak­ton përgjegjësitë dhe jep ndëshkimet përkatëse për shkel­jet qe për­be­jnë kundër­va­jt­je
admin­is­tra­tive;
dh) plotë­son pro­cesver­balin e mba­j­tur për veprimet qe do te kry­hen me pas;
e) mban ditarin e inspek­tim­it dhe një kop­je te pro­cesver­baleve dhe te urdhrave me shkrim;
ë) rapor­ton me shkrim regjistrin për veprimet e mësipërme dhe një kop­je te rapor­tit ia jep kap­i­taner­isë se por­tit ku ka qen­drën mjeti lun­drues.

 

Neni 187
Për­parësia e kon­ven­tave për sig­ur­inë

1. Kon­ven­tën e sig­urisë zba­to­hen për te gjitha mjetet lun­druese shqiptare, përveç atyre te për­jash­tu­ara nga ky Kod dhe nga te gjitha mjetet lun­druese te tjera, kur lun­dro­jnë ne ujer­at shqiptare.
2. Admin­is­tra­ta Detare boton ne Fle­toren Zyrtare, ose ne botime detare, listën e vendeve dhe te ter­ri­toreve qe kane rat­i­fikuar, pran­uar ose denon­cuar kon­ven­tën e sig­urisë.

 

Neni 188
Shmang­i­et e arsyeshme nga rreg­ul­lat e sig­urisë

Rreg­ul­lat e sig­urisë mund te respek­to­hen pjesër­isht ose te shman­gen për shkak te kohës se keqe, dukurive te natyrës ose rrethanave te tjera, qe nuk mund te parashiko­hen e te paran­dalo­hen.

 

KREU V
MBIKEQYRJA E MJETEVE LUNDRUESE TE UDHETAREVE

 

Neni 189
Mbikëqyr­ja fillestare dhe peri­odike e mjeteve lun­druese te udhë­tarëve

1. Para se mjeti lun­drues te vihet ne pune ose gjate veprim­tarisë për te garan­tu­ar respek­timin e te gjitha kërke­save te sig­urisë ne lun­drim e ne mënyrë te veçante te kërke­save te posaçme për sig­urim­in e udhë­tarëve, kry­het mbikëqyr­ja peri­odike e këtij mjeti.
2. Përveç rasteve te ver­i­fikim­it te njof­timeve ose son­dazhit te pjesshëm e te befa­sishëm,
mjetet lun­druese te trans­portit te mall­rave e te udhë­tarëve mbikëqyren detyrim­isht ne tërësi:
a) para se mjeti lun­drues te hyje ne pune, pavarë­sisht nga kolaudimet, sipas pro­ce­du­rave te
prod­him­it ose te akteve te kon­trol­lit te sig­urisë ne një shtet te huaj;
b) ne inter­vale jo me pak se një here ne 12 muaj.

 

Neni 190
Mbikëqyr­je te veçan­ta

1. Mbikëqyr­je te veçan­ta, te cilat janë te pjesshme ose te përgjithshme, bëhen detyrim­isht ne çdo kohe, kur ndodh një avari apo aksi­dent, kur bëhen riparime kap­i­tale, rinovime ose zëvendësime, kur ka njof­tim për mangësi te tjera ne masat e sig­urisë ose me son­dazh te befa­sishëm.
2. Mbikëqyr­ja duhet te sig­uro­je qe rreg­ul­li i ver­i­fikuar, riparimet e nevo­jshme, rinovimet ose zëvendësimet janë kry­er me efek­tivitet dhe mate­ri­alet për këto riparime, rinovime ose zëvendësime janë te llo­jit e te cilë­sisë se duhur dhe se janë plotë­suar mangësitë ne drej­time te tjera, duke paran­dalu­ar çdo rrezik.

 

Neni 191
Cer­ti­fika­ta e sig­urisë për mjetet lun­druese te udhë­tarëve

1. Kur regjistri, nga rapor­ti i paraqi­tur për mbikëqyr­je te plota, vëren se mjeti lun­drues shqip­tar përm­bush te gjitha kërke­sat e sig­urisë ne lun­drim, i kërkon Admin­is­tratës Detare pajis­jen e ani­jes me cer­ti­fikatën e sig­urisë se ani­jeve te udhë­tarëve, ndër­sa për kon­trol­let e pjesshme cer­ti­fikatën e kon­trol­lit te mjetit lun­drues.
2. Ne cer­ti­fikate për­cak­to­het data e kon­trol­lit, ne baze te te cilit lëshohet dhe ne kon­trol­let e pjesshme për­cak­to­het objek­ti i kon­trol­lu­ar.

 

Neni 192
Cer­ti­fika­ta për udhë­time ndërkom­bëtare

Kur mjeti lun­drues i udhë­tarëve përm­bush rreg­ul­lat e cak­tu­ara për udhë­time ndërkom­bëtare dhe kryen udhë­time te tilla, Admin­is­tra­ta Detare e pajis me cer­ti­fikate për udhë­time ndërkom­bëtare.

 

Neni 193
Cer­ti­fika­ta e për­jash­tim­it për mjetet lun­druese te udhë­tarëve

1. Rapor­ti i mbikëqyrësit për­cak­ton se një mjet lun­drues udhë­tarësh për udhë­time ndërkom­bëtare mund te për­jash­to­het nga kërke­sa e sig­urisë, sipas këtij Kodi , akteve te tjera ligjore, te dala ne zba­tim te tij, ose te kon­ven­tës se sig­urisë, për mjetet lun­druese dhe udhë­timet ndërkom­bëtare.
2. Ne këtë rast atij i jepet cer­ti­fikate për­jash­ti­mi, e cila për­cak­ton:
a) kërke­sat e sig­urisë, nga te cilat për­jash­to­het mjeti lun­drues dhe mënyrën e zëvendësim­it;
b) kushtëz­imin e për­jash­tim­it te mjetit lun­drues me des­ti­na­cione dhe trans­porte te cak­tu­ara lun­dri­mi, qe mund te kry­hen prej tij;
c) plotësimin e kërke­save te tjera te sig­urisë.

 

Neni 194
Plotësi­mi i cer­ti­fikatës për udhë­time për­jashtuese

1. Ne rrethana te veçan­ta, kur nuk mund te vepro­het ndryshe për për­fundimin e një lun­dri­mi te nisur e për te paran­dalu­ar rrezikimin e njerëzve, ngarkesës dhe mjeteve lun­druese, Admin­is­tra­ta Detare mund te lejo­je mjetin lun­drues te udhë­tarëve për lun­drime për­jashtuese qe te krye­je një lun­drim ndërkom­bë­tar deri ne 1200 mil­je detare, duke e pajisur atë me një cer­ti­fikate te vlef­shme vetëm për udhë­timin qe do te krye­je mjeti lun­drues.
2. Cer­ti­fika­ta plotë­suese është e vlef­shme edhe kur jepet me fakse e poste elek­tron­ike.

 

Neni 195
Mba­jt­ja e cer­ti­fikatës se sig­urisë ne mjetin lun­drues

1. Për nis­jen e lun­drim­it, mjetet lun­druese te udhë­tarëve duhet te jene te pajisura ne bord me cer­ti­fikatën e vlef­shme te sig­urisë, ku për­cak­to­hen kufizimet, nëse ka, përtej te cilave mjeti lun­drues nuk është i për­sh­tat­shëm te lun­dro­je, num­ri i udhë­tarëve qe ai mund te mba­je, pjesët e mjetit lun­drues dhe çdo kusht apo ndryshim, sub­jekt i te cilit është ky numër udhë­tarësh.
2. Gjate lun­drim­it, kapiteni duhet te njofto­je men­jëherë kap­i­taner­inë e por­tit te mjetit lun­drues për hum­b­jen ose dëm­timin e cer­ti­fikatës se sig­urisë, e cila autor­i­zon lun­drim­in deri ne portin me te afërt te huaj.
3. Një mjet lun­drues i huaj udhë­tarësh, me paraqit­jen e cer­ti­fikatës se sig­urisë nga organi përkatës shtetëror, kur plotë­son kriteret e kon­ven­tës se sig­urisë, gjyko­het se i plotë­son kërke­sat për një mjet lun­drues shqip­tar.

 

Neni 196
Cer­ti­fika­ta e radios për mjetet lun­drues te udhë­tarëve

Kur ne raportin e mbikëqyrësit tre­go­het se një mjet lun­drues udhë­tarësh përm­bush kërke­sat e kon­ven­tës se sig­urisë për instalimet radio dhe kurs­g­jetes, për udhë­timet qe ajo kryen, pajiset me cer­ti­fikatën e radios për mjetet lun­druese te udhë­tarëve, sipas për­cak­timeve te kon­ven­tës se sig­urisë.

 

KREU VI
MBIKEQYRJA E MJETEVE LUNDRUESE TE NGARKESES

 

Neni 197
Sig­uria e kon­struk­sion­it, e makiner­ive dhe e pajis­jeve ne mjetet lun­druese te ngarkesës

1. Mbikëqyr­ja e përgjithshme e çdo mjeti lun­drues shqip­tar te ngarkesës është e detyrueshme, për­para se te vihet ne shfry­tëz­im dhe me pas ne inter­vale te për­cak­tu­ara me rreg­ul­lore.
2. Mbikëqyr­ja e përgjithshme apo e pjesshme kry­het kur ndodh një aksi­dent ose kur zbu­lo­het apo ka te dhë­na se mund te ndod­he një avari, e cila prek sig­ur­inë e mjetit lun­drues ose funk­sion­imin, terez­inë e mjeteve dhe te pajis­jeve te shpë­tim­it ose kur kry­hen riparime te rëndë­sishme, rinovime apo zëvendësime.
3. Ver­i­fiki­mi sig­uron kry­er­jen efek­tive te riparimeve, rinovimeve apo zëvendësimeve te nevo­jshme, qe mate­ri­alet dhe punimet për këto riparime, rinovime ose zëvendësime te jene te kënaqshme ne çdo drej­tim dhe qe mjeti lun­drues te plotë­so­jë kërke­sat e dis­poz­i­tave te kon­ven­tës se sig­urisë dhe te gjitha kriteret e për­cak­tu­ara ne këtë Kod, si dhe rreg­ul­lat e data ne zba­tim te tij.

 

Neni 198
Mbikëqyr­ja e mjeteve te posaçme te sig­urisë ne mjetet lun­druese te ngarkesës

Pajis­jet e shpë­tim­it dhe zjar­rfikëse ne mjetet lun­druese shqiptare te ngarkesës do t’ i nën­shtro­hen mbikëqyr­jes, për­para se mjeti lun­drues te hyje ne shër­bim dhe me pas ne inter­vale jo me shume se dy vjet.
Plani i kon­trol­lit zjar­rfikës ne mjetet lun­druese shqiptare dhe shkallet e pilotit, dri­tat e sin­jalet zanore dhe sin­jalet e fatke­që­sisë ne mjetet lun­druese, te reja dhe ekzistuese shqiptare, mbikëqyren për te sig­u­ru­ar se përm­bushin kërke­sat e kon­ven­tës se sig­urisë dhe rreg­ul­lat e paran­dalim­it te për­plas­jeve aty ku gje­jnë zba­tim.

 

Neni 199
Cer­ti­fikatat për mjetet lun­druese te ngarkesës

1. Kur ne raportin e mbikëqyr­jes vërte­to­het se mjeti lun­drues i ngarkesës plotë­son kërke­sat e
sig­urisë, Admin­is­tra­ta Detare e pajis:
a) me cer­ti­fikatën e sig­urisë se kon­struk­sion­it te mjetit lun­drues se ngarkesës;
b) me cer­ti­fikatën e pajis­jes me mjete te sig­urisë për mjetet lun­druese te ngarkesës;
c) me cer­ti­fikatën e radios për mjetet lun­druese te ngarkesës.
2. Kur ne raport vërte­to­het se mjeti lun­drues i ngarkesës plotë­son kërke­sat e veçan­ta te masave te sig­urisë për secilin nga drej­timet e mësipërme, Admin­is­tra­ta Detare e pajis mjetin
lun­drues:
a) me cer­ti­fikatën e kufizuar te masave te sig­urisë;
b) me cer­ti­fikatën për­jashtuese te masave te sig­urisë.

KREU VII
KERKESA TE VEÇANTA PER CERTIFIKATAT

Neni 200
Lëshi­mi, for­ma dhe vlef­sh­mëria e cer­ti­fikatave

1. Cer­ti­fika­ta mund te jepet për me shume se një nga drej­timet e masave te sig­urisë, por nuk
unifiko­het vlef­sh­mëria ne kohe e saj.
2. Cer­ti­fika­ta mund te shfuqi­zo­het, tër ësisht ose pjesër­isht, dhe te kufi­zo­het koha e vlef­sh­mërisë nga organi qe e lëshon, kur vërte­to­het se kane munguar ne kohen e dhënies ose mungo­jnë me pas kushtet, sipas këtij Kodi.
3. Kriteret e lëshim­it te cer­ti­fikatave, for­mati dhe përm­ba­jt­ja e tyre për­cak­to­hen sipas legjis­la­cionit ne fuqi, duke pasqyru­ar detyrim­isht kërke­sat e for­mës, sipas këtij Kodi dhe akteve te se drejtës ndërkom­bëtare.

 

Neni 201
Peri­ud­ha e vlef­sh­mërisë se cer­ti­fikatës se sig­urisë te kon­struk­sion­it te mjeteve lun­druese te ngarkesës

1. Cer­ti­fika­ta e sig­urisë se kon­struk­sion­it te mjetit lun­drues, përveç cer­ti­fikatës se për­jash­tim­it, është e vlef­shme deri ne 5 vjet ose për një peri­ud­he me te shkurtër, siç mund te për­cak­to­het ne te.
2. Cer­ti­fika­ta e për­jash­tim­it është e vlef­shme vetëm për një udhë­tim, nga por­ti i qen­drës se mjetit lun­drues ne des­ti­na­cion dhe kthim.

 

Neni 202
Peri­ud­ha e vlef­sh­mërisë se cer­ti­fikatave te tjera

1. Cer­ti­fika­ta e sig­urisë për mjetet lun­druese te udhë­tarëve, cer­ti­fika­ta e radios ose cer­ti­fika­ta e për­jash­tim­it, e cila deklaron se mjeti lun­drues është i për­jash­tu­ar nga parashikimet e kon­ven­tës se sig­urisë për radiotelegrafinë, radiotele­fon­inë dhe radiope­len­ga­torin, janë ne fuqi për një vit, ndër­sa cer­ti­fika­ta e sig­urisë se pajis­jeve është ne fuqi për dy vjet nga data e lëshim­it ose për një peri­ud­he me te shkurtër, siç mund te për­cak­to­het ne cer­ti­fikate.
2. Cer­ti­fika­ta e për­jash­tim­it dhe cer­ti­fika­ta qe deklaron se mjeti lun­drues është kre­jtë­sisht i për­jash­tu­ar nga parashikimet e kon­ven­tës se sig­urisë për radiotelegrafinë, radiotele­fon­inë dhe radiope­len­ga­torin, mbeten ne fuqi për te njëjtën peri­ud­he si cer­ti­fikatat e veçan­ta.

 

Neni 203
Zgjat­ja e afatit te vlef­sh­mërisë se cer­ti­fikatave

1. Kur mjeti lun­drues shqip­tar nuk ndod­het ne një port shqip­tar ne datën e skadim­it te çdo cer­ti­fikate te lëshuar, Regjistri i Mjeteve Lun­druese mund ta zgjasë vlef­sh­mërinë e çdo cer­ti­fikate jo me shume se një muaj nga data e skadim­it dhe deri ne dy muaj për agre­gatet.
2. Zgjat­ja behet për t’i dhënë mundësi mjetit lun­drues qe te lun­dro­je deri ne njërin nga portet shqiptare ose ne një port ku ai mund te mbikëqyret për rinovimin e cer­ti­fikatave.

 

Neni 204
Për­parësia e cer­ti­fikatës se për­jash­tim­it

Cer­ti­fika­ta e për­jash­tim­it qën­dron ne fuqi derisa mjeti lun­drues te kthe­het ne portin ku ka qen­drën.

 

Neni 205
Kërke­sa te veçan­ta për cer­ti­fikatat

1. Te gjitha cer­ti­fikatat origji­nale ose kop­jet e noter­izuara, te lëshuara sipas këtij Kodi, përveç cer­ti­fikatave te për­jash­tim­it, duhet te ven­dosen ne një vend te duk­shëm ne mjetin lun­drues për njof­timin e te gjithë per­son­ave ne bor­din e tij dhe qën­dro­jnë aty deri sa janë ne fuqi.
2. Cer­ti­fika­ta e për­jash­tim­it mund te jepet edhe me poste elek­tron­ike ose me faks.

 

Neni 206
Ver­i­fiki­mi i cer­ti­fikatave te sig­urisë ne një mjet lun­drues te huaj

1. Mbikëqyrësi, çdo inspek­tor dhe nëpunësi i autor­izuar nga drejtue­si i organ­it qen­dror shtetëror qe mbu­lon detar­inë, mund te hyjnë ne bor­din e mjetit lun­drues te huaj, kur ky mjet hyn ne ujer­at ter­ri­to­ri­ale shqiptare, ne portin detar shqip­tar ose ne një zone detare te ndalu­ar ose te kufizuar dhe, kur ka njof­tim për par­reg­ull­si doku­mentare, ver­i­fiko­jnë:
a) pajis­jen dhe vlef­sh­mërinë e cer­ti­fikatave te sig­urisë ne mjetet lun­druese te hua­ja, ne
për­puth­je me kon­ven­tën e sig­urisë;
b) gjend­jen reale te mjetit lun­drues, ne për­puth­je me kërke­sat e për­cak­tu­ara ne kon­ven­tën e
sig­urisë.
2. Ver­i­fikue­si është i detyru­ar qe, për ver­i­fikimin e bere, te mba­je pro­cesver­bal, një kop­je te
te cilit ia dorë­zon kapiten­it te mjetit lun­drues.
3. Kon­trol­li për secilin rast te për­men­dur ne piken 1 te këtij neni mund te behet vetëm një
here, përveç kur kapiteni nuk paraqet pro­cesver­balin e kon­trol­lit te pare.
4. Poli­cia e sig­urisë por­tuale dhe organet përgjegjëse për ngjar­jet krim­i­nale mund te hyjnë ne mjetin lun­drues te huaj, me kërkesën ose pëlqimin e kapiten­it te mjetit, përveç kur ka një autor­iz­im, sipas se drejtës ndërkom­bëtare.

 

Neni 207
Paraqit­ja e cer­ti­fikatave te kon­ven­tës se sig­urisë

1. Kapiteni i mjetit lun­drues te huaj, kur mer­ret prak­ti­ka e lire dhe kërko­het te kry­het një udhë­tim ndërkom­bë­tar nga portet e hapu­ra te Repub­likës se Shqipërisë, duhet t’u paraqesë autoriteteve përkatëse cer­ti­fikatat e vlef­shme, ne për­puth­je me kon­ven­tën e sig­urisë, ne rast te kundërt nuk i pra­nohet prak­ti­ka e lire dhe blloko­het derisa te bëhen cer­ti­fikatat e reja.
2. Paraqit­ja e një cer­ti­fikate te kon­ven­tës se sig­urisë, e njëjtë me cer­ti­fikatat e veçan­ta, ose me një cer­ti­fikate për­jash­ti­mi, sipas parashikimeve te kon­ven­tës se sig­urisë, nuk vlen për qël­limet e nen­it 206 te këtij Kodi derisa te riprod­ho­hen cer­ti­fika­ta te reja për­jash­ti­mi ose te veçan­ta, sipas rastit.

 

Neni 208
Priv­i­leg­jet e ndryshme te mjeteve lun­druese, qe mba­jnë cer­ti­fikatat e sig­urisë sipas kon­ven­tës

1. Kur lëshohet një cer­ti­fikate për mjetet lun­druese te hua­ja, ajo duhet te pra­nohet dhe mjetet lun­druese duhet te për­jash­to­hen nga kon­trol­let, sipas nen­it 206 te këtij Kod i, përderisa është e qarte se kushtet e mjetit lun­drues ose gjend­ja e pajis­jeve te mjetit nuk ndrysho­jnë me te dhë­nat e cer­ti­fikatës.
2. Kur një cer­ti­fikate nuk është e pranueshme me për­cak­timet e bëra ne piken 1, ose nëse cer­ti­fika­ta ka skad­uar apo nuk është e vlef­shme, mjetit lun­drues nuk i jepet prak­ti­ka e lire dhe ai blloko­het derisa te shko­je ne një kantier, pa u shkak­tu­ar dëme mjetit lun­drues ose per­son­ave ne bord, te cilët njofto­jnë me shkrim:
a) kon­sullin e shtetit, fla­murin e te cilit mban mjeti lun­drues, ose ne mungese te tij
për­faqë­suesin diplo­matik te shtetit me te afërt, fla­murin e te cilit mban ani­ja;
b) inspek­torin e cak­tu­ar ose orga­ni­za­tën e njo­hur, përgjegjëse për lëshimin e cer­ti­fikatave,
sipas pikës 1 te këtij neni.

 

Neni 209
Ndal­i­mi i mjetit lun­drues te papa­jisur me cer­ti­fikatat përkatëse

Mjeti lun­drues shqip­tar nuk lejo­het te niset ne lun­drime ndërkom­bëtare nga një port shqip­tar
kur nuk përm­bush kërke­sat e dis­poz­i­tave ligjore ne fuqi:
a) kur është mjet lun­drues udhë­tarësh:
i) pa cer­ti­fikatën e sig­urisë se udhë­tarëve;
ii) pa cer­ti­fikatën e sig­urisë për udhë­time ndërkom­bëtare ose pa cer­ti­fikatën e veçante për
udhë­time te shkur­tra;
b) kur nuk është mjet lun­drues udhë­tarësh:
i) pa cer­ti­fikatën e kon­struk­sion­it ose pa një cer­ti­fikate te veçante për sig­ur­inë e
kon­struk­sion­it;
ii) pa cer­ti­fikatën e sig­urisë se pajis­jeve ose pa një cer­ti­fikate te veçante te sig­urisë se
pajis­jeve;
iii) pa cer­ti­fikatën e radios, pa një cer­ti­fikate te veçante për radion ose pa cer­ti­fikatën e
për­jash­tim­it për radion.

 

Neni 210
Blloki­mi i mjetit lun­drues për mosparaqit­jen e cer­ti­fikatave

Kapiteni i çdo mjeti lun­drues shqip­tar, gjate mar­rjes se prak­tikes se lire për­para kry­er­jes se një udhë­ti­mi ndërkom­bë­tar, duhet t’u paraqesë autoriteteve përkatëse cer­ti­fikatat e për­cak­tu­ara, sipas dis­poz­i­tave ligjore qe për­cak­to­hen ne këtë kre. Ne rast te kundërt asaj nuk i jepet prak­ti­ka ose mjeti lun­drues blloko­het deri ne paraqit­jen e cer­ti­fikatave te rreg­ull­ta.

 

Neni 211
Mba­jt­ja ne mjetin lun­drues e te dhë­nave për qën­druesh­mërinë e tij

1. Çdo mjet lun­drues shqip­tar udhë­tarësh, pavarë­sisht nga llo­ji e mad­hësia, dhe çdo mjet lun­drues trans­porti mall­rash, qe ka një gjatësi mbi 24 metra, duhet te kenë ne bord te dhë­na për qën­druesh­mërinë e mjetit lun­drues, sikurse për­cak­to­het ne legjis­la­cionin përkatës.
2. Te dhë­nat, një kop­je e te cilave duhet t’i dër­go­het kap­i­taner­isë se por­tit te qen­drës,
për­gatiten me anën e provave te ani­m­it te mjetit lun­drues, por mund te pra­nohen te dhë­na edhe pa pro­va te tilla, kur janë mjete lun­druese te njëj­ta.
3. Kur mjeti lun­drues niset pa këto doku­mente, kapiteni mban përgjegjësi admin­is­tra­tive. Ne këto raste, mund te urd­hëro­het edhe blloki­mi i mjetit lun­drues, deri ne për­gatit­jen e paraqit­jen e te dhë­nave te mësipërme.

 

Neni 212
Kërke­sat e sig­urisë për mjetet e tjera

1. Mjetet lun­druese, qe nuk u nën­shtro­hen kritereve te për­cak­tu­ara ne këtë Kod dhe ne kon­ven­tën e sig­urisë, ne veprim­tar­inë e tyre zba­to­jnë masa te sig­urisë, sipas rreg­ul­loreve te veçan­ta, te mirat­u­ara nga drejtue­si i organ­it qen­dror shtetëror përgjegjës.
2. Masat e sig­urisë për mjetet lun­druese ushtarake dhe policore për­cak­to­hen me rreg­ul­lore, te mirat­u­ara nga drejtue­si i organ­it qen­dror shtetëror, qe mbu­lon fushat e mbro­jt­jes dhe te ren­dit.

 

Neni 213
Mbikëqyr­ja me kërkesën e mjeteve lun­druese te hua­ja

1. Admin­is­tra­ta Detare, me këkesën e organ­it përgjegjës te shteteve ku zba­to­het kon­ven­ta e sig­urisë, mund te mbikëqyrë një mjet lun­drues te huaj dhe, ne rast se ai plotë­son kërke­sat, i lëshon cer­ti­fikatën përkatëse.
2. Çdo cer­ti­fikate e lëshuar duhet te shoqëro­het me një deklarate, qe vërte­ton se cer­ti­fika­ta është lëshuar me kërkesën e organ­it përgjegjës te shtetit, ku mjeti lun­drues është ose do te regjistro­het dhe kjo ka te njëjtën fuqi dhe njo­hje si cer­ti­fikatat e lëshuara sipas këtij Kodi.

 

Neni 214
Mbikëqyr­ja e mjeteve lun­druese shqiptare nga vendet e tjera te kon­ven­tës

1. Organi qen­dror shtetëror, qe mbu­lon fushën e detarisë, mund t’i kërko­jë organ­it përgjegjës te ndon­jë shteti tjetër, qe zba­ton kon­ven­tën e sig­urisë, ose çdo orga­ni­zate te autor­izuar te vepro­je ne emrin e tij, ver­i­fikimin sipas rreg­ullave te atij shteti dhe lëshimin e çdo cer­ti­fikate, qe kërko­het sipas këtij Kodi, për mjetet lun­druese shqiptare.
2. Cer­ti­fika­ta e lëshuar pas kësaj kërkesë, e cila ka te bashkëlid­hur deklaratën qe vërte­ton se është lëshuar me kërkesën e organ­it përkatës shqip­tar, ka fuqi dhe nji­het nga ky Kod, si te ishte lëshuar nga organi përkatës shqip­tar.

 

Neni 215
Lajmëri­mi i avarive, defek­teve dhe ndryshimeve, qe ndiko­jnë ne lun­druesh­mer­ine e mjetit lun­drues

1. Gjend­ja e sig­urisë se mjetit lun­drues, te makiner­isë e te pajis­jeve, te vërte­t­u­ara nga cer­ti­fikatat e sig­urisë, lëshuar sipas këtij Kodi, duhet te garan­to­het gjate gjithë kohës se lun­drim­it.
2. Kur zbu­lo­hen mangësi ose defek­te, kur kry­het ndon­jë ndryshim ose ndodh aksi­dent ne mjetin lun­drues, ne skaf, ne makineri ose ne paj isje, te cilat ndiko­jnë ne sig­ur­inë e mjetit lun­drues, ne efik­a­sitetin dhe lun­druesh­mer­ine e tij, kapiteni merr masat e duhu­ra, deri ne ndal­im­in e lun­drim­it ose ne ndryshimin e itin­er­ar­it për ne portin me te afërt.
3. Kapiteni ose pronari duhet te njofto­jnë men­jëherë me shkrim kap­i­taner­inë e por­tit ku mjeti lun­drues ka qen­drën, duke për­shkru­ar aksi­dentin, defek­tin ose ndryshimet sipas rastit, demet dhe rrezikun, si dhe masat e ndër­mar­ra.

 

Neni 216
Mbikëqyr­ja e veçante për ndryshimet ose dëm­timet ne mjetet lun­druese

Kur ne baze te te dhë­nave te kapiten­it ose te njof­timeve nga burime te tjera vlerë­so­het se qe nga koha e mbikëqyr­jes se fun­dit, ne mjetin lun­drues janë vërte­t­u­ar rrethanat e për­men­dura ne nenin 213 te këtij Kodi, organi përgjegjës urd­hëron mbikëqyr­jen e veçante dhe, nëse nuk plotë­so­hen kriteret, mund te anu­lo­je çdo cer­ti­fikate sig­urie.

 

PJESA E GJASHTE
VEÇORI TE KONTRATAVE DETARE

 

KREU I
DISPOZITA TE PERGJITHSHME

 

Neni 217
Bazat ligjore te kon­tratave detare

1. Kon­tratat detare rreg­ul­lo­hen sipas dis­poz­i­tave te përgjithshme te Kodit Civ­il dhe te
legjis­la­cionit treg­tar.
2. Një kon­trate detare rreg­ul­lo­het me dis­pozi­ta ligjore te veçan­ta, për aq sa nuk për­cak­to­het
ndryshe ne këtë Kod.

 

Neni 218
Ver­i­fikimet dhe bar­ra e shpen­z­imeve

Ne te gjitha kon­tratat, para lid­hjes, gjate zba­tim­it ose ne për­fundim, pala e intere­suar ka te drejtën e kërkim­it te provave me objek­tet e kon­tratës ose te ver­i­fikimeve ne to, duke për­bal­lu­ar shpen­zimet përkatëse, përveç kur vërte­to­hen mangësi ose defek­te për faj te palës tjetër.

 

Neni 219
Doku­men­ti­mi i veprimeve ndër­m­jet palëve

1. Veprimet ndër­m­jet palëve nga lid­h­ja e kon­tratës, mar­r­ja ne dorëz­im e kthi­mi, njof­timet e ndërsjel­la, propozimet dhe mira­timet bëhen me shkrese, ne te kundërt vlerë­so­hen te paqe­na për palën e intere­suar.
2. Ne for­mën e veprim­it ndër­m­jet palëve janë te vlef­shme detyrimet ligjore për aktin note­r­i­al dhe efek­tin e veprim­it kon­kludues, kur parashiko­het shpre­himisht ne këtë Kod ose ne ligj te veçante.

 

KREU II
KONTRATA E SHITBLERJES SE MJETIT LUNDRUES

 

Neni 220
Kon­trol­li i mjetit lun­drues

1. Nëse palët kane rene dako­rd për kon­trol­lin e mjetit lun­drues, shitësi ve ne dis­pozi­cion mjetin lun­drues ne vendin e për­cak­tu­ar ne mar­rëvesh­je ose ne vendin ku mjeti lun­drues ndod­het ne çastin e mar­rëvesh­jes.
2. Blerësi kryen kon­trol­lin e mjetit lun­drues bren­da kohës se për­cak­tu­ar ne mar­rëvesh­je ose për një kohe te arsyeshme. Nëse blerësi shkak­ton një vonese te paarsyeshme, ai duhet ta kom­pen­so­je shitësin për hum­b­jet qe rrjed­hin nga kjo.
3. Blerësi e bën kon­trol­lin me eksperte te thirrur prej tij dhe ka ne ngarkim shpen­zimet.
4. Gjend­ja e mjetit lun­drues kon­trol­lo­het ne ujë.
5. Ne rastet e shit­jes se një mjeti lun­drues me tonazh me te madh se 300 BT(bruto tonazh),
përveçse kur është rene dako­rd ndryshe, shitësi duhet ta nxjerre mjetin lun­drues ne dok, ne portin e dorëzim­it, për kon­troll te pjesës poshtë vijës se ngarkesës.
6. Shitësi dety­ro­het për riparimet e defek­teve te vena re.
7. Blerësi ka te drejtën e njo­hjes para­prake te ditar­it, pro­jek­teve teknike, si dhe te shën­imeve e klasi­fikimeve te mjetit lun­drues.

 

Neni 221
Dorëz­i­mi i mjetit lun­drues

1. Mjeti lun­drues dorë­zo­het dhe mer­ret ne ngarkim ne vendin dhe datën e për­cak­tu­ar ne
mar­rëvesh­je.
2. Shitësi mban kon­takt me blerësin për itin­er­arin e mjetit lun­drues dhe, nëse është e
nevo­jshme, për vendin dhe kohen e llog­a­r­it­ur te dokim­it.
3. Ne rast se mjeti lun­drues për­para dorëzim­it hum­bet, dëm­to­het tërë­sisht ose pjesër­isht,
kon­tra­ta quhet e palid­hur dhe, nëse është vene depozite garan­cie, i kthe­het blerësit.
4. Shitësi çon mjetin lun­drues deri te doku dhe nga doku ne vendin e dorëzim­it me shpen­zimet e veta.

 

Neni 222
Dorëz­i­mi i plote i mjetit lun­drues

1. Shitësi i dorë­zon mjetin lun­drues blerësit, me çdo gjë qe i për­ket atij ne bord dhe ne toke. Te gjitha pjesët e këm­bim­it dhe te pajis­jeve, qe i përkasin mjetit lun­drues ne çastin e kon­trol­lit, te për­doru­ra ose jo, pavarë­sisht se ndod­hen ose jo ne bord, bëhen prone e blerësit.
2. Ne ditën e dorëzim­it te ani­jes ne port blerësi merr ne ngarkim pjesën e pakon­sumuar te kar­bu­ran­tit, vajrat lubri­fikante te mbe­tu­ra, ushqimet dhe mag­a­zinimet e papër­doru­ra, duke i paguar ato me çmimin e tregut.

 

Neni 223
Kon­tra­ta e shit­bler­jes

1. Kon­tra­ta e shit­bler­jes se mjetit lun­drues behet nga noteri dhe nën­shkruhet nga palët.
2. Shitësi për­bal­lon shpen­zimet note­ri­ale dhe tak­sat përkatëse.
3. Ne rast se behet ndon­jë reklamim për fak­te për­para dorëzim­it te mjetit lun­drues, shitësi liron blerësin nga çdo paso­je qe rrjedh nga reklamime te tilla, përveç rastit kur ka qene e parashikuar ndryshe ne kon­trate.

 

Neni 224
Detyrimet e tjera te blerësit

1. Blerësi është i detyru­ar qe, me shpen­zimet e veta, te krye­je veprimet e nevo­jshme me regjistrin detar, te beje regjistrim­in e ekuipazhit e çdo veprim tjetër, qe mundë­son vënien ne për­dorim te mjetit lun­drues prej tij.
2. Kur ne kry­er­jen e këtyre veprimeve dalin penge­sa ligjore ose mangësi, qe kane lin­dur për­para dorëzim­it te mjetit lun­drues, blerësi njofton bren­da 48 orëve shitësin, i cili është i detyru­ar te krye­je veprimet e nevo­jshme, te për­bal­lo­jë shpen­zimet për heq­jen e këtyre penge­save e për plotësimin e mangë­sive dhe zhdëm­timin e blerësit nga vone­sa, ne te kundërt kon­tra­ta quhet e zgjid­hur dhe shitësi për­bal­lon demet qe i janë shkak­tu­ar blerësit.

 

KREU III
KONTRATA E TRANSPORTIT

 

Neni 225
Përku­fiz­i­mi i kon­tratës se trans­portit

1. Ter­mi “Kon­trate trans­porti” për­doret vetëm për kon­tratat e trans­portit, qe mbu­lo­hen nga një police — ngarkese ose doku­ment tjetër ligjor i ngjashëm me te, për sa kohe qe ka lid­hje me trans­portin detar te ngarke­save.
2. Kur një police — ngarkese ose doku­ment tjetër ligjor i ngjashëm me te lëshohet ne baze te një carter por­ti, dis­poz­i­tat e këtij kreu janë te zbat­ueshme nga çasti kur një police — ngarkese e tille ose doku­ment tjetër ligjor i ngjashëm me te rreg­ul­lo­jnë mar­rëd­hëni­et ndër­m­jet trans­portue­sit dhe mba­jtësit te saj.

 

Neni 226
Peri­ud­ha e përgjegjë­sisë

1. Trans­portue­sit mba­jnë përgjegjësi për mall­rat, sipas këtij kreu, për peri­ud­hën gjate se cilës
ata kane ne ngarkim mall­rat ne portin e ngarkim­it, gjate trans­portit, dhe ne portin e shkarkim­it.
2. Ne kup­tim te këtij neni, malli quhet ne ngarkim te trans­portue­sit:
a) nga koha kur ai ka marre mall­rat prej:
i) kon­trak­tue­sit ose per­son­ave qe vepro­jnë ne emër te tij;
ii) një autoriteti ose pale te trete, te cilit, ne baze te lig­jeve ose te rreg­ullave ne fuqi ne portin
e ngarkim­it, i janë dhënë mall­rat për ngarkim dhe për­punim;
b) deri ne çastin qe ai dorë­zon mall­rat:
i) duke i dorëzuar mall­rat pritësit;
ii) ne rastet kur pritësi nuk i merr mall­rat nga trans­portue­si, duke i vene ato ne dis­pozi­cion te
pritësit, ne për­puth­je me kon­tratën ose lig­jet e rreg­ul­lat ne fuqi ne portin e shkarkim­it;
iii) duke ia dorëzuar mall­rat një autoriteti ose pale te trete, ne zba­tim te ligjit ose te rreg­ullave
ne fuqi ne portin e shkarkim­it.
3. Ter­mat “Trans­portue­sit” ose “Pritësit” nënkup­to­jnë edhe agjen­tet ose për­faqë­sue­sit e tyre.

 

Neni 227
Detyrimet e trans­portue­sit

Trans­portue­si, për­para fil­lim­it te udhë­tim­it dhe gjate tij, është i detyru­ar:
a) te për­gatisë ham­barët, frig­orifer­ët dhe dhomat e fto­hjes, si dhe te gjitha pjesët e tjera te
mjetit lun­drues, ku trans­porto­hen mall­ra, për te sig­u­ru­ar mar­rjen, trans­portimin dhe rua­jt­jen e tyre;
b) te ngarko­je, te për­puno­jë, te stivo­je, te trans­porto­je dhe te shkarko­je mall­rat e trans­portu­ara ne rreg­ull dhe me kujdes;
c) te drej­to­je mjetin lun­drues drejt një por­ti te sig­urt, kur mjeti lun­drues nuk mund te mbër­ri­jë ne portin e des­tin­uar për arsye te penge­save te jashtëza­kon­shme, te cilat nuk mund te kapërce­hen bren­da një kohe te arsyeshme. Për penge­sa te tilla, trans­portue­si njofton kon­trak­tuesin;
ç) te jete përgjegjës për hum­b­jet për shkak te vone­save ne shkarkim, derisa te provo­je se për­faqë­sue­si i tij ose agjen­ti kishin marre te gjitha masat e nevo­jshme për shmang­ien e ngjar­jes dhe te paso­jave.

 

Neni 228
Regji­mi i detyrueshëm i përgjegjë­sive te trans­portit

1. Për përgjegjësitë dhe te drej­tat e trans­portue­sit ose te drejtue­sit te mjetit lun­drues, për hum­b­jet ose demet, trans­portue­si dhe dër­gue­si i ngarkesës mund te hyjnë ne mar­rëvesh­je për kushte, rez­ervime ose për­jash­time, qe kane te bëjnë me rua­jt­jen, kujdesin dhe për­punimin e mall­rave për­para ngarkim­it deri ne çastin e shkarkim­it.
2. Çdo klau­zole ose mar­rëvesh­je, përveç atyre te parashikuara ne këtë kre, qe lehtë­son trans­portuesin ose drejtuesin e mjetit lun­drues nga përgjegjësia për hum­b­jet ose demet ne mall, te cilat rrjed­hin nga gabimet, te metat ne kry­er­jen e detyrave ose nga detyrimet e për­cak­tu­ara ne këtë nen, është e pavlef­shme dhe nuk ka efekt për për­fitimin e sig­u­ra­cionit nga trans­portue­si.
3. Trans­portue­si është i lire te dorë­zo­jë plotë­sisht ose pjesër­isht një nga te drej­tat a imu­nitetet ose te rrisë një nga përgjegjësitë dhe detyrimet sipas këtij kreu, me kusht qe një dorëz­im i tille te jete shkru­ar ne police — ngarkesën e lëshuar nga dër­gue­si.
4. Dis­poz­i­tat e këtij kreu nuk janë te zbat­ueshme ne ndon­jë carter por­ti, por, nëse police-ngarke­sat janë lëshuar ne baze te një carter por­ti, ato duhet te jene ne për­puth­je me ter­mat e këtij kreu. Këto rreg­ul­la nuk duhet te pen­go­jnë ven­dos­jen ne police-ngarkese te rreg­ullave për avar­inë e përgjithshme.

 

Neni 229

1. Trans­portue­si dhe drejtue­si i ani­jes nuk janë përgjegjës për hum­b­jet ose demet qe rrjed­hin nga moslun­druesh­me­ria, përveç rasteve kur këto shkak­to­hen nga munge­sa e kujde­sit nga pala e trans­portit për lun­druesh­mer­ine, pajis­jen me ekuipazh, pajis­jen e furniz­imin e ani­jes, si dhe për për­gatit­jen e ham­barëve, frig­orifer­ëve ose dhomave te fto­hjes e te pjesëve te ani­jes ku janë ven­do­sur mall­rat, për te sig­u­ru­ar mar­rjen, trans­portin dhe rua­jt­jen e tyre ne për­puth­je me këtë Kod.
2. Kur demet ose hum­b­jet rezul­to­jnë nga moslun­druesh­me­ria, e drej­ta e provave për kujdesin
është mbi trans­portuesin ose per­sona te tjerë, qe reklam­o­jnë për­jash­time sipas këtij neni.
3. Trans­portue­si dhe drejtue­si i ani­jes nuk janë përgjegjës për hum­b­jet ose demet e shkak­tu­ara nga:
a) një veprim, neglizhence ose gabim i kapiten­it, mari­narëve a per­son­ave te tjerë, qe i
shër­be­jnë trans­portue­sit gjate lun­drim­it ose për drej­timin e ani­jes;
b) zjar­ri, përveç rasteve kur shkak­to­het nga një gabim i trans­portue­sit;
c) rrez­iqe dhe aksi­dente ne det ose ne ujera te tjera te lun­drueshme;
ç) for­ca mad­hore;
d) veprime luftarake;
dh) veprime te armiqve te shtetit;
e) sekuestri­mi ose blloki­mi sipas një pro­ce­si gjyqë­sor;
ë) kufiz­ime te karan­ti­nës;
f) akte nga pronari i mall­rave, agjen­ti ose për­faqë­sue­si i tij;
g) gre­vat, lokautët ose bllokimet dhe kufizimet e punës për çfarë­do shkaku, te përgjithshme
ose te pjesshme;
gj) rebe­lime dhe protes­ta civile;
h) shpë­ti­mi i jetës ose për­p­jek­je për shpë­timin e jetës a te pronës ne det;
i) hum­b­je për rifux­ho­ta ne peshe ose çfarë­do hum­b­je apo dem i shkak­tu­ar nga defek­te te
brend­shme;
j) cilësia ose zëvendësime te mall­rave;
k) mosparaqit­ja e mire ose papër­sh­tat­shmëria e mar­ke­tim­it;
l) defek­te te pazbu­lu­ara si rezul­tat i kujde­sit te treguar;
ll) çfarë­do klau­zole tjetër, qe rrjedh jo për gabim te provuar te trans­portue­sit, ose neglizhencën apo gabimin aktu­al te agjen­tit ose te për­faqë­sue­sit te trans­portue­sit. Ne këtë rast e drej­ta e provave është ne anën e per­son­it qe rekla­m­on për për­fitim, duke treguar se gabimet e trans­portue­sit dhe/ose agjen­tit apo te për­faqë­sue­sit tjetër te tij nuk kane ndikuar ne hum­b­jet ose demet.
4. Çdo devi­jim për te kursy­er ose çdo për­p­jek­je për shpë­timin e jetës apo te pronës ne det ose çdo devi­jim i arsyeshëm nuk vlerë­so­het veprim i paligjshëm, sipas nen­eve te këtij kreu ose sipas kon­tratës se trans­portit dhe trans­portue­si nuk vlerë­so­het përgjegjës për hum­b­jet dhe demet qe kane rezul­tu­ar.

 

Neni 230
Kufi­jtë e përgjegjë­sisë se trans­portue­sit

1. Trans­portue­si dhe drejtue­si i ani­jes nuk janë përgjegjës ose nuk bëhen përgjegjës për çdo hum­b­je ose dem për mall­rat ne shumën qe tejkalon 66 njësi te vlerës se kolisë ose një­sisë apo 2 njësi te vlerës për kilo­gram ose peshën bru­to te mall­rave te hum­bu­ra apo te dëm­tu­ara, cila­do qofte me e mad­he, përveç rastit kur për­para ngarkim­it është deklaru­ar natyra dhe vlera nga dër­gue­si, te cilat janë pasqyru­ar ne police — ngarkese.
2. Vlera me e mad­he e riku­pe­ru­ar llog­a­ritet mbi vlerën e mall­rave ne çastin dhe vendin e shkarkim­it nga ani­ja, ne për­puth­je me kon­tratën, me te cilën për­cak­to­hen mall­rat qe duhej te shkarko­heshin. Vlera e mall­rave për­cak­to­het ne baze te çmimeve te kur­sit te këm­bim­it ose te çmim­it te tregut, ne baze te vlerës nor­male te mall­rave te te njëjtit lloj dhe te se njëjtës cilësi.
3. Kur një palete, kon­te­jn­er ose artikull i njëjtë me to për trans­port është për­dorur për rua­jt­jen e mallit, num­ri i pakove ose një­sive, i për­cak­tu­ar ne police-ngarkese, quhet si numër njësie ose pake­ti­mi, ndër­sa artiku­jt e tille quhen koli ose njësi mat­je­je.
4. Përgjegjësia e trans­portue­sit për vonese ne dorëz­imin sipas parashikimeve te bëra ne këtë kre, kufi­zo­het ne një shume te barabarte me 2 here e gjysme te navl­lonit te pagueshëm ne për­puth­je me kon­tratën e trans­portit te mall­rave me det.
5. Trans­portue­si dhe drejtue­si i ani­jes nuk janë te ngarkuar për kufizimet e përgjegjë­sisë te parashikuara ne këtë para­graf, nëse provo­het qe demi ka ard­hur si rezul­tat i një vepri­mi ose pengese te trans­portue­sit, i bere me qel­lim qe te shkak­to­je dem pa rrezik dhe me dijen­inë se dëm­ti­mi mund te ndod­he.
6. Nëse deklara­ta e për­men­dur ne piken 1 te këtij neni është e shkru­ar ne police-ngarkese, ajo është dësh­mi e pare, por nuk i bashkëngjitet doku­menta­cionit te ani­jes ose nuk është për­fundimtare për trans­portuesin;
7. Trans­portue­si dhe drejtue­si i mjetit nuk kane përgjegjësi kur është lid­hur një mar­rëvesh­je ndër­m­jet trans­portue­sit, kapiten­it ose agjen­tit te trans­portue­sit dhe ngarkue­sit, për shumën mak­si­male te për­men­dur ne piken 1, nëse është e shkru­ar ne police-ngarkese qe asnjë shume mak­si­male e fik­suar te jete jo me pak sesa ai mak­si­mum i për­men­dur ne këtë para­graf.
8. Trans­portue­si dhe drejtue­si i ani­jes nuk janë përgjegjës ne çdo ngjar­je për hum­b­je ose dëm­time, qe u ndod­hin ose kane lid­hje me mall­rat, nëse natyra ose vlera janë deklaru­ar me vetëdi­je gabim nga ngarkue­si ne police — ngarkese.

Neni 231
Reklamimet jokon­trak­tuale

1. Mbro­jt­ja dhe kufi­jtë e përgjegjë­sisë, te parashikuar ne këtë kre, zba­to­hen ne çdo veprim kundër trans­portue­sit për hum­b­jet ose demet e mallit ne për­puth­je me një kon­trate trans­porti, kur­do­herë qe vepri­mi për­cak­to­het ose jo ne kon­trate.
2. Ne rast se një veprim i tille është bere nga agjen­ti ose për­faqë­sue­si i trans­portue­sit (një agjent ose për­faqë­sues i tille nuk është kon­trak­tues i pavarur), njeri nga këta merr te gjitha përgjegjësitë, sipas këtij kreu.
3. Shu­ma qe për­bal­lo­het nga trans­portue­si dhe agjen­ti ose per­sona te tjerë qe e për­faqë­so­jnë
trans­portuesin, ne asnjë rast nuk duhet te kalo­je kufirin e për­men­dur ne këtë kre.
4. Agjen­ti ose për­faqë­sue­si i trans­portue­sit nuk ka te drejte te për­jash­to­jë veten nga parashikimet e këtij neni, nëse provo­het qe demi rezul­ton nga një veprim i qël­limshëm i tij ose me para­mendim se demi do te ndod­he me vone.

 

Neni 232
Te drej­tat e kon­trak­tue­sit

1. Kon­trak­tue­si ka te drejtën e zotërim­it te ngarkesës deri ne dorëz­imin e saj pritësit te ligjshëm.
2. Kon­trak­tue­si, për­para fil­lim­it te lun­drim­it, mund te kërko­jë ridorez­imin e ngarkesës ne
portin e ngarkim­it dhe pas fil­lim­it te lun­drim­it te ndrysho­je njof­timet e tij origji­nale për pritësit dhe vendin e shkarkim­it kun­drejt sig­urimeve për te mbu­lu­ar hum­b­jet dhe shpen­zimet qe lid­hen me te.
3. Kur ngarke­sa trans­porto­het sipas një police — ngarkese, e drej­ta për zotërim­in e ngarkesës i
jepet çdo mba­jtësi te ligjshëm te police — ngarkesës dhe trans­portue­si është i detyru­ar te ndjeke udhëzimet vetëm pas dorëzim­it te te gjitha kop­jeve te Police-ngarke­save te lëshuara.

 

Neni 233
Përgjegjësitë e kon­trak­tue­sit

1. Kon­trak­tue­si nuk është përgjegjës për hum­b­jet ose demet e pësuara nga trans­portue­si ose ani­ja, qe rrjed­hin ose rezul­to­jnë pa ndon­jë shkak vepri­mi, gabi­mi ose neglizhence te kon­trak­tue­sit, agjen­tit ose për­faqë­sue­sit te tij.
2. Kon­trak­tue­si duhet te beje mar­ke­timin e domos­doshëm për mall­rat e rrezik­shme, te
vlerë­suara te tilla.
3. Kur kon­trak­tue­si i dorë­zon trans­portue­sit mall­ra te rrezik­shme, ai duhet ta njofto­je atë për rrezik­sh­mërinë dhe, nëse është e nevo­jshme, edhe për masat qe duhen marre. Ne te kundërt trans­portue­si nuk ka mundësi te nji­het me rrezik­sh­mërinë dhe kon­trak­tue­si është përgjegjës për:
a) hum­b­jet qe rezul­to­jnë nga trans­porti i mall­rave te tilla;
b) mall­rat qe mund te shkarko­hen, te shkatër­ro­hen ose te dorë­zo­hen ne çdo kohe, sipas rrethanave qe paraqiten pa kom­pen­sim pagese.
4. Kur shkelet dis­pozi­ta e shko­q­jes “b” te pikës 3 te këtij neni dhe kur mall­rat e rrezik­shme bëhen një rrezik real për jetën ose pronën, ato mund te shkarko­hen, te shkatër­ro­hen ose te dorë­zo­hen, sipas rrethanave, me për­jash­tim te rasteve kur këto mall­ra kane shkak­tu­ar avar­inë e përgjithshme ose kur trans­portue­si është përgjegjës, sipas këtij kreu.

Neni 234
Lëshi­mi i police-ngarkesës

1. Kur trans­portue­si ose trans­portue­si i fun­dit merr mall­rat ne ngarkim, me kërkesën e
kon­trak­tue­sit, duhet t’i lësho­jë atij police-ngarkesën.
2. Police-ngarke­sa nën­shkruhet nga per­soni i ngarkuar nga trans­portue­si. Police-ngarke­sa e nën­shkru­ar nga kapiteni i ani­jes, qe do te trans­porto­je mallin, vlerë­so­het e nën­shkru­ar ne emër te trans­portue­sit.
3. Nën­shkri­mi ne police-ngarkese mund te behet me shkrim, e print­u­ar, e vulo­sur ose me sim­bole, si dhe me mjete te tjera mekanike ose elek­tron­ike, ne për­puth­je me lig­jet e ven­dit ku lëshohet Police-ngarke­sa.

Neni 235
Garan­cia e kon­trak­tue­sit

1. Kon­trak­tue­si vlerë­so­het se ka garan­tu­ar trans­portuesin për sak­tës­inë e te dhë­nave te shënuara ne police — ngarkese, për natyrën e përgjithshme te mall­rave, mar­ke­timin e tyre, num­rin, peshën dhe sas­inë. Kon­trak­tue­si për­jash­ton trans­portuesin nga hum­b­jet qe rezul­to­jnë nga pasak­tësia ne te dhë­na te tilla. Kon­trak­tue­si mbetet përgjegjës edhe nëse ai ka trans­fer­u­ar police-ngarkesën. Te drej­tat e trans­portue­sit ne për­jash­time te tilla kufi­zo­jnë përgjegjësitë e tij, sipas kon­tratës se trans­portit me det ndaj çdo per­soni tjetër, përveç kon­trak­tue­sit.
2. Çdo letër garan­cie ose mar­rëvesh­je, me anën e se cilës kon­trak­tue­si për­jash­ton trans­portuesin nga hum­b­jet, qe rezul­to­jnë nga lëshi­mi i police-ngarkesës se trans­portue­sit ose nga per­sona te tjerë qe vepro­jnë ne emër te tij, pa bere shën­im për te dhë­nat e kon­trak­tue­sit, te ven­do­sura ne police ‑ngarkese ose nga kushtet e jashtme te mall­rave, janë te pavlef­shme dhe pa fuqi vepruese edhe për palët e tre­ta, duke përf­shirë edhe dër­guesin, te cilit i është trans­fer­u­ar Police ngarke­sa.
3. Një letër e tille garan­cie ose mar­rëvesh­je është e vlef­shme edhe për kon­trak­tuesin, kur trans­portue­si ose per­soni qe vepron ne emër te tij nuk ka bere shën­imin sipas pikës 2 te këtij neni dhe me këtë dëm­ton një pale te trete, duke përf­shirë edhe dër­guesin, i cili vepron sipas te dhë­nave te shënuara ne police-ngarkese. Nëse shën­i­mi i fshe­hur lid­het me te dhë­nat e kon­trak­tue­sit qe duhen ven­do­sur ne police-ngarkese, trans­portue­si nuk mund te për­jash­to­het nga kon­trak­tue­si, sipas pikës 1 te këtij neni.
4. Ne rastin e një vepre te paligjshme, ne kundër­sh­tim me pikat 1, 2 dhe 3 te këtij neni, trans­portue­si është përgjegjës, pa ndon­jë për­fitim ose kufiz­im te drej­tash te parashikuara ne këtë kre, për hum­b­jet e ndod­hu­ra një pale te trete, përf­shirë edhe pritësin, për arsye se ai nuk ka vepru­ar, sipas te dhë­nave te për­shkru­ara ne police-ngarkese.

Neni 236
Doku­mente te tjera përveç police-ngarkesës

Kon­trak­tue­si, përveç police — ngarkesës, për te autor­izuar mar­rjen e mall­rave për trans­portim, lëshon një doku­ment, i cili është dësh­mi e mjaftueshme për për­fundim in e kon­tratës se trans­portit me det dhe për mar­rjen e mall­rave nga trans­portue­si siç për­shkruhet ne te.

 

Neni 237

Dorëz­i­mi i ngarkesës

1. Ne mungese te urdhrave, te dhënë ne për­puth­je me nenin 232, ngarke­sa dorë­zo­het ne portin e des­ti­na­cionit.
2. Kur nuk është lëshuar ndon­jë police-ngarkese, ngarke­sa i dorë­zo­het ne vendin e
des­ti­na­cionit per­son­it te urd­hëru­ar me shkrese te zakon­shme nga kon­trak­tue­si.
3. Kur është lëshuar police — ngarkese, trans­portue­si është i detyru­ar t’ia dorë­zo­jë ngarkesën,
ne portin e des­ti­na­cionit, mba­jtësit te ligjshëm te police-ngarkesës ose mba­jtësit te një kop­je­je te saj.
4. Pas dorëzim­it te ngarkesës nga trans­portue­si kun­drejt një police — ngarkese, kop­jet e tjera
janë te pavlef­shme.
5. Mba­jtës i ligjshëm i police-ngarkesës origji­nale është:
a) mba­jtësi i shënuar ne police- ngarkese;
b) mba­jtësi i një police — ngarkese te urd­hëru­ar me shkrese te veçante nga per­soni përgjegjës, ose mba­jtësi i një police-ngarkese qe e provon një gjë te tille me pro­va te tjera shkre­sore;
c) mba­jtësi i police-ngarkesës jodi­rek­te.

 

Neni 238
Detyrimet e pritësit

Me mar­rjen e ngarkesës, pritësi merr përgjegjës­inë e pagesës se navl­lonit, te detyrimeve, te dëmeve për bllokimin e ani­jes dhe te vler­ave te tjera për trans­portin e mall­rave, edhe sikur te mos jene parashikuar ne kon­tratën e trans­portit, por qe janë për­men­dur ne police-ngarkese.

 

Neni 239
Ver­i­fiki­mi i ngarkesës para dorëzim­it

1. Pritësi dhe trans­portue­si, për­para dorëzim­it te mall­rave, kërko­jnë te behet ver­i­fiki­mi nga
ekspertet përkatës.
2. Ne rastin e një hum­b­je­je ose dëm­ti­mi nga cen­i­mi i ambal­azhit ose kolive nga aksi­dente ose ngjar­je krim­i­nale, te deklaru­ara nga trans­portue­si para dorëzim­it, si dhe kur pritësi ka qene njof­tu­ar me shkrim me pare, ver­i­fiki­mi është i detyrueshëm para mar­rjes ne dorëz­im.
3. Kur refu­zo­het ver­i­fiki­mi, secila pale, respek­tivisht, nuk dorë­zon ose nuk merr ne dorëz­im ngarkesën. Refuzue­si dety­ro­het te pagua­je te gjitha demet qe paso­jnë refuz­imin. Pala jok­erkuese ka te drejte te jete e pran­ishme gjate gjithë ver­i­fikim­it. Rezul­tati i ver­i­fikim­it pasqy­ro­het ne aktin e nën­shkru­ar nga ekspertet, pritësi dhe trans­portue­si, duke pasqyru­ar edhe rez­er­vat e rastit.
4. Shpen­zimet e ver­i­fikim­it për­bal­lo­hen nga:
a) pala qe e ka kërkuar, kur nuk rezul­to­jnë munge­sa e dëme;
b) trans­portue­si, kur vërte­to­hen munge­sa e dëme dhe kur është kërkuar nga pritësi.
5. Trans­portue­si për­jash­to­het nga detyri­mi, sipas shkro­n­jës “b”, kur vërte­ton se nuk përgjig­jet ligjër­isht për demet e munge­sat.

 

Neni 240
Lajmërimet për hum­b­jet, demet ose vonesën

1. Kur ver­i­fiki­mi nuk është bere me ekspertet përkatës, pritësi duhet te njofto­je me shkrim për munge­sa ne njësi e sasi ose dëme e te meta te duk­shme bren­da ditës se dorëzim­it te mall­rave, ne te kundërt, vlerë­so­het se ngarke­sa është dorëzuar sipas doku­menteve.
2. Për dëm­time te fshe­hta ose munge­sa ne kolite, qe dorë­zo­hen te paha­pu­ra, lajmëri­mi me
shkrim duhet bere bren­da 15 ditëve kalen­darike nga data e dorëzim­it te tyre.
3. Për hum­b­jet qe rezul­to­jnë nga vone­sat ne dorëz­im nuk do te paguhet asnjë kom­pen­sim derisa njof­ti­mi me shkrim kun­drejt trans­portue­sit te jete bere bren­da 60 ditëve pas datës se dorëzim­it te mall­rave pritësit.
4. Ne trans­portet tran­site, çdo lajmërim, qe i jepet trans­portue­sit te fun­dit sipas këtij neni, ka
te njëjtin efekt sikur ato t’i ishin dhënë trans­portue­sit te pare dhe anas­jell­tas.
5. Lajmëri­mi, qe i jepet trans­portue­sit, kapiten­it, ofi­cer­it te ngarkuar nga ani­ja ose per­son­ave qe vepro­jnë ne emër te kon­trak­tue­sit, vlerë­so­het si t’i ishin dhënë, respek­tivisht, trans­portue­sit te pare, trans­portue­sit te fun­dit ose kon­trak­tue­sit.
6. Përderisa lajmëri­mi me shkrim për hum­b­jet ose demet është dhënë bren­da 90 ditëve nga dita e ndod­hjes se këtyre hum­b­jeve ose dëmeve te mall­rave ose pas dorëzim­it te tyre ne afatet e cak­tu­ara ne këtë Kod, gabi­mi për dhënien e këtij lajmëri­mi është fakt i mjaftueshëm, qe provon se trans­portue­si nuk ka pësuar hum­b­je ose dëme, si rezul­tat i gabimeve ose i neglizhencës se kon­trak­tue­sit, agjen­tit ose për­faqë­sue­sit te tij.

 

Neni 241
Garan­cia për page­sat

Trans­portue­si refu­zon te dorë­zo­jë mall­rat derisa pritësi te këtë paguar ose sig­u­ru­ar shumën për trans­portin e bere nga ai, kon­tributin e ngarkesës ne avar­inë e përgjithshme, si dhe shpë­timin e jetës.

 

Neni 242
Paso­jat e refuzim­it për dorëz­imin

1. Kur pritësi nuk rekla­m­on dorëz­imin ose refu­zon mar­rjen ne dorëz­im te ngarkesës, trans­portue­si ven­dos ne llog­a­ri te pritësit ngarkesën ne mag­a­zine ose ne vende te tjera te për­sh­tat­shme për rua­jt­je.
2. Trans­portue­si vepron me ngarkesën ne te njëjtën mënyrë edhe kur reklam­o­jnë për dorëz­imin disa mba­jtës te Police-ngarke­save.

Neni 243
Shit­ja e ngarkesës

1. Kur bren­da 2 mua­jve nga dita e mbër­rit­jes se ani­jes ne portin e shkarkim­it, ngarke­sa e ven­do­sur ne rua­jt­je nuk është tërhe­qur dhe nuk është kry­er page­sa për trans­portin e mall­rave te tilla, trans­portue­si mund ta shesë ngarkesën.
2. Një ngarkese e pa m arre ne dorëz­im shitet edhe për­para afatit dymu­jor te rua­jt­jes, kur rreziku i prish­jes se ngarkesës ose kur shpen­zimet për një veprim te tille janë me te mëd­ha se vlera e ngarkesës.
3. Nga te ard­hu­rat e për­fi­tu­ara nga shit­ja, trans­portue­si merr ato qe i dety­ro­het kon­trak­tue­si për trans­portin dhe ato qe kane lid­hje me shpen­zimet për rua­jt­jen e ngarkesës, si dhe kos­ton për real­iz­imin e një shit­je­je te tille, kurse pje­sa tjetër i vihet ne dis­pozi­cion gjykatës ne vendin e shit­jes për t’ia dorëzuar atë palës qe i takon.
4. Ne mënyrë qe te ruhen reklamimet e për­men­dura ne nenin 242, trans­portue­si është i detyru­ar ta lajmëro­jë kon­trak­tuesin për ven­dos­jen e mallit ne rua­jt­je dhe për shit­jen e para­men­d­uar te ngarkesës.

 

Neni 244
Navl­loni

1. Navl­loni është page­sa për trans­portin detar te një ngarkese. Vlera e navl­lonit për­cak­to­het me mar­rëvesh­je. Ne mungese te mar­rëvesh­jes, navl­loni llog­a­ritet ne baze te tar­i­fave te zbat­ueshme ne kohen dhe vendin e ngarkim­it.
2. Për ngarke­sat e hum­bu­ra nga një aksi­dent i çfarë­do llo­ji i ndod­hur gjate trans­portit nuk
paguhet navl­lon dhe navl­loni i para­paguar duhet te rik­the­het.
3. Kur ngarke­sa e hum­bur është rua­j­tur ose riku­pe­ru­ar, trans­portue­si ka te drejtën e një navl­loni ne baze te dis­tancës se për­shkuar, kur palët e intere­suara për ngarkesën nuk kane për­fi­tu­ar nga ngarke­sa e trans­portu­ar ne një pjese te udhë­tim­it.
4. Navl­loni ne baze te dis­tancës se për­shkuar, është vlera për trans­portin e mall­rave për dis­tancën e kry­er, kun­drejt te gjithë dis­tancës se udhë­tim­it te parashikuar. Ne llog­a­r­it­jen e navl­lonit për dis­tancën e për­shkuar, përf­shi­hen jo vetëm dis­tan­ca e trans­portit, por edhe kos­to­ja, puna dhe koha e për­shkim­it te kësaj dis­tance dhe te gjitha rrez­iqet për këtë pjese te udhë­tim­it.
5. Navl­loni paguhet i plote për ngarkesën e hum­bur, duke marre ne kon­sid­er­ate natyrën e veçante te saj (dete­ri­or­im­in, avul­lim­in, rrjed­hjen nor­male etj.), si dhe për trans­portin e kaf­shëve, te cilat kane ngord­hur gjate trans­portit.

 

Neni 245
Navl­loni sht­ese

1. Kur është ngarkuar një sasi me e mad­he se ngarke­sa e parashikuar, trans­portue­si ka te drejtën për navl­lon sht­ese, sipas tar­i­fave te për­cak­tu­ara ne kon­trate.
2. Për ngarke­sat e ven­do­sura ne ani­je pa dijen­inë e trans­portue­sit, ky i fun­dit ka te drejte te ven­dose për dyfishin e shumës se navl­lonit për trans­portin nga por­ti i ngarkim­it, ne atë te shkarkim­it, si dhe për kom­pen­simin për demet qe trans­portue­si pëson për shkak te kësaj ngarkese, e cila është ven­do­sur ne bor­din e ani­jes. Trans­portue­si mund ta shkarko­je një ngarkese te tille ne çdo kohe dhe ne çfarë­do por­ti.

 

Neni 246
Reklamimet detare për ngarkesën

1. Reklamime detare janë:
a) shpen­zimet ligjore ndaj shtetit për ngarkesën dhe kos­ton e ekzeku­tim­it, te bëra për rua­jt­jen e ngarkesës ose për prokurim­in e shit­jes se saj dhe te shpërn­dar­jes, për pro­ced­imin për shit­je, tak­sat dhe page­sat;
b) te ard­hu­rat nga shpë­ti­mi qe bien mbi ngarkesën, si dhe kon­tributin e avarisë se
përgjithshme te ngarkesës për ani­jen dhe ngarke­sat e tjera;
c) detyri­mi për demet e shkak­tu­ara nga ngarke­sa;
ç) vler­at për trans­portuesin për trans­portin e ngarke­save te rëndë­sishme.
2. Reklamimet mbyllen se bashku me interesin dhe kos­ton ligjore te këtij neni. Kur fon­di i vlef­shëm është i pam­jaftueshëm për te plotë­suar tërë­sisht reklamimin, reklamimet qe i përkasin te njëjtit grup nda­hen pro­por­cional­isht.
3. Hapësira e reklamimeve detare për ngarkesën shtri­het edhe për demet qe i ndod­hin ngarkesës dhe qe nuk riparo­hen, si dhe për kon­tributet e avarisë se përgjithshme për ngarkesën.
4. Reklamimet detare nuk shly­hen me sig­urim­in e ngarkesës.
5. Reklamimet detare hum­basin me dorëz­imin e ngarkesës palës qe e zotëron.
6. Reklamimet detare për vler­at hum­basin me pag­imin e këtyre vler­ave palëve qe kane te drejte.

 

Neni 247
Police-ngarke­sa origji­nale

1. Parashikimet ne police-ngarkese janë te zbat­ueshme kun­drejt police-ngarkesës origji­nale, siç është lëshuar nga trans­portue­si detar qe bën trans­portin, kur pje­sa tjetër e trans­portit do te kry­het nga trans­portues te tjerë detare, tokë­sore ose ajrore.
2. Trans­porti, kur nuk është detar, drej­to­het nga rreg­ul­lat përkatëse. Kur nuk për­cak­to­het ne lig­je te veçan­ta, zba­to­hen dis­poz­i­tat ligjore te këtij Kodi.

Neni 248
Trans­porti i kom­bin­uar

1. Trans­portue­si, i cili, ka lëshuar një police-ngarkese origji­nale është përgjegjës për zba­timin e te gjitha detyrimeve për te gjithë rrugën e parashikuar ne police-ngarkese deri ne dorëz­imin e mall­rave pritësit te ngarkuar. Secili nga trans­portue­sit e tjerë është përgjegjës për zba­timin e detyrimeve ne pjesën e vet te rrugës, se bashku me trans­portuesin, i cili ka lëshuar police-ngarkesën origji­nale.
2. Një trans­portues, i cili ka lëshuar police-ngarkese origji­nale, mund t’i kufi­zo­je përgjegjësitë deri për pjesën e rrugës qe ai ka kry­er, por kjo nuk e liron nga detyrimet për kujdesin qe duhet te tre­go­je qe trans­porti i mëte­jshëm te kry­het me kor­rek­tësi.
3. Trans­portue­si, i cili, ne baze te përgjegj ësive, ka paguar një detyrim, sipas police ngarkesës origji­nale, ka te drejtën për te rekla­muar nga secili trans­portues tjetër qe ka marre përgjegjës­inë, sipas police-ngarkesës, për rim­bur­simin e shumës se navl­lonit për trans­portin e kry­er nga ai. Ai qe provon se i ka përm­bushur te gjitha detyrimet si trans­portues, për­jash­to­het nga detyri­mi i rim­bur­sim­it.

 

Neni 249
Kufiz­i­mi i përgjegjë­sive

1. Trans­portue­si dhe ani­ja, ne çdo rast, janë te shkarkuar nga çdo përgjegjësi për mall­rat, pas një peri­ud­he njëv­jeçare nga data e dorëzim­it te tyre ose nga data e cak­tu­ar për dorëz­im. Kjo peri­ud­he mund te jete edhe me e gjate, ne rast se palët kane rene dako­rd.
2. Ne rast hum­b­je­je, demi real ose fiti­mi te munguar, trans­portue­si dhe pritësi duhet t’i japin ndih­mën e tyre te arsyeshme njeri-tjetrit për për­cak­timin e natyrës e te mad­hë­sisë se demit.

 

KREU IV
KONTRATA “ÇARTER PER NJE UDHETIM”

Neni 250
Përku­fiz­im

1. Me kon­tratën “çarter për një udhë­tim” kup­to­het një ani­je qe lun­dron ne një port ngarki­mi te cak­tu­ar dhe merr ngarkese, te cilën çarterue­si e trans­porton ne një port shkarki­mi kun­drejt pagesës se navl­lonit, sipas një tar­ife te cak­tu­ar.
2. Nëse nuk ka mar­rëvesh­je tjetër me shkrim ndër­m­jet palëve, kon­tra­ta “çarter për një udhë­tim” rreg­ul­lo­het sipas nen­eve te këtij kreu.

 

Neni 251
Përgjegjësia e pronar­it

Ne mungese te një mar­rëvesh­je­je ndër­m­jet palëve, zba­to­hen kriteret e përgjithshme te përgjegjë­sisë ne kon­tratën e trans­portit.

 

Neni 252
Përgjegjësitë e kapiten­it dhe te carterue­sit

1. Kapiteni, për lëshimin e police-ngarkesës, është nen urdhrat e pronar­it.
2. Çarterue­si zhdëm­ton pronar­in për çdo paso­je ose detyrim te lin­dur nga nën­shkri­mi i police ngarkesës ose i një doku­men­ti tjetër nga kapiteni, ofi­ceret ose agjen­tet.

 

Neni 253
Ngarki­mi dhe shkarki­mi

1. Çarterue­si sjell ngarkesën ne ane te bor­dit te ani­jes, për t’i dhënë mundësi ani­jes te ngarko­je mall­rat me mjetet e saj. Çarterue­si prokuron dhe paguan fuqinë e nevo­jshme punë­torë ne breg ose ne mjete te tjera lun­druese ndihmese, për te kry­er punën kur ani­ja ka vetëm ngarkesën ne bor­din e saj.
2. Nëse ngarki­mi dhe shkarki­mi bëhen me ele­va­tor, ngarke­sa ven­doset e lire ne ham­barët e ani­jes dhe pronari për­bal­lon vetëm shpen­zimet e sheshim­it. Mar­rësi merr ngarkesën ne ane te bor­dit te ani­jes.

 

Neni 254
Koha e për­punim­it

1. Ngarki­mi dhe shkarki­mi bëhen ne një afat te cak­tu­ar ne mar­rëvesh­je nga palët ose, ne mungese te një mar­rëvesh­je­je te tille, te për­cak­tu­ar nga Autoriteti Por­tu­al, ne baze te prak­tikes lokale.
2. Koha e pushim­it ose ajo për­para fil­lim­it te kohës se për­punim­it, qe për­doret ne fakt,
llog­a­riten.
3. Koha gjate se cilës veprimet e ngarkim-shkarkim­it janë te pamundura, jo për shkak te
carterue­sit ose te pritësit, nuk llog­a­ritet.

 

Neni 255
Stalia

I njëjti numër ditësh ne vazhdim, i pran­uar nga palët si kohe për­puni­mi, lejo­het si stali për carteruesin, sipas tar­ifës se për­cak­tu­ar ne mar­rëvesh­je nga palët, si ne portin e shkarkim­it, edhe ne atë te ngarkim­it.

 

Neni 256
Kun­der­stalia

Për te gjithë kohen e për­punim­it, te kursy­er ne portet e ngarkim­it dhe te shkarkim­it, pronari paguan kun­der­stali sa gjys­ma e tar­ifës se stalise.

 

KREU V
KONTRATA “ÇARTER ME KOHE”

Neni 257
Përku­fiz­im

1. Me kon­tratën “carter me kohe” kup­to­het një ani­je me qira për një kohe te cak­tu­ar, për
për­dorime ose për te trans­portu­ar llo­je mall­rash, te për­sh­tat­shme për një ani­je te tille.
2. Ne dis­pozi­cion te carterue­sit, se bashku me ani­jen, kalo­jnë edhe kapiteni me ekuipazhin.
3. Nëse nuk është rene dako­rd ndryshe ne mar­rëvesh­jen me shkrim ndër­m­jet palëve, kon­tra­ta
“carter me kohe” rreg­ul­lo­het nga nenet e këtij kreu.

 

Neni 258
Detyrimet e pronar­it

1. Pronari ia dorë­zon ani­jen carterue­sit ne vendin dhe kohen e cak­tu­ar ne mar­rëvesh­je.
2. Pronari, gjate gjithë peri­ud­hës se shër­bim­it te ani­jes, sig­uron dhe paguan për te gjitha
furnizimet me ushqim dhe pagat, për sig­urim­in e ani­jes, për furnizimet ne sek­torin e kuvertës dhe te makiner­ive, si dhe te ekuipazhit. Ai përgjig­jet për shër­bimet e parashikuara për t’u kry­er dhe qe te gjitha pajis­jet te jene ne gjend­je te mire pune.

Neni 259
Detyrimet e carterue­sit

1. Çarterue­si sig­uron dhe paguan te gjitha shpen­zimet e nevo­jshme për ani­jen dhe ekuipazhin
dhe për­bal­lon te gjitha page­sat për veprim­tar­inë qe kryen me ani­jen.
2. Çarterue­si, me për­fundimin e kon­tratës “çarter me kohe”, kthen ani­jen ne te njëjtën gjend­je qe i është dorëzuar atij ne vendin e rene dako­rd ne mar­rëvesh­jen ndër­m­jet palëve me kon­sume dhe prish­je nor­male te pran­uara.
3. Nëse ani­ja duhet te vazh­do­je udhë­timin edhe kur peri­ud­ha e car­ter­it tejkalo­het, carterue­si vazh­don ta këtë ani­jen ne për­dorim, duke mundë­suar për­fundimin e udhë­tim­it, me kusht qe te llog­a­ritet ne mënyrë te paan­shme, qe ky udhë­tim te lejo­je dorëz­imin e ani­jes ne kohen e për­cak­tu­ar për për­fundimin e car­ter­it. Për kohen qe ka kalu­ar nga data e për­fundim­it, carterue­si paguan sipas çmim­it te tregut, ne qofte se ky është me i la rte sesa tar­i­fa e rene dako­rd ne mar­rëvesh­jen për mar­rjen me qira te ani­jes.

 

Neni 260
Detyrat e kapiten­it, punësi­mi dhe zhdëm­ti­mi

1. Kapiteni, për punësimin, agjencimin ose rreg­ul­limet e tjera, është nen urdhrat e carterue­sit. 2. Çarterue­si duhet te zhdëm­to­jë pronar­in për çdo paso­je a detyrim, te lin­dur nga nën­shkri­mi
ose kry­er­ja e veprimeve te tjera, qe lid­hen me police-ngarkesën ose doku­mentet e tjera, nga kapiteni, ofi­ceret apo agjen­tet ne zba­tim te urdhrave, si dhe për çdo par­reg­ull­si ne doku­mentet e ani­jes, te lëshuara nga carterue­si ose nga mbin­garki­mi i mall­rave.

 

Neni 261
Kufizimet e për­dorim­it te ani­jes

1. Ne ani­je nuk lejo­het te ngarko­hen mall­ra te rrezik­shme dëmtuese qe mar­rin flake, pa pasur
mira­timin para­prak te pronar­it.
2. Ani­ja nuk lejo­het te për­doret nëse nuk është marre mira­ti­mi para­prak i pronar­it ose nuk lejo­het te porositet ose te për­doret për një shër­bim, i cili kërkon hyr­jen e saj bren­da një zone te rrezik­shme për te dhe për per­son­at ne bord, për shkak te luftës ose te ndon­jë arsye­je tjetër.

 

Neni 262
Page­sa e qirasë

1. Çarterue­si e paguan qiranë si parad­hënie çdo muaj. Ne mungese te pagesës ne kohe ose ne mënyrë te rreg­ullt, pronari mund te pezul­lo­je funk­sion­imin e car­ter­it dhe te njofto­je carteruesin për mungesën e tij.
2. Nëse carterue­si nuk kryen pagesën e shumës qe dety­ro­het bren­da 15 ditëve nga mar­r­ja e njof­tim­it prej pronar­it, ne baze te kon­tratës, pronari ka te drejtën e tërhe­q­jes se ani­jes nga shër­bi­mi për carteruesin, pa pen­guar pre­tendimet e tjera te pronar­it ndaj carterue­sit.

 

Neni 263
Peri­ud­ha jashtë qirasë

Ne rast hum­b­je­je kohe për shkak defek­ti ne makineri, te ndërhyr­jeve te autoriteteve, për­plas­jeve, rënies ne cekë­tine, zjar­rit, aksi­den­tit ose dëm­tim­it te ani­jes, te shkak­tu­ara jo për faj te carterue­sit, te cilat pen­go­jnë punën e ani­jes për me shume se 12 ore e ne vazhdim, ose ne rast hum­b­je­je kohe për shkak te mba­jt­jes se ani­jes prej autoriteteve, si paso­je e veprimeve ligjore kundër ani­jes apo pronar­it, te mungesës ne njerëz ose ne furniz­ime, thy­er­jes se urdhrave ose neglizhim­it ne detyre nga kapiteni, ofi­ceret apo ekuipazhi, page­sa e qirasë nuk behet për kohen e hum­bur, derisa ani­ja te jete përsëri ne gjend­je efi­cente për te rifil­lu­ar shër­bimin.

 

Neni 264
Rako­rdi­mi i qirasë

Nëse ani­ja nuk arrin te rua­je shpe­jtës­inë ose kon­sum­in mesa­tar te garan­tu­ar nga pronari dhe nëse nuk përm­bush sig­urimet e pronar­it ose te ndon­jë pjese tjetër te për­shkrim­it te saj, sasia e qirasë zvogëlo­het, duke pen­guar carteruesin për te kërkuar zhdëm­tim te mëte­jshëm.

Neni 265
Nen­car­ter­i­mi

1. Çarterue­si ka te drejtën e nen­car­terim­it te ani­jes, përveç rasteve kur është parashikuar ndryshe ne kon­trate.
2. Për nen­car­ter­im­in njofto­het para­prak­isht pronari dhe, vetëm me pëlqimin e tij, kalo­hen
kufi­jtë kohore ose mënyra e shfry­tëzim­it sipas kon­tratës.
3. Çarterue­si fillestar mbetet gjith­monë përgjegjës për funk­sion­imin nor­mal te car­ter­it.

 

KREU VI
KONTRATA E ÇARTERIMIT “BAREBOAT”

Neni 266
Përku­fiz­im

1. Me kon­tratën “Bare­boat” carter por­ti pronari pra­non t’i dorë­zo­jë carterue­sit, kun­drejt pagesës se qirasë, një ani­je te emëru­ar, e cila mer­ret ne dorëz­im nga carterue­si ne një vend ose port te cak­tu­ar.
2. Nëse nuk është rene dako­rd ndryshe ne mar­rëvesh­jen me shkrim ndër­m­jet palëve, kon­tra­ta e car­terim­it “Bare­boat” rreg­ul­lo­het sipas nen­eve te këtij kreu.

 

Neni 267
Përgjegjësitë e pronar­it

1. Pronari, për­para dhe ne kohen e dorëzim­it, merr për­sipër te ushtro­je kujdesin e duhur për
ta bere ani­jen ne gjend­je për lun­drim.
2. Ani­ja, për­para dorëzim­it, duhet te jete e pajisur me doku­mente.
3. Akti i mar­rjes ne dorëz­im te ani­jes pa vëre­jt­je nga carterue­si provon se pronari i ka
përm­bushur detyrimet sipas këtij neni.
4. Ne çdo rast, pronari është përgjegjës për dëm­timet, riparimet dhe rinovimet e mund­shme,
qe vijnë si paso­je e defek­teve te fshe­hu­ra ne ani­je, makineri dhe pajis­jet e saj.

 

Neni 268
Përgjegjësitë e carterue­sit

1. Ani­ja është ne për­dorim dhe ne kon­troll te plote te carterue­sit gjate peri­ud­hës se car­ter­it.
2. Çarterue­si mirëm­ban ani­jen, makiner­inë dhe pjesët e këm­bim­it ne gjend­je te mire ripari­mi, ne gjend­je nor­male pune e ne për­puth­je me prak­tiken e mirëm­ba­jt­jes tregtare dhe me cer­ti­fikatat e mirat­u­ara.
3. Ani­ja nuk për­doret për asnjë shër­bim ne një zone te rrezik­shme, lufte ose te tjera, nëse nuk
mer­ret para­prak­isht mira­ti­mi i pronar­it.
4. Çarterue­si ka te drejtën e për­dorim­it te te gjitha sis­te­meve, mjeteve, pajis­jeve qe janë ne bor­din e ani­jes ne kohen e dorëzim­it, me kusht qe ekuiv­a­len­tet e tyre t’i kthe­hen pronar­it me ridorez­imin e ani­jes ne te njëjtin rreg­ull dhe gjend­je, duke pran­uar kon­sum­imin nor­mal.

Neni 269
Kthi­mi i ani­jes

1. Ne për­fundim te kon­tratës, carterue­si i dorë­zon pronar­it ani­jen ne portin ose vendin e cak­tu­ar.
2. Nëse ani­ja kryen një udhë­tim, gjate te cilit peri­ud­ha e car­ter­it tejkalo­het, carterue­si vazh­don ta për­dorë atë duke mundë­suar për­fundimin e udhë­tim­it, me kusht qe te llog­a­ri tet ne mënyrë te paan­shme qe ky udhë­tim te lejo­je dorëz­imin e ani­jes ne kohen e për­cak­tu­ar për për­fundimin e car­ter­it.
3. Ani­ja i dorë­zo­het pronar­it ne te njëj­tat kushte, struk­ture, gjend­je dhe klase si ne çastin e dorëzim­it, duke pran­uar kon­sum­imin nor­mal.

 

Neni 270
Fik­si­mi dhe nen­car­ter­i­mi

1. Çarterue­si nuk e fik­son ani­jen ose nuk e nen­car­teron atë pa mira­timin para­prak me shkrim
te pronar­it.
2. E drej­ta e pronar­it për refuz­im duhet motivuar me shkaqe te arsyeshme.

 

Neni 271
Afati i pre­tendimeve

Te gjitha pre­tendimet, qe buro­jnë nga një kon­trate “Bare­boat”, kane një kufi kohor prej një viti nga koha e kthim­it te ani­jes.

 

KREU VII
TRANSPORTI I UDHETAREVE

 

Neni 272
Bile­tat e udhë­tar­it

1. Trans­portue­si i jep udhë­tar­it biletën si doku­ment i kon­tratës se trans­portit.
2. Bile­ta for­mu­lo­het e vërte­to­het nga trans­portue­si, nga i ngarkuari i tij, nga agjencitë e tij ose
agjen­ci te kon­trak­tu­ara.
3. Ne bilete duhet te shëno­hen emri dhe adresa e udhë­tar­it, çmi­mi, por­ti i nis­jes dhe i
mbër­rit­jes, data dhe ora e nis­jes, nën­shkri­mi i for­mu­lue­sit ose i dorëzue­sit dhe vula përkatëse.
4. Bile­ta mund te përm­ba­jë vendin dhe datën e lëshim­it, çmimin e paguar për udhë­timin, emrin e pasag­jer­it, klasën e udhë­tim­it, te dhë­na për vendin qe i është cak­tu­ar pasag­jer­it, pajis­jet e dhë­na për për­dorim, te dhë­na për bagazhin dhe te dhë­na te tjera për udhë­timin.

 

Neni 273
Kali­mi i te drejtës se trans­portit

1. Kur bile­ta tre­gon emrin e udhë­tar­it, e drej­ta e trans­portit nuk i kalon një per­soni tjetër pa
mira­timin e trans­portue­sit.
2. Mira­ti­mi vlerë­so­het i dhënë nëse trans­portue­si lejon imbarkimin e një per­soni te ndryshëm
nga udhë­tari, emri i te cilit tre­go­het ne bilete.

 

Neni 274
Anuli­mi i kon­tratës

1. Nëse nis­ja e udhë­tar­it pen­go­het për shkaqe qe nuk varen prej tij, kon­tra­ta anu­lo­het dhe
pasag­jeri ka te drejtën e rim­bur­sim­it te par­ave te paguara për udhë­timin.
2. Kon­tra­ta anu­lo­het nëse nis­ja e një bashkud­hëtue­si te plan­i­fikuar te udhë­to­jë me te pen­go­het
për shkaqe qe nuk varen prej tij.
3. Udhë­tari duhet ta njofto­je trans­portuesin për pengesën te pak­tën tri dite para nis­jes. Ne rastet e vonesës se njof­tim­it, udhë­tari përgjig­jet për demin e shkak­tu­ar trans­portue­sit, ne masën qe nuk kalon kufirin mak­si­mal te çmim­it te paguar për biletën.

 

Neni 275
Munge­sa e udhë­tar­it ne nis­jen e ani­jes

1. Pasag­jeri, i cili nuk arrin te paraqitet ne kohe për imbarkim ne ani­je, është përgjegjës për çmimin e udhë­tim­it te pakry­er.
2. Nëse trans­portue­si lidh një kon­trate udhë­ti­mi me te njëj­tat kushte, por me një sub­jekt tjetër, pasag­jeri ka te drejtën e anulim­it te kon­tratës dhe te rim­bur­sim­it me çmimin e plote te biletës.

 

Neni 276
Mosnis­ja e ani­jes

1. Kur udhë­tari njofto­het 3 dite për­para për mosnis­jen e ani­jes ne datën e cak­tu­ar, pavarë­sisht nga shkaqet, ai ka vetëm te drejtën e rim­bur­sim­it për biletën, përveç rastit kur dësh­i­ron te përsërisë kon­tratën për udhë­timin e ardhshëm.
2. Ne rastet kur nuk behet njof­ti­mi i mosnis­jes se ani­jes ne afatin e për­cak­tu­ar ne piken 1 te këtij neni, kur ndër­pritet udhë­ti­mi ose ndryshohet itin­er­ari për faj te trans­portue­sit, veç rim­bur­sim­it te biletës, udhë­tari ka te drejtën e shpër­blim­it te demit te pësuar ose fitim­it te munguar nga mosnis­ja dhe, kur nuk ka dem, për­fitimin e një shume sa vlef­ta e një bilete.

 

Neni 277
Nis­ja e vonuar

1. Kur vone­sa është e parashikuar, njof­ti­mi behet tri dite për­para dhe udhë­tari ka te drejtën e rim­bur­sim­it te biletës dhe kur ky kusht nuk respek­to­het, ka edhe te drejtën e shpër­blim­it te dëmeve te pësuara.
2. Nëse ani­ja nuk niset ne kohen e për­cak­tu­ar, pavarë­sisht nga shkaku, udhë­tar­it duhet t’i shër­be­het ushqim dhe stre­him i për­sh­tat­shëm, kur nuk ka kërkuar rim­bur­simin e biletës.

 

Neni 278
Ndër­pre­r­ja e udhë­tim­it

1. Nëse udhë­tari dety­ro­het te ndër­presë udhë­timin për shkaqe jashtë vull­netit te tij, ai ka te
drejtën e rim­bur­sim­it te biletës për pjesën e pakry­er te udhë­tim­it.
Kjo e drejte zba­to­het edhe ne rastet kur një bashkud­hëtues i pasag­jer­it dety­ro­het te ndër­presë
udhë­timin për shkaqe, qe janë jashtë kon­trol­lit te njërit prej tyre.
2. Nëse udhë­ti­mi ndër­pritet për faj te udhë­tar­it, ai hum­bet tërë­sisht te drejtën e rim­bur­sim­it te
biletës.

 

Neni 279
Veprimet e imbarkim­it dhe te zbarkim­it

1. Veprimet e imbarkim­it dhe te zbarkim­it kry­hen nga trans­portue­si. Nëse nuk është rene
dako­rd ndryshe, për këto veprime nuk behet pagese.
2. Page­sat për veprimet e imbarkim­it dhe te zbarkim­it, te cilat u dety­ro­hen palëve te tjera,
mblid­hen nga trans­portue­si.

 

Neni 280
Përgjegjësia e trans­portue­sit gjate lun­drim­it

Trans­portue­si është përgjegjës për demet, qe vijnë si paso­je e moskry­er­jes, mosko­r­rek­të­sisë ose vone­save ne trans­port, nëse ai nuk provon se këto dëme do t’i ishin shkak­tu­ar udhë­tar­it edhe pa qene ne ani­je.

 

Neni 281
Përgjegjësia e trans­portue­sit për dëm­tim per­son­al te udhë­tar­it

1. Trans­portue­si përgjig­jet për dëm­timin e shën­de­tit ose te jetës se udhë­tar­it nga fil­li­mi i imbarkim­it, deri ne për­fun dimin e veprimeve te zbarkim­it, nëse ai ose per­sona te intere­suar nuk provo­jnë se ngjar­ja erd­hi për faj te vete udhë­tar­it, ne sit­u­a­ta te jashtëza­kon­shme, qe nuk buro­jnë nga veprim­taria detare ne ani­je ose nga for­ca mad­hore.
2. Përgjegjësia e trans­portue­sit zvogëlo­het nëse udhë­tari, me qel­lim ose nga paku­jde­sia, ka ndikuar ne dëm­timin ose ne shtimin e demit.

 

Neni 282
Trans­porti i bagazheve

1. Trans­porti i bagazhit përf­shi­het ne çmimin e udhë­tim­it, bren­da kufi­jve te peshës dhe te
vël­lim­it te për­cak­tu­ar nga trans­portue­si ose te zbat­u­ara përgjithë­sisht.
2. Bagazhi, qe tejkalon kufi­jtë e për­cak­tu­ar, pra­nohet kun­drejt pagesës ne baze te tar­i­fave te
trans­portue­sit ose te tar­i­fave qe zba­to­hen përgjithë­sisht.
3. Tejkali­mi i kufi­jve te bagazhit ne peshe e ne vël­lim është i pranueshëm kur ka funk­sion
per­son­al e jotreg­tar dhe është ne raporte te arsyeshme me te dhë­nat e ani­jes.
4. Trans­portue­si, për bagazhin e udhë­tar­it dhe autom­jetin, qe i dorë­zo­hen nen kujdesin ose kon­trol­lin e tij, lëshon një doku­ment qe tre­gon emrin dhe adresën, portet e nis­jes dhe te mbër­rit­jes, num­rin dhe peshën e bagazheve.

 

Neni 283
Përgjegjësia për hum­b­je ose dëm­tim te bagazhit dhe mjetit te pasag­jer­it

1. Trans­portue­si është përgjegjës për hum­b­jen ose dëm­timin e bagazheve dhe te mjetit te pasag­jer­it, qe janë nen kujdesin ose kon­trol­lin e tij, nëse ai nuk provon se shkaku qe sol­li hum­b­jen ose dëm­timin nuk ishte nen kon­trol­lin e punon­jësve ose te ndih­mësve te vet.
2. Për hum­b­je ose dëm­tim te bagazheve a te artiku­jve qe janë nen kujdesin ose kon­trol­lin e udhë­tar­it, trans­portue­si është përgjegjës vetëm kur provo­het se ngjar­ja ishte rezul­tat i veprimeve qe ndod­hin nen kon­trol­lin e trans­portue­sit.
3. Nëse hum­b­ja ose dëm­ti­mi ndod­hin ne raste mbyt­je­je te ani­jes, vjed­hje­je, rënieje ne toke, eksplozioni, zjar­ri apo ngjar­je­je qe varet nga veprimet ne ani­je, prezu­mo­het gabi­mi ose neglizhen­ca e trans­portue­sit, ndih­mësve ose agjen­teve te vet, qe vepro­jnë bren­da kufi­jve te detyrave te tyre.
4. Udhë­tari duhet ta njofto­je me shkrim trans­portuesin ose agjentin e tij për­para kthim­it te bagazhit ose zbarkim­it, ne rastet kur hum­b­ja ose dëm­ti­mi është i duk­shëm dhe bren­da tri ditëve, ne rastet kur hum­b­ja ose dëm­ti­mi i bagazheve nuk është i duk­shëm.

 

Neni 284
Kufi­jtë e përgjegjë­sisë

1. Përgjegjësia e trans­portue­sit për demet ne shën­detin e udhë­tar­it është e barabarte me shpen­zimet për mjekim dhe aftësim për pune, ndër­sa për hum­b­jen e jetës është sa pen­sioni famil­jar qe mar­rin per­son­at e mitur ose te paafte për pune ne ngarkim te udhë­tar­it, si dhe shpen­zimet e rua­jt­jes se kufomës deri ne dorëz­imin tek te afër­mit dhe, ne mungese te tyre, tek organet e pushtetit ven­dor te por­tit te mbër­rit­jes, sipas për­cak­tim­it ne bilete.
2. Përgjegjësia për hum­b­je ose dëm­tim te bagazheve te udhë­tar­it nuk duhet te kalo­je ne asnjë rast shumën ne leke, e cila është e barabarte me vlerën e bagazhit te një udhë­tari për një udhë­tim.
3. Kur vlera e bagazhit, qe i dorë­zo­het trans­portue­sit, pasqy­ro­het ne doku­mentin përkatës, trans­portue­si është përgjegjës deri ne kufirin e vlerës se deklaru­ar. Kjo vlere pre­supo­zo­het e detyrueshme nëse nuk provo­het e kundër­ta. Nëse trans­portue­si provon se deklari­mi i një vlere te tille te pasak­te është bere qël­lim­isht nga udhë­tari, ai nuk përgjig­jet për hum­b­jen ose dëm­timin e mjetit.
4. Përgjegjësia e trans­portue­sit për moskry­er­je ose kry­er­je te par­reg­ullt te udhë­tim­it, nuk
duhet te kalo­je ne asnjë rast 2,5 here çmimin e biletës për një udhë­tim te një pasag­jeri.
5. Trans­portue­si nuk për­fi­ton nga e drej­ta e kufizim­it te përgjegjë­sisë, kur udhë­tari provon se dëm­ti­mi ka rezul­tu­ar nga një veprim ose mosveprim i trans­portue­sit për te shkak­tu­ar këtë dem ose se trans­portue­si ka vepru­ar ne mënyrë te paligjshme.

 

Neni 285
Përgjegjësia e trans­portue­sit te fun­dit

Nëse kry­er­ja e udhë­tim­it ose e një pjese te tij i është besuar një sub­jek­ti tjetër, trans­portue­si mbetet përgjegjës për udhë­timin e plote, sipas nen­eve te këtij kreu. Edhe trans­portue­si fak­tik i nën­shtro­het dhe për­fi­ton nga nenet e këtij kreu, për pjesën e udhë­tim­it te kry­er nga ai.

 

Neni 286
Përgjegjësia ne rastin e kon­tratës falas te trans­portit

1. Nenet e këtij kreu, te cilat i refer­o­hen kufizim­it te përgjegjë­sisë se trans­portue­sit, zba­to­hen
edhe për kon­tratat e trans­portit falas.
2. Nenet e këtij kreu nuk zba­to­hen për udhë­tarin jokon­trak­tor.

 

Neni 287
Afatet kohore te pre­tendimeve

1. Pre­tendimet, qe buro­jnë nga kon­tra­ta e trans­portit te udhë­tar­it, bagazhit dhe mjetit, mund te bëhen bren­da një viti nga data e zbarkim­it te udhë­tar­it dhe e kthim­it te bagazhit ose te mjetit.
2. Ne rastet e moskry­er­jes se zbarkim­it, ky afat kohor matet nga data kur duhet te kry­hej
zbarki­mi, kthi­mi i bagazhit dhe i mjetit.
3. E drej­ta e kërkim­it nga cili­do ushtro­het pas plotësim­it te detyrimeve te veta, por jo me vone sesa tre muaj nga data e shly­er­jes se detyrimeve.

 

Neni 288
Përgjegjësia e vartësve dhe ndih­mësve

Nenet e këtij kreu, ne baze te te cilave rreg­ul­lo­hen pë rgjegjësia e trans­portue­sit dhe veprimet qe lid­hen me këtë përgjegjësi, zba­to­hen edhe ne rastet e veprimeve kundër vartësve ose ndih­mësve te trans­portue­sit, mbi te cilët zba­to­het i njëjti tra­j­tim.

 

Neni 289
Mosku­fiz­i­mi i te drej­tave te udhë­tar­it

Mar­rëvesh­ja për kufiz­imin e te drej­tave te udhë­tar­it për demet ne jetën dhe shën­detin e tij është e pavlef­shme për trans­portuesin.

 

KREU VIII
OPERATORET E ANIJES

 

Neni 290
Deklara­ta e oper­a­torit te ani­jes

1. Per­soni qe oper­on ani­jen duhet t’i paraqesë regjistrue­sit te ani­jes një deklarim note­r­i­al për iden­titetin, cilës­inë e per­son­it juridik, num­rin e datën e licencës për te ope­ru­ar me ani­jen, tit­ullin sipas te cilit oper­on, si dhe kop­je te noter­izuara te doku­menteve qe vërte­to­jnë këto te dhë­na.
2. Ne rast se oper­a­tori i ani­jes nuk e oper­on vete ani­jen, deklara­ta i paraqitet regjistrue­sit nga
pronari i ani­jes.
3. Ne rast se kon­tra­ta, ne baze te se cilës per­soni oper­on ani­jen, nuk është me shkrim,
deklara­ta duhet nën­shkru­ar nga oper­a­tori dhe nga pronari i ani­jes.
4. Ne mungese te deklaratës se oper­a­torit te ani­jes, supo­zo­het qe ani­ja oper­o­het nga vete
pronari.

 

Neni 291
Regjistri­mi i deklaratës se oper­a­torit te ani­jes

Deklara­ta e oper­a­torit te ani­jes pasqy­ro­het ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese, ndër­sa doku­mentet depoz­i­to­hen ne Zyrën e Regjistrit.

 

Neni 292
Përgjegjësia e oper­a­torit te ani­jes

Oper­a­tori i ani­jes është përgjegjës për shly­er­jen e te gjitha detyrimeve te ngrit­u­ra për shkak te veprimeve ose mosveprimeve te kapiten­it dhe te ekuipazhit, për veprimet e ndër­mar­ra për ani­jen dhe oper­im­in e saj.

 

KREU IX
KUFIZIMI I PERGJEGJESIVE PER REKLAMIMET DETARE

 

Neni 293
Reklamimet ne baze te kufiz­imeve

1. Ne kufizimet e përgjegjë­sive, pavarë­sisht nga shkalla e përgjegjë­sisë, përf­shi­hen reklamimet e mëposhtme:
a) reklamimet për hum­b­jen e jetës, plagos­jen e per­son­ave ose hum­b­jen dhe demet e pronës, përf­shirë edhe demet kun­drejt punimeve por­tuale, basen­eve, kanaleve dhe mjeteve ndihmese për lun­drim­in, qe ndod­hin ne bord ose ne lid­hje te drejt­për­drejte me opera­cionin e ani­jes apo me opera­cione shpë­ti­mi, si dhe hum­b­jet qe rrjed­hin nga këto;
b) reklamimet për hum­b­jet qe rezul­to­jnë nga vone­sa për trans­portin detar te ngarkesës,
pasag­jereve ose bagazheve te tyre;
c) reklamimet për hum­b­jet qe rezul­to­jnë nga shkel­ja e te drej­tave ose e te drej­tave
kon­trak­tuale, qe rrjed­hin drejt­për­drejt nga opera­cionet e ani­jes ose opera­cionet e shpë­tim­it;
ç) reklamime për ngrit­jen, zhven­dos­jen, prish­jen, dëm­timin e ani­jes, e cila është e mby­tur, ka rene ne cekë­tine, është brak­tisur, duke përf­shirë çdo gjë qe është ose ka qene ne bord te një ani­je­je te tille;
d) reklamime për zhven­dos­jen, prish­jen ose dëm­timin e ngarkesës se ani­jes;
dh) reklamime te një per­soni, përveç atij qe është përgjegjës për masat e mar­ra për te
shman­gur ose min­i­mizuar hum­b­jet, për te cilat per­soni përgjegjës kufi­zon përgjegjës­inë e tij, sipas këtij kreu dhe hum­b­jeve te tjera te shkak­tu­ara nga masa te tilla.
2. Reklamimet e mësipërme janë sub­jekt i kufizim­it te përgjegjë­sive edhe kur për to behet
ankim ose padi, sipas një kon­trate.
3. Reklamimet e për­men­dura ne shkro­n­jat “ç”, “d” dhe “dh” nuk janë sub­jekt i kufiz­imeve te përgjegjë­sisë ne hapësirën qe ato kane lid­hje me vjel­jen e te ard­hu­rave sipas një kon­trate me per­son­at përgjegjës.

 

Neni 294
Reklamimet e për­jash­tu­ara nga kufizimet

Nuk përf­shi­hen ne kufizimet:
a) reklamimet për shpë­timin ose kon­tributin ne një avari te përgjithshme;
b) reklamimet për demet nga ndot­ja me kar­bu­rant, te për­cak­tu­ara ne krerët përkatës te Kon­ven­tës Ndërkom­bëtare te Kufizim­it te Përgjegjë­sisë për Demin nga Ndot­ja Detare, te datës 29 nën­tor 1969, ose te çdo amen­da­men­ti a pro­tokol­li te saj ne fuqi;
c) reklamimet e bëra ne baze te çdo kon­vente ndërkom­bëtare, legjis­la­cionit kom­bë­tar ne fuqi,
ose ato qe ndalo­jnë kufiz­imin e përgjegjë­sive për demet nuk­leare;
ç) reklamimet kundër pronareve te ani­jeve nuk­leare për demet nuk­leare.

 

Neni 295
Per­son­at përgjegjës për kufiz­imin e përgjegjë­sive

Për reklamimet e nen­it 293, pronari, carterue­si, menax­heri ose ope­rue­si i ani­jes nuk mba­jnë
përgjegjësi ndaj:
a) çdo per­soni, qe kryen shër­bim te drejt­për­drejtë për opera­cione shpë­ti­mi, duke përf­shirë
edhe shër­bimet e për­cak­tu­ara ne shkro­n­jat “ç”, “d” dhe “dh” te pikës 1 te nen­it 293;
b) çdo per­soni përgjegjës për çdo reklamim te për­men­dur ne nenin 293, qe neglizhon ose
dëm­ton per­son­at e për­men­dur ne para­grafët e mësipërm te këtij neni;
c) çdo sig­u­rue­si përgjegjë­sish për reklamime, i ngarkuar për për­fitimet, sipas këtij kreu,
njël­loj si i sig­u­ru­ari.

 

Neni 296
Drej­ti­mi i kufiz­imeve

Per­soni përgjegjës nuk është i ngarkuar për kufiz­imin e përgjegjë­sive te veta, ne rast se provo­het qe hum­b­jet rezul­to­jnë nga veprime ose mosveprime te bëra me dash­je për t’i shkak­tu­ar ato ose me dijeni qe këto hum­b­je do te ndod­hin.

 

Neni 297
Kun­der­reklamimet

Kur një per­son i ngarkuar me kufiz­imin e përgjegjë­sive ka bere një reklamim kundër rekla­mue sit qe rezul­ton përgjegjës për te njëjtin shkak, reklamimet respek­tive te tyre pusho­jnë se qeni dhe dis­poz­i­tat e këtij kreu vihen ne zba­tim me kom­pen­sim te ndërsjel­lë.

 

Neni 298
Kufizimet e përgjithshme

Kufizimet e përgjithshme te reklamimeve për demet mate­ri­ale te jetës dhe shën­de­tit për­cak­to­hen me urd­hër te për­bashkët te organ­eve qen­drore shtetërore, qe mbu­lo­jnë detar­inë e finan­cat dhe i nën­shtro­hen çdo vit ndryshimeve te indek­sit te çmimeve.

 

Neni 299
Përm­bled­h­ja e reklamimeve

1. Kufi­jtë e përgjegjë­sisë zba­to­hen për te gjitha reklamimet, te cilat ngri­hen ne çdo rast te
dal­lueshëm si me poshtë:
a) kundër per­son­it ose per­son­ave, sipas për­cak­tim­it ne shkro­n­jën “b” te nen­it 295 dhe çdo
per­soni qe për veprimet, neglizhencën ose fajet e tyre janë përgjegjës;
b) kundër pronareve te mjeteve lun­druese qe japin ndihme për shpë­tim dhe shpëtue­sit ose shpëtuesve qe vepro­jnë nga ky mjet lun­drues, si dhe çdo per­soni qe me veprimet, neglizhencën dhe fajet e tyre janë përgjegjës;
c) kundër shpëtue­sit ose shpëtuesve, qe nuk janë duke ope­ru­ar nga një mjet lun­drues ose janë duke ope­ru­ar ne mënyrë te pavarur ne mjetin lun­drues ne shër­bim shpë­ti­mi dhe me secilin per­son qe për veprimet, neglizhencën ose fajet e tyre janë përgjegjës.
2. Kufi­jtë e përgjegjë­sisë zba­to­hen për te gjitha reklamimet qe mund te ngri­hen, ose për çdo rast te dal­lueshëm kundër një per­soni apo per­son­ave te për­men­dur ne lid­hje me mjetin lun­drues dhe për çdo per­son, i cili me veprimet, neglizhencën ose fajin e tyre janë përgjegjës, sipas këtij kreu.

 

Neni 300
Formi­mi i fon­dit te përgjegjë­sive

1. Çdo per­son, përgjegjës mund te for­mo­je një fond me gjykatën ose autoritetet e tjera përgjegjëse qe te shqyr­to­jnë reklamimet për përgjegjësitë.
2. Ky fond for­mo­het për një shume, bren­da kufiz­imeve, sipas nen­it 298 te këtij Kodi, se
bashku me intere­sat nga data kur ngjar­ja ka ndod­hur deri ne datën e formim­it te një fon­di te tille.
3. Çdo fond i for­muar ne këtë mënyrë është i vlef­shëm vetëm për pagesën e reklamimeve, për
te cilat kufi­jtë e përgjegjë­sisë mund te zba­to­hen sipas këtij kreu.
4. Ky fond mund te for­mo­het me depoz­itimin e një shume ose duke dhënë një garan­ci te
pran­uar nga gjyka­ta si te për­sh­tat­shme.
5. Fon­di i for­muar nga një ose me shume per­sona te për­men­dur ne piken 1 shkro­n­jat “a”, “b” e “c” dhe piken 2 te nen­it 299 te këtij Kodi ose nga sig­u­rue­si i tij vlerë­so­het i for­muar nga te gjithë per­son­at e për­men­dur ne to.

 

Neni 301
Shpërn­dar­ja e fon­dit te kufiz­imeve

1. Fon­di i kufiz­imeve shpërn­da­het pro­por­cional­isht ndër­m­jet rekla­muesve.
2. Ne rast se për­para formim­it te fon­dit per­soni përgjegjës ose sig­u­rue­si i tij kane ven­do­sur një reklamim ndaj fon­dit, ata, ne baze te shumës qe kane paguar, për­fi­to­jnë si per­son­at e tjerë, sipas këtij kreu.
3. Kur një per­son përgjegjës ose çdo per­son tjetër shpall se do te pagua­je ne një peri­ud­he te mëvon­shme, plotë­sisht ose pjesër­isht, çdo shume për kom­pen­sim, me te cilën per­son­at e për­men­dur ne piken 2 te këtij neni, janë paguar para se te shpërn­da­hej fon­di, gjyka­ta mund te urd­hëro­jë qe një shume e afrueshme te veço­het për te për­bal­lu­ar këta per­sona ne një date te mëvon­shme për te ndikuar ne reklamimin ndaj fon­dit.

 

Neni 302
Zhvesh­ja nga veprime te tjera

1. Kur një fond kufiz­imesh është for­muar ne për­puth­je me këtë kre, per­soni qe ka bere një reklamim ndaj fon­dit zhvishet nga ushtri­mi i çdo te drejte për reklamime te tilla ndaj çdo shifre tjetër te një per­soni nga/ose ne emër te te cilit është for­muar fon­di.
2. Pas formim­it te fon­dit te kufiz­imeve, çdo mjet lun­drues ose prone tjetër, qe i për­ket një per­soni, ne emër te te cilit është for­muar fon­di qe është sekuestru­ar ose atashuar për një reklamim, i cili mund te ngri­het ndaj fon­dit, ose çdo sig­urim i dhënë mund te liro­het me urd­hër gjykate.
3. Lir­i­mi i urd­hëro­het vetëm kur është kri­juar fon­di i kufizim­it:
a) ne portin ku ka ndod­hur ngjar­ja ose kur ndodh jashtë por­tit, ne portin e pare te prek­jes;
b) ne portin e zbarkim­it për reklamim për hum­b­je jete ose plagos­je per­soni;
c) ne portin e shkarkim­it për demet ndaj ngarkesës;
ç) ne shtetin ku është bere sekuestri­mi.
4. Rreg­ul­lat e mësipërme zba­to­hen vetëm për rekla­mue­sit, qe ngrenë reklamime ndaj fon­dit te kufiz­imeve për­para një gjykate, e cila e admin­istron këtë fond dhe ky është i vlef­shëm dhe i trans­fer­ueshem lirisht për këtë reklamim.

 

PJESA E SHTATE
DEMTIMET DHE RREZIQET DETARE

 

KREU I
AVARIA E PERGJITHSHME

 

Neni 303
Përku­fiz­i­mi

1. Ka dëm­tim për shpë­tim ose avari te përgjithshme, kur ka ndod­hur apo mund te ndod­he një
sakri­fice a shpen­z­im i arsyeshëm për shpë­timin ose rua­jt­jen nga rreziku te pronës ne lun­drim.
2. Pronari përgjig­jet, ne çdo rast, për demet dhe shpen­zimet e bëra me urd­hër, kur fak­tik­isht
ka munguar rreziku i avarisë se përgjithshme.

 

Neni 304
Kufi­jtë e avarisë se përgjithshme

1. Për­masat e dëm­tim­it për shpë­tim për­cak­to­hen nga hum­b­jet, demet ose shpen­zimet, qe kushtë­zo­hen drejt­për­drejt nga akte te avarisë se përgjithshme dhe janë n e funk­sion te paran­dalim­it te dëm­tim­it te pronës.
2. Hum­b­jet dhe demet qe pëson mjeti lun­drues a ngarke­sa nga një vonese, ne udhë­tim ose ne vazhdim, siç është demure­jx­hi dhe hum­b­jet indi­rek­te te çfarë­doshme, siç janë hum­b­jet e tregut, nuk pra­nohen si avari e përgjithshme.

 

Te drej­tat për kon­tributin
Neni 305

Te drej­tat për kon­tributin ne avari te përgjithshme nuk nji­hen ne ngarkim te kapiten­it ose pronar­it, megjithëse ngjar­ja qe shkak­toi sakri­fi­cat ose shpen­zimet mund te këtë ard­hur si rezul­tat i fajit te njërit prej sub­jek­teve ne lun­drim, por kjo nuk pen­gon kërkimet për per­son­in faj­tor.

 

Neni 306
Bar­ra e provës

Bar­ra e provës bie mbi palën qe rekla­m­on avar­inë e përgjithshme për te vërte­t­u­ar se hum­b­jet ose shpen­zimet e rekla­muara janë te njo­hu­ra sak­të­sisht si avari te përgjithshme.

 

Neni 307
Shpen­zimet sht­ese

Çdo shpen­z­im i bere ne vend te një shpen­z­i­mi tjetër, qe mund te ishte i njo­hur si avari e përgjithshme, vlerë­so­het si e tille pa marre parasysh kur­simet, ne rast se ka, për intere­sat e tjerë, por vetëm ne një vlere te avarisë se përgjithshme te barabarte me shpen­zimet e kursy­era.

 

Neni 308
Ven­di dhe koha e për­cak­tim­it te avarisë se përgjithshme

1. Avaria e përgjithshme ven­doset si për hum­b­jet, ash­tu dhe për kon­tributet ne baze te
vler­ave, ne kohen dhe vendin kur dhe ku mbyl­let lun­dri­mi.
2. Ky nen nuk ndikon ne për­cak­timin e ven­dit, ku duhet te behet shpall­ja e avarisë se
përgjithshme.

 

Neni 309
Ngarke­sa e padeklaru­ar ose e deklaru­ar gabim

1. Demet dhe hum­b­jet e shkak­tu­ara nga mall­rat e ngarkuara, pa dijen­inë e pronar­it te mjetit lun­drues ose te agjen­tit te tij ose nga mall­rat e për­shkuara gabim ne kohen e ngarkim­it, nuk lejo­het te hyjnë ne avar­inë e përgjithshme, por këto mall­ra vlerë­so­hen për kon­tribut ne rast se ato shpë­to­hen.
2. Demet ose hum­b­jet e shkak­tu­ara nga mall­rat, te cilat janë deklaru­ar gabim, me vlere me te vogël se ajo reale, kon­tribuo­het ne shumën e deklaru­ar, por këto mall­ra mund te kon­tribuo­het deri e vlerën e tyre aktuale.

 

Neni 310
Për­cak­ti­mi i avarisë

1. Për­cak­ti­mi i avarisë se përgjithshme, vlerësi­mi i shumës se hum­b­jes për këtë avari, si dhe ndar­ja e saj kry­hen nga një komis­ar avarie me kërkesën e njërës prej palëve.
2. Komis­ari i avarisë bën një për­cak­tim te hol­lë­sishëm te avarisë se përgjithshme ne mungese
te mar­rëvesh­jes se palëve, ne mbështet­je te dis­poz­i­tave ligjore e nën­ligjore dhe ne mungese te tyre ose kur palët kane shtetësi te ndryshme, ne baze te rreg­ullave te trans­portit detar ndërkom­bë­tar.
3. Oper­a­tori i mjetit lun­drues duhet te japë men­jëherë autor­iz­imin e veprim­it për komis­arin e avarisë, por jo me vone se një muaj pas për­fundim­it te udhë­tim­it. Ne rast vonese, autor­iz­i­mi jepet nga çdo pale tjetër pjesë­mar­rëse ne avar­inë e përgjithshme.
4. Drejtue­sit e organ­eve qen­drore shtetërore, qe mbu­lo­jnë detar­inë dhe drejtës­inë, me urd­hër
te për­bashkët për­cak­to­jnë kriteret e kual­i­fikim­it për komis­arin e avarisë, mënyrën se si ai cak­to­het, rreg­ul­lat e tjera për pro­ce­durën qe ndiqet gjate për­cak­tim­it te avarisë se përgjithshme, si dhe përgjegjësitë e detyrat e komis­ar­it te avarisë.

 

Neni 311
Afati i kërkimeve për avar­inë e përgjithshme

Çdo kërkim për avar­inë e përgjithshme duhet bere bren­da 1 viti nga data e për­fundim­it te
udhë­tim­it.

 

Neni 312
Avaria e pjesshme

Çdo dem ose hum­b­je, qe i shkak­to­het mjetit lun­drues, ngarkesës ose navl­lonit, te cilat nuk nji­hen si avari e përgjithshme, janë avari e pjesshme dhe për­bal­lo­hen nga palët qe e vua­jnë ose nga palët qe janë përgjegjëse.

KREU II
PERPLASJET DETARE

 

Neni 313
Kup­ti­mi

1. Me për­plas­je kup­to­hen për­plas­jet ndër­m­jet mjeteve lun­druese detare, ndër­m­jet tyre dhe
mjeteve te tjera detare ose një hidroplani.
2. Mjetet lun­druese ne për­plas­je mund te jene te anko­ru­ara ne spi­rance ose ne lun­drim.
3. Përgjegjësia për për­plas­jet ka te beje me demet e shkak­tu­ara ndaj mjetit lun­drues ose
mjeteve lun­druese, ngarkesës ose pasurisë dhe vler­ave te ekuipazhit, udhë­tarëve ose per­son­ave te tjerë, qe ndod­hen ne bor­din e mjetit lun­drues, dëm­timin e shën­de­tit te tyre, fitimin e munguar te mjetit lun­drues joshkak­tar, si dhe do detyrim qe lind për shkak te vonesës.

 

Neni 314
Për­plas­ja aksi­den­tale

Kur për­plas­ja është aksi­den­tale, kur ajo është shkak­tu­ar nga for­ca mad­hore ose kur shkaku dhe fajësia janë te papër­cak­tueshme, demet duhet te për­bal­lo­hen nga ata qe i pëso­jnë ato.

 

Neni 315
Përgjegjësitë e mjeteve lun­druese ne gabim ose faj

Ne rast se për­plas­ja është shkak­tu­ar nga gabi­mi ose faji i njërit prej mjeteve lun­druese, përgjegjësia për shpër­blim­in e dëmeve i mbetet mjetit qe ka shkak­tu­ar gabimin.

 

Neni 316
Shpërn­dar­ja e përgjegjë­sive te palëve

1. Ne rast se janë ne gabim dy ose me shume mjete lun­druese, përgjegjësia e secilit mjet
lun­drues është ne pro­por­cion me shkallen e gabim­it përkatës te kry­er.
2. Ne rast se nuk ka mundësi për t’u për­cak­tu­ar shkalla e gabimeve te secilit mjet, ose kur del
qe gabimet janë te barabar­ta, ate­here përgjegjësia nda­het ne m ënyrë te barabarte.
3. Kur shkak­to­het vdek­je ose plagos­je, mjetet lun­druese ne gabim janë përgjegjëse ndaj palëve te tre­ta, pa paragjykuar për te drejtën e mjetit lun­drues qe ka paguar pjesën me te mad­he, qe sipas pikës 1 te këtij neni, ai duhet te për­bal­lonte, për te për­fi­tu­ar një kon­tribut nga ani­jet e tjera ne gabim.

 

Neni 317
Përgjegjësia e pilotit

Kur për­plas­ja është shkak­tu­ar nga gabi­mi i pilotit, përgjegjësitë rën­do­jnë mbi mjetin lun­drues, edhe kur piloti ngarko­het ligjër­isht me përgjegjësi.

 

Neni 318
E drej­ta për rim­bu­lim­in e demit

E drej­ta për rim­bu­lim­in e demit te shkak­tu­ar nga një për­plas­je varet nga pro­ce­du­rat e protestës detare dhe doku­menta­cioni tjetër përkatës.

 

Neni 319
Parashkri­mi i reklamim­it

1. Veprimet për riparim­in e dëmeve nuk mund te kërko­hen me kalim­in e një viti nga data e
ndod­hjes se për­plas­jes.
2. Te drej­tat e reklamim­it për page­sa te tepër­ta, kthim kon­tributesh ose page­sa ndaj te tretëve
parashkruhen pas kalim­it te një viti nga page­sat e bëra.

 

Neni 320
Detyri­mi për dhënie ndihme

1. Pas një për­plas­je­je, kapiteni i secilit mjet lun­drues është i detyru­ar, për sa e lejo­jnë mundësitë, pa i shkak­tu­ar dem ser­i­al mjetit lun­drues, ekuipazhit dhe pasag­jereve te tij, t’u japë ndihme mjeteve lun­druese, ekuipazheve dhe pasag­jereve te tjerë.
2. Secili kapiten duhet te njofto­je men­jëherë emrin e mjetit te tij lun­drues dhe portin e regjistrim­it te cilit i për­ket, si dhe emrat e porteve nga vjen dhe ku shkon e te mjeteve te tjera lun­druese.
3. Shkel­ja e kësaj dis­pozite ndëshko­het admin­is­tra­tivisht, sipas akteve, ligjore dhe nën­ligjore, ne mbështet­je te këtij Kodi, pa sjelle përgjegjësi për pronar­in e mjetit lun­drues.

 

Neni 321

Qël­li­mi i zba­tim­it te përgjegjë­sive

Dis­poz­i­tat e këtij kreu nuk u nën­shtro­hen dis­poz­i­tave ligjore ne fuqi për sa u për­ket kufiz­imeve te përgjegjë­sisë se pronareve te mjeteve lun­druese dhe nuk ndrysho­jnë detyrimet ligjore, sipas kon­tratës se trans­portit ose te çdo kon­trate tjetër.

 

Neni 322
Mjetet lun­druese te shër­bim­it pub­lik

1. Mjetet lun­druese ushtarake ose qever­itare, qe krye­jnë vetëm shër­bime pub­like e qe nuk përgjig­jen për demet qe u shkak­to­jnë mjeteve lun­druese te tjera gjate për­plas­jes, nuk u nën­shtro­hen dis­poz­i­tave te këtij kreu, kur krye­jnë detyra shër­bi­mi ne zona te deklaru­ara si te kufizuara ose te rrezik­shme për lun­drim, por koman­dan­tet e këtyre mjeteve lun­druese nuk për­jash­to­hen nga detyri­mi për dhënien e ndih­mës dhe te njof­timeve.
2. Këto mjete lun­druese përgjig­jen për demet, kur organet përkatëse nuk kane bere shpall­jet e njof­timet e nevo­jshme dhe nuk kane ven­do­sur sis­temet e sin­jal­izim­it për zonën e kufizuar ose te rrezik­shme.

 

KREU III
SHPETIMI

Neni 323
Kon­tra­ta e shpë­tim­it

1. Ky kre zba­to­het për çdo veprim shpë­ti­mi ne baze te një kon­trate te parashikuar ver­bal­isht
ose me shkrim.
2. Kapiteni ka autoritetin për për­fundimin e kon­tratës për veprime shpë­ti­mi ne emër te pronar­it te mjetit lun­drues. Kapiteni ose pronari i mjetit lun­drues ka autoritetin për për­fundimin e një kon­trate te tille ne emër te pronareve te pronës ne bor­din e mjetit lun­drues.
3. Ky nen nuk për­jash­ton zba­timin e nen­it 320, si dhe detyrën për paran­dal­im­in ose
min­i­miz­imin e dëmeve ndaj mje­dis­it.

 

Neni 324
Anuli­mi ose ndryshi­mi i kon­tratës

Një kon­trate ose ter­mat e saj mund te anu­lo­hen ose te ndryshohen ne rast se:
a) kon­tra­ta ka hyre ne fuqi nen ndikimin e papër­sh­tat­shëm ose ndikimin e rrezikut dhe ter­mat
e saj janë te papër­bal­lueshëm;
b) page­sa sipas kon­tratës është ne një shkalle shume te mad­he ose shume te vogël për
shër­bimin real qe jepet.

 

Neni 325
Detyrimet e shpëtue­sit, te pronar­it dhe te kapiten­it

1. Shpëtue­si i dety­ro­het pronar­it te mjetit lun­drues ose pronës ne rrezik qe:
a) te krye­je veprimet e shpë­tim­it me kujdesin e duhur;
b) te ushtro­je kujdesin e duhur gjate zba­tim­it te detyrës se për­men­dur ne shkro­n­jën “a” për
paran­dal­im­in ose min­i­miz­imin e dëmeve ndaj mje­dis­it;
c) te kërko­jë ndihme nga shpëtues te tjerë, qe lejo­jnë rrethanat;
ç) te pra­no­je ndërhyr­jen e shpëtuesve te tjerë, kur kërko­het nga pronari, kapiteni i mjetit lun­drues ose pronaret e tjerë te pronës ne rrezik, me kusht qe shu­ma e rim­bur­sim­it te mos paragjyko­het nga fak­ti qe kërke­sa ishte e paarsyeshme për t’u bere.
2. Pronari, kapiteni i mjetit lun­drues ose pronaret e tjerë te pronës ne rrezik i dety­ro­hen
shpëtue­sit qe:
a) te bashkëpuno­jnë plotë­sisht me te gjate peri­ud­hës se veprimeve te shpë­tim­it;
b) te tre­go­jnë kujdesin e duhur gjate zba­tim­it te detyrës për paran­dal­im­in ose min­i­miz­imin e
dëmeve ndaj mje­dis­it;
c) te pra­no­jnë ridorez­imin, kur ky kërko­het nga shpëtue­sit, kur mjeti lun­drues ose pronat e
tjera janë ven­do­sur ne vende te sig­ur­ta.

 

Neni 326
Detyra për dhënie ndihme

1. Çdo kapiten është i detyru­ar qe t’i japë ndihme çdo per­soni ne rrezik ose qe ka hum­bur ne det, bren­da mundë­sive për te vepru­ar pa kri­juar rrez­iqe seri­oze për mjetin e tij lun­drues dhe për per­son­at qe ndod­hen ne bord.
2. Pronari i mjetit lun­drues nu k mban përgjegjësi për thy­er­jen e detyrave nga kapiteni.

 

Neni 327
Bashkëpuni­mi

Admin­is­tra­ta Detare ka përgjegjësi për nxjer­rjen e rreg­ullave ose te urdhrave për veprimet e shpë­tim­it, siç është pra­n­i­mi ne porte i mjeteve lun­druese ne rrezik ose parashikimet e lehtësir­ave për shpëtue­sit, duke marre ne kon­sid­er­ate nevo­jën për bashkëpunim ndër­m­jet shpëtuesve, palëve te tjera te intere­suara dhe autoriteteve shtetërore, ne mënyrë qe te sig­uro­je efek­tivitet dhe suk­ses ne zba­timin e opera­cion­eve te shpë­tim­it për shpë­timin e jetës ose te pronës ne rrezik, si dhe paran­dal­im­in e dëmeve ndaj mje­dis­it.

 

Neni 328
Kushtet për shpër­blim dhe kriteret për cak­timin e shpër­blim­it

1. Veprimet e shpë­tim­it qe rezul­to­jnë te dobishme duhet te shpër­ble­hen. Ne rast se veprimet e shpë­tim­it nuk kane pasur ndon­jë rezul­tat te dobishëm, sipas këtij kreu, me për­jash­tim te rasteve kur është parashikuar ndryshe nga palët, nuk kry­het asnjë pagese.
2. Shpër­bli­mi cak­to­het për te inku­ra­juar veprimet shpëtuese, duke marre parasysh kriteret e
mëposhtme:
a) vlerën e shpë­tu­ar te mjetit lun­drues dhe te pron­ave te tjera;
b) për­vo­jën dhe për­p­jek­jet e shpëtue­sit ne paran­dal­im­in ose min­i­miz­imin e demit ndaj
mje­dis­it;
c) masat e suk­sesshme te fitu­ara nga shpëtue­si;
ç) natyrën dhe shkallen e rrezikut;
d) për­vo­jën dhe për­p­jek­jet e shpëtue­sit për shpë­timin e mjetit lun­drues, te pron­ave te tjera ose te jetës se njerëzve;
dh) kohen e për­dorur, shpen­zimet dhe hum­b­jet qe bëhen nga shpëtue­si;
e) rrez­iqet e përgjegjë­sive dhe rrez­iqet e tjera te bëra nga shpëtue­sit ose pajis­jet e tyre;
ë) shpe­jtës­inë e shër­bim­it te kry­er;
f) vlef­sh­mërinë e mjeteve lun­druese dhe te pajis­jeve te tjera, qe parashiko­hen për veprimet e
shpë­tim­it;
g) gjend­jen e gatish­mërisë, efik­a­sitetin e pajis­jeve te shpë­tim­it dhe vlerën e tyre.
3. Page­sa behet nga te gjitha mjetet lun­druese për mjetin se bashku me intere­sat e tjerë te
pronës, sipas vler­ave te shpë­tu­ara.
Kur page­sa e shpër­blim­it i behet njërit prej mjeteve lun­druese, kjo i heq te drejtën e për­fitim­it
nga për­fitue­sit e tjerë te shpë­tim­it, te cilët duhet te mar­rin pjesën qe u takon.
4. Shpër­bli­mi, duke për­jash­tu­ar çdo interes ose shpen­z­im te ligjshëm qe mund te jete i
pagueshëm, nuk duhet te kalo­je vlerën e shpë­tu­ar te mjetit lun­drues dhe te pron­ave te tjera.

 

Neni 329
Kom­pen­si­mi i veçante

1. Nëse shpëtue­si ka kry­er veprime shpë­ti­mi për mjetin lun­drues, kur mjeti a ngarke­sa e tij kër­cëno­jnë mje­disin dhe nuk ka marre shpër­blim sipas nen­it 328 te këtij Kodi, te barabarte me një kom­pen­sim te veçante, te vlerë­suar ne për­puth­je me këtë nen, ka te drejte për një kom­pen­sim te veçante nga pronari i mjetit lun­drues, te barabarte me shpen­zimet e tij.
2. Nëse, sipas pikës 1 te këtij neni, shpëtue­si me veprimet e tij te shpë­tim­it ka paran­dalu­ar ose min­i­mizuar demet ne mjedis, kom­pen­si­mi i veçante për t’u paguar nga pronari mund te rritet deri ne 30 për qind te shpen­z­imeve te bëra nga shpëtue­si. Gjyka­ta, ne rast se e vlerë­son te drejte, duke pasur parasysh dhe kriteret e ven­do­sura ne piken 1 te nen­it 328, mund ta rrisë masën e kom­pen­sim­it te veçante, por jo me shume se 10 për qind te shpen­z­imeve te kry­era nga shpëtue­si.
3. Shpen­zimet e shpëtue­sit, sipas pikave 1 dhe 2, kup­to­jnë shpen­zimet e kry­era ne veprimet e shpë­tim­it dhe një tar­ife te drejte për pajis­jet dhe per­son­elin, te për­dorur ne veprimet e shpë­tim­it, duke pasur parasysh kriteret e cak­tim­it te shpër­blim­it.
4. Kom­pen­si­mi i veçante sipas këtij neni paguhet vetëm nëse një kom­pen­sim i tille është me i
madh se çdo shpër­blim i marre nga shpëtue­si, sipas nen­it 328.
5. Nëse shpëtue­si ka neglizhuar dhe si rrjed­him ka dësh­tu­ar ne paran­dal­im­in ose min­i­miz­imin e dëmeve ne mjedis, ai privo­het plotë­sisht ose pjesër­isht nga mar­r­ja e një kom­pen­si­mi te veçante, sipas këtij neni.
6. Pronari i mjetit lun­drues ka te drejtën e ankim­it.

 

Neni 330
Për­p­jesë­ti­mi ndër­m­jet shpëtuesve

1. Shpërn­dar­ja e shpër­blim­it ndër­m­jet pronar­it, kapiten­it dhe per­son­ave te tjerë ne shër­bim për çdo mjet lun­drues shpë­ti­mi ven­doset nga lig­jet ose aktet nën­ligjore te shtetit, fla­murin e te cilit mban mjeti lun­drues.
2. Nëse shpë­ti­mi nuk është kry­er nga një mjet lun­drues, shpërn­dar­ja e shpër­blim­it ven­doset, sipas dis­poz­i­tave ligjore te për­cak­tu­ara ne kon­tratën e lid­hur ndër­m­jet shpëtue­sit dhe punon­jësve te tij.

 

Neni 331
Shpë­ti­mi i per­son­ave

1. Nga per­son­at qe iu është shpë­tu­ar jeta nuk kërko­het asnjë shpër­blim.
2. Një shpëtues i jetës se njeri­ut, qe ka marre pjese ne shër­bim ne rast te një aksi­den­ti qe sjell kërkesën për shpë­tim, ka te drejtën e pagesës vetëm për shpë­timin e mjetit lun­drues ose pron­ave te tjera, si dhe për paran­dal­im­in a min­i­miz­imin e dëmeve.

 

Neni332
Shër­bimet para kri­jim­it te rrezikut

Ne rast se shër­bi­mi i dhënë është bere për­para se te kri­jo­hej rreziku sipas kon­tratës, nuk behet asnjë pagese, sipas nen­eve te këtij kreu.

 

Neni 333
Paso­jat e par­reg­ull­sive te shpëtue­sit

1. Shpëtue­sit mund te mos i jepet pagese e plote ose e pjesshme, sipas këti j kreu, kur për
paku­jde­si ose me para­mendim janë vështirë­suar dhe rrit­ur shpen­zimet e shpë­tim­it.
2. Kur paso­jat e mësipërme kane ard­hur nga veprime ose mosveprime me keqbes­im, shpëtue­sit nuk i jepet page­sa qe kërko­het si dëmsh­për­blim, përveç rasteve kur ka vend për përgjegjësi penale.

 

Neni 334
Kërke­sa për ndër­pre­rjen e veprimeve te shpë­tim­it

1. Shpëtue­si nuk i bindet kërkesës për ndër­pre­rjen e veprimeve te shpë­tim­it te per­son­ave, kur
ka arsye te beso­je se ka mundësi shpë­ti­mi.
2. Kur pronari, kapiteni i mjetit lun­drues ose pronaret e pasurive te rrezikuara, për shkaqe te arsyeshme, kërko­jnë ndër­pre­rjen e veprimeve te shpë­tim­it, nuk mund te kërko­het page­sa për vazhdimin e tyre.

 

Neni 335
Detyri­mi për te dhënë garan­ci

1. Me kërkesën e shpëtue­sit, per­soni qe ka kom­pe­tence dhënien e pagesës përkatëse, sipas
këtij kreu, duhet te japë garan­ci te mjaftueshme për kërkimet, duke përf­shirë intere­sat dhe kos­ton e shpëtue­sit.
2. Pronari i mjetit lun­drues te shpë­tu­ar duhet te beje te gjitha për­p­jek­jet për t’u sig­u­ru­ar se pronaret e mall­rave kane mundësi për shly­er­jen e detyrimeve, duke përf­shirë intere­sat dhe kos­ton, për­para se ngarke­sa te liro­het.
3. Mjeti lun­drues i shpë­tu­ar dhe pasuritë e tjera, pas veprimeve te shpë­tim­it, nuk do te zhven­dosen nga por­ti dhe ven­di ku ato janë ven­do­sur pa pëlqimin e shpëtue­sit, derisa te jete dhënë sig­uria e mjaftueshme për detyrimet ndaj tij.

Neni 336
Page­sa e përkohshme

1. Gjyka­ta qe shqyr­ton pre­tendimet e shpëtue­sit, me një vendim te ndër­m­jetëm mund te
urd­hëro­jë qe shpëtue­sit t’i para­paguhet një shume e arsyeshme dhe ne për­p­jesë­tim me rrethanat.
2. Ne rastin e një pagese, sipas këtij neni, sig­uria e parashikuar ne nenin 335 kufi­zo­het.

 

Neni 337
Parashkri­mi i kërkimeve

1. E drej­ta e kërkimeve për shpë­timin parashkruhet me kalim­in e një viti nga dita e
për­fundim­it te veprimeve te shpë­tim­it.
2. Per­soni kun­drejt te cilit është ngrit­ur një pre­tendim mund qe ne çdo kohe, pa u plotë­suar
parashkri­mi, te pra­no­je zgjat­jen e afatit.

 

Neni 338
Shpë­ti­mi i kry­er nga mjetet lun­druese ushtarake

Dis­poz­i­tat e këtij kreu janë te zbat­ueshme edhe për mjetet lun­druese ushtarake dhe policore te Repub­likës se Shqipërisë.

KREU IV
PENGJET DHE REKLAMIMET DETARE

Neni 339
Pen­gu detar

1. Pen­gu detar është një mase sig­uri­mi pasuror ndaj te drejtës se pronë­sisë mbi mjetin lun­drues për shly­er­jen e detyrimeve, qe rrjed­hin nga veprim­taria detare, sipas rasteve te për­cak­tu­ara shpre­himisht ne këtë Kod.
2. Pen­gu detar ven­doset me nis­mën e pre­tendue­sit dhe real­i­zo­het prej tij, duke lënë mjetin
lun­drues ne rua­jt­je te te tretëve.
3. Kur kon­flik­ti shqyr­to­het nga organet gjyqë­sore, gjyka­ta, me vendim te ndër­m­jetëm, e le ne
fuqi ose e anu­lon pen­gun.
4. Pen­gu i lënë ne fuqi, me vendim gjykate, ka te gjitha paso­jat juridike te sekue­stros
gjyqë­sore, me për­parësitë qe i jep ky Kod.
5. Mjetet lun­druese qe janë peng detar nuk mund te zotëro­hen pa pëlqimin e pronar­it ose ne
baze te vendim­it gjyqë­sor te for­mës se pre­re.

 

Neni 340
Rastet krye­sore te reklamimeve

Kun­drejt pronar­it, carterue­sit, menax­her­it ose oper­a­torit te mjetit lun­drues mund te sig­uro­hen me peng detar mbi mjetin lun­drues:
a) reklamimet për pagat dhe shu­mat e tjera qe i përkasin kapiten­it, ofi­cereve dhe anë­tarëve te tjerë te mjetit lun­drues ne lid­hje me punësimin e tyre ne mjetin lun­drues, duke përf­shirë dhe kos­ton e riat­d­hes­im­it, si dhe sig­urimet shoqërore te pagueshme ne emrin e tyre;
b) reklamimet për hum­b­jen e jetës ose plagos­jet e per­son­ave, kudo ku ndod­hin, ne toke ose ne
det, dhe qe kane lid­hje te drejt­për­drejtë me oper­im­in e mjetit lun­drues;
c) reklamimet për shpër­blim­in për shpë­timin e mjetit lun­drues;
ç) reklamimet për tak­sat por­tuale, te kanalit ose rrugëve te tjera detare, si dhe tak­sen e
pilo­tim­it;
d) reklamimet bazuar ne gabime te ngrit­u­ra jashtë hum­b­jeve ose dëmeve fizike, te shkak­tu­ara nga ope­rue­si i mjetit lun­drues, përveç hum­b­jeve ose dëmeve për ngarkesën, kon­te­jn­erët dhe vler­at mate­ri­ale te pasag­jereve, te trans­portu­ara me mjetin lun­drues.

 

Neni 341
Raste te tjera për peng­je detare

Peng­jet detare mund te ven­dosen edhe për reklamimet:
a) për avar­inë e përgjithshme;
b) për hum­b­jen ose demin për ngarkesën me kon­te­jn­erët dhe vler­at mate­ri­ale te udhë­tarëve,
te trans­portu­ara nga mjeti lun­drues;
c) për kon­tratën e për­fun­d­uar nga kapiteni i mjetit lun­drues jashtë por­tit mëmë te mjetit
lun­drues, për nevo­jat e mjetit lun­drues ose për vazhdimin e aven­turës detare.

 

Neni 342
Priv­i­legji i peng­jeve detare

1. Peng­jet detare, te për­cak­tu­ara ne nenin 339, mar­rin priv­i­legj mbi hipotekën e regjistru­ar dhe te gjitha reklamimet e tjera.
2. Peng­jet detare, te kri­juara sipas nen­it 339, rad­hiten me për­parësi ne liste mbi te gjitha peng­jet e tjera detare, te cilat i përkasin mjetit lun­drues për­para kohës kur janë real­izuar veprime te tilla.
3. Peng­jet detare, te për­men­dura ne shkro­n­jat “a”, “b”, “ç” dhe “d” te nen­it 340, rad­hiten
sipas për­parë­sisë se tyre ne kohe.
4. Peng­jet d etare, qe sig­uro­jnë reklamime për shpër­blim­in për shpë­timin e mjetit lun­drues rad­hiten, ne mënyrë te kundërt, kur reklami­mi i sig­u­ru­ar ka ndod­hur. Te tilla reklamime kon­sidero­hen te kenë rrit­je ne datën kur veprimet e shpë­tim­it kane për­fun­d­uar.
5. Peng­jet detare te për­cak­tu­ara ne nenin 340 rad­hiten pas peng­jeve detare te për­cak­tu­ara ne nenin 339 dhe pas hipotekave te regjistru­ara, por duke pasur për­parësi mbi te gjitha reklamimet e tjera.
6. Peng­jet detare te për­cak­tu­ara ne nenin 340, kane për­parësi ndaj hipotekimeve te
regjistru­ara.
7. Asnjë peng nuk merr për­parësi mbi hipotekimet e regjistru­ara, përveç rasteve te
parashikuara ne këtë nen.

 

Neni 343
E drej­ta e bllokim­it

1. E drej­ta e bllokim­it është mase sig­uri­mi për shly­er­jen e detyrimeve nga pronari i mjetit
lun­drues, duke e pen­guar atë te sig­uro­je te ard­hu­ra nga veprim­taria detare me te.
2. E drej­ta e bllokim­it mund te ushtro­het vetëm për një ani­je ne zotërim nga çdo reklamim, për çdo rekla­mues pasuror ndaj pronar­it, si dhe nga ndërtue­si ose riparue­si i mjetit lun­drues për shpër­blim­in përkatës.
3. E drej­ta e bllokim­it shuhet kur mjeti lun­drues pushon se qeni ne zotërim te ndërtue­sit te mjetit lun­drues, te riparue­sit dhe, ne çdo rast, kur sekue­stro­het nga organet gjyqë­sore për shkaqe te tjera ose kur kapet rob.

 

Neni 344
Cak­ti­mi ose zëvendësi­mi

1. Cak­ti­mi ose zëvendësi­mi për një reklamim te sig­u­ru­ar nga një peng detar kërko­jnë
për­cak­timin e njëkohshëm ose zëvendësimin e peng­jeve te tilla detare.
2. Rekla­mue­sit qe mba­jnë një peng detar mundet te mos zëvendë­so­jnë për kom­pen­sim ne
pagese një pronar qe ka një kon­trate sig­uri­mi.

 

Neni 345
Shuar­ja e peng­jeve detare me kalim­in e kohës

1. Peng­jet detare te ven­do­sura ne nenin 340 shuhen:
a) kur mbi objek­tin ven­doset një sekue­stro gjyqë­sore për një vepër penale;
b) kur mjeti lun­drues rrëm­be­het;
c) kur mjeti lun­drues shitet for­cër­isht;
ç) me kalim­in e një viti nga ven­dos­ja e sekue­stros, pavarë­sisht se nuk është shly­er detyri­mi. 2. Peri­ud­ha njëv­jeçare qe refer­o­het sipas shkro­n­jës “ç” te pikës 1 fil­lon nga çasti i lind­jes se
te drejtës se reklamim­it.
3. Peng­jet detare te për­men­dura ne nenin 341 shuhen me kalim­in e 6 mua­jve nga lind­ja e se drejtës. Ne rastin e shit­jes me mirëkup­tim nga blerësi i mjetit lun­drues, kjo peri­ud­he fil­lon pas 60 ditëve nga data ne te cilën regjistro­het shit­ja.

 

KREU V
VEÇORI NE TRANSPORTIN E MALLRAVE TE RREZIKSHME DHE TE SUBSTANCAVE HELMUESE

 

Neni 346
Rastet e zba­tim­it

1. Përgjegjësia sipas këtij kreu lid­het me dëme te shkak­tu­ara nga mall­ra te rrezik­shme dhe
sub­stan­ca hel­muese gjate lun­drim­it, jashtë mar­rëd­hënieve kon­trak­tuale.
2. Përgjegjësia, sipas këtij kreu, nuk zba­to­het për:
a) parashikimet qe nuk për­puthen me skemën e kom­pen­sim­it te punon­jësve ose legjis­la­cionin
për sig­urimet shoqërore.
b) demet nga ndot­ja, siç parashiko­het ne kon­ven­tën përkatëse ndërkom­bëtare, pavarë­sisht se
kom­pen­si­mi paguhet sipas kon­ven­tës;
c) demet e shkak­tu­ara nga mate­ri­ale radioak­tive te klasës 7, sipas kodit te mall­rave te rrezik­shme ne trans­portin detar, ose ne aneksin B te kodit te prak­tikes se shit­jes për mall­rat rifux­ho solide.
3. Dis­poz­i­tat e këtij kreu nuk zba­to­hen për mjetet lun­druese dhe pajis­jet ushtarake ose mjetet e tjera lun­druese, qe oper­o­hen ose janë prone e shtetit dhe qe për­doren vetëm për shër­bime jotregtare qever­itare.

 

Neni 347
Përgjegjësia e pronar­it ose e ope­rue­sit

1. Pronari dhe ope­rue­si i mjetit lun­drues ne rastin e një inci­den­ti janë përgjegjës për demet e shkak­tu­ara nga sub­stan­cat e rrezik­shme dhe hel­muese, qe kane lid­hje me trans­portin e tyre detar ne bor­din e një mjeti lun­drues. Ne rast se inci­den­ti qën­dron ne një seri ngjar­jesh te se njëjtës origjine, përgjegjësitë i shto­hen pronar­it dhe ope­rue­sit ne kohen kur ndodh ngjar­ja e pare.
2. Pronari ose ope­rue­si nuk ngarko­hen me asnjë përgjegjësi për një mjet lun­drues ne rast se
ata provo­jnë se:
a) demi është rezul­tat i një vepri­mi armiqë­sor lufte, lufte civile, kryengrit­je­je ose dukurie
naty­rore me karak­ter te jashtëza­kon­shëm, te pae­vitueshëm dhe te parezistueshem;
b) demi shkak­to­het plotë­sisht nga një akt ose veprim i bere me qel­lim për te dëm­tu­ar palët e
tre­ta;
c) demi shkak­to­het plotë­sisht nga neglizhen­ca ose akte te tjera te gabuara te çdo autoriteti qever­i­tar ose autoriteti tjetër përgjegjës për mirëm­ba­jt­jen e fen­erëve dhe pajis­jeve ndihmese për lun­drim­in gjate ushtrim­it te këtyre funk­sion­eve;
ç) defek­tet shkak­to­hen nga kon­trak­tue­si ose çdo per­son tjetër, për shkak te dhënies se
njof­timeve qe fshe­hin natyrën gër­ryese dhe hel­muese te sub­stan­cave qe trans­porto­hen, te cilat:
i) kane shkak­tu­ar dëme te plota ose te pjesshme;
ii) kane çuar pronar­in ose ope­ruesin ne hum­b­jen e sig­urisë, me kusht qe pronari, oper­a­tori
dhe shër­bye­sit ose agjen­tet e tij te kenë pasur dijeni ose duhej te dinin për natyrën gër­ryese dhe hel­muese te mall­rave te trans­portu­ara.
3. Ne rast se pronari ose oper­a­tori provo­jnë se demi ka ard­hur plotë­sisht ose pjesër­isht nga një akt i bere me qel­lim pë r te shkak­tu­ar dëme nga per­soni qe e vuan demin ose nga neglizhen­ca e tij, pronari ose oper­a­tori mund te për­jash­to­hen pro­por­cional­isht nga përgjegjësia kun­drejt per­son­ave te tille.

 

Neni 348
Inci­dente te dy ose me shume mjeteve lun­druese

1. Kur demi është rezul­tat i një inci­den­ti te shkak­tu­ar nga dy ose me shume mjete lun­druese, qe trans­porto­jnë sub­stan­ca gër­ryese ose hel­muese, çdo pronar ose ope­rues, sipas nen­it 347, është përgjegjës për demin. Ata janë se bashku përgjegjës për te gjitha demet qe nuk mund te veço­hen logjik­isht.
2. Pronaret dhe ope­rue­sit kane te drejtën e kufiz­imeve te përgjegjë­sive kun­drejt secilit prej
tyre, sipas nen­it 349.
3. Rreg­ul­lat e këtij neni nuk janë pengese për pre­tendime te një pronari ose ope­rue­si kun­drejt
pronareve ose ope­ruesve te tjerë.

 

Neni 349
Kufiz­i­mi i përgjegjë­sive

Përgjegjësitë për demet, sipas këtij neni, mund te kufi­zo­hen sipas kritereve te nen­it 230 te këtij Kodi.

 

KREU VI
PRETENDIMET DETARE

 

Neni 350
Përku­fiz­im

Me “Pre­tendime detare” kup­to­hen:
a) demet e shkak­tu­ara nga çdo mjet lun­drues ne për­plas­je ose nga shkaqe te tjera;
b) hum­b­jet e jetës ose dëm­timet e shën­de­tit, te shkak­tu­ara nga çdo mjet lun­drues ose nga
veprimet e çdo mjeti lun­drues;
c) kon­tra­ta e shpë­tim­it;
ç) mar­rëvesh­jet për për­dorim­in ose mar­rjen me qira te çdo mjeti lun­drues, si carter ose te
tjerë;
d) mar­rëvesh­jet për trans­portin e mall­rave ne çdo mjet lun­drues te marre me cartera ose
ndryshe;
dh) hum­b­jet e mall­rave, duke përf­shirë edhe bagazhet e trans­portu­ara me mjetin lun­drues;
e) avaria e përgjithshme;
e) rebe­li­mi ne ani­je;
f) rimorki­mi;
g) pilo­ti­mi;
gj) mall­rat ose mate­ri­alet për oper­im­in ose mirëm­ba­jt­jen e mjetit lun­drues;
h) ndër­ti­mi, ripari­mi ose pajis­ja e mjetit lun­drues;
i) tar­i­fat e dokut dhe page­sat;
j) pagat;
k) dis­burs­men­ti i kapiten­it, duke përf­shirë dis­burs­mentet e bëra nga kon­trak­tue­si, varterue­si
ose agjen­ti ne emër te mjetit lun­drues ose pronar­it te tij;
l) padia reale mbi mjetin lun­drues;
ll) padia ndër­m­jet bashkëpronarëve te mjetit lun­drues;
m) priv­i­leg­jet ose hipote­ka e mjetit lun­drues.

 

Neni 351
Sekue­stro­ja e mjetit lun­drues

1. Për te sig­u­ru­ar shly­er­jen e detyrim­it për një pre­tendim detar, te për­cak­tu­ar ne nenin 350 te këtij Kodi, gjyka­ta, me kërkesë te te intere­suar­it, mund te ven­dose vënien ne sekue­stro te mjetit lun­drues, prone e per­son­it qe pre­tendo­het si i detyru­ar ose e dhënë ne kon­trate carter.
2. Një mjet lun­drues i vene ne sekue­stro për një pre­tendim detar nuk mund te vihet ne sekue­stro për një shkak tjetër, edhe sikur vlera e mjetit lun­drues te mbu­lo­je te dy pre­tendimet ose te pre­tendo­het me përsërit­je nga i njëjti per­son.
3. Pre­tendimet për detyrime për një mjet lun­drues mund te sjellin vënien ne sekue­stro te çdo mjeti tjetër lun­drues, te te njëjtit pronar ose ne oper­im nga i njëjti carterues.

 

Neni 352
Njof­ti­mi i sekue­stros nga gjyka­ta

Gjyka­ta, përveç njof­tim­it te sub­jek­teve për sekue­stron, sipas rreg­ullave pro­ce­du­rale, duhet t’u
dër­go­jë krye­sisht vendimin e sekue­stros:
a) pronar­it te mjetit lun­drues ose agjen­tit te tij ne vendin ku ndod­het mjeti lun­drues;
b) kapiten­it te mjetit lun­drues;
c) per­son­ave përgjegjës për pre­tendimet, për te cilat mjeti lun­drues është ndalu­ar me vendim te gjykatës. Ne rast se per­son­at përgjegjës janë me shume se një, vendi­mi duhet t’i drej­to­het se paku njërit prej tyre;
ç) kap­i­taner­isë se por­tit ku ndod­het mjeti lun­drues.

 

Neni 353
Pasqyri­mi ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese

Kap­i­tane­r­ia është e detyru­ar te pasqy­ro­je vendimin e sekue­stros se një mjeti lun­drues shqip­tar ne Regjistrin e Mjeteve Lun­druese, ndër­sa ne rastin e një mjeti lun­drues te huaj, nëpër­m­jet kap­i­taner­isë se përgjithshme, i për­c­jell organ­it kom­pe­tent te shtetit përkatës një kop­je te vërte­t­u­ar.

 

Neni 354
Lir­i­mi i mjetit lun­drues

Gjyka­ta qe ka ven­do­sur sekue­stron është kom­pe­tente për lir­im­in e mjetit lun­drues, kur jepen sig­uri ose depoz­itime te mjaftueshme ne raport me pre­tendimet, me për­jash­tim te rasteve te pre­tendimeve detare te për­cak­tu­ara ne shkro­n­jat “k” dhe “1” te nen­it 350.

 

Neni 355
Njof­ti­mi për shit­jen e detyru­ar

1. Pas mar­rjes se kërkesës për ekzeku­timin e vendim­it te gjykatës për njo­hjen e detyrim­it, për
te cilin ka qene ven­do­sur sekue­stro­ja, për­para zba­tim­it te vendim­it, përm­bari­mi duhet t’ua njofto­je:
a) autoriteteve kom­pe­tente, ne shtetin ku mjeti lun­drues është regjistru­ar;
b) te gjithë mba­jtësve te hipotekave te regjistru­ara;
c) te gjithë mba­jtësve te reklamimeve, siç për­mendet ne nenet 340 dhe 341, kur ka dijeni për
to;
ç) pronareve sipas Regjistrit te Mjeteve Lun­druese.
2. Njof­ti­mi behet jo me vone se 30 dite për­para ekzeku­tim­it te vendim­it dhe duhet te përm­ba­jë kohen dhe vendin e veprim­it përm­ba­ri­mor. Njof­ti­mi shpal­let se paku ne një gazete kom­bëtare dhe, nëse shi­het e nevo­jshme nga gjyka­ta qe kryen pro­ce­du­rat, shpall­ja behet edhe ne botime te tjera.

 

Neni 356
Paso­jat e shit­jes se detyru­ar

1. Ne shit­jen e detyru­ar te një mjeti lun­drues qe ka mbe­tur ne cekë­tine ose është mby­tur, duke ndjekur zhven­dos­jen nga autoritetet pub­like ne interes te lun­drim­it te sig­urt ose te mje­dis­it, kos­to­ja e zhven­dos­jes se tille paguhet jashtë pro­cedim­it te shit­jes, për­para çdo pre­tendi­mi tjetër te sig­u­ru­ar nga një peng detar mbi mjetin lun­drues.
2. Ne shit­jen e detyru­ar te një mjeti lun­drues qe është ne pronësi te një ndërtue­si ose riparue­si, i cili ka te drejtën e bllokim­it, ky ndërtues ose riparues mjetesh lun­druese mund t’ia dorë­zo­jë blerësit pronës­inë e mjetit lun­drues, por ka te drejte te beje pre­tendime jashtë pro­cedim­it te shit­jes, pas plotësim­it te pre­tendimeve te mba­jtësit te një pen­gu detar, te për­men­dur ne nenin 340 te këtij Kodi.

 

KREU VII
SIGURIMI

 

Neni 357
Rastet e përgjegjë­sisë për demin

Sig­u­rue­si përgjig­jet për demin, qe rrjedh nga ndryshi­mi i detyru­ar i lun­drim­it. Ndryshi­mi i
detyru­ar i lun­drim­it vjen si paso­je:
a) e kohës se keqe;
b) e fatke­që­sisë naty­rore;
c) e sëmund­jeve dhe epi­demive ne portin e shkarkim­it;
ç) e dhënies se ndih­mës se shpë­tim­it ne det.

 

Neni 358
Përgjegjësitë e sig­u­rue­sit

1. Sig­u­rue­si përgjig­jet për shu­mat e shpen­zuara për likuidimin e avarisë se mjetit te sig­u­ru­ar
ne kufi­jtë e cak­tu­ar ne kon­tratën e sig­urim­it.
2. Sig­u­rue­si nuk përgjig­jet kur demi rrjedh për faj te kapiten­it ose te anë­tarëve te ekuipazhit.

 

Neni 359
Sig­uri­mi ndaj te tretëve

Sig­u­rue­si përgjig­jet për demet qe mjeti i sig­u­ru­ar u shkak­ton te tretëve. Ne rast se mjeti i sig­u­ru­ar mbytet ose humb për­fundimisht funk­sion­in e tij, sig­u­rue­si u zbret vlerën e demit te shkak­tu­ar te tretëve nga vlera e përgjithshme qe paguan për hum­b­jen e mjetit.

 

Neni 360
Sig­uri­mi i mall­rave për hum­b­jet dhe dëm­timet

Sig­uri­mi i mall­rave qe trans­porto­hen me det behet për hum­b­jet dhe dëm­timet gjate lun­drim­it. Hum­b­ja ose dëm­ti­mi i mallit shkak­to­het nga po ato rrethana qe dëm­to­jnë mjetet lun­druese. Sig­uri­mi i mall­rave lind mar­rëd­hëni­et ndër­m­jet sig­u­rue­sit e te sig­u­ru­ar­it dhe tra­j­ti­mi i tij rreg­ul­lo­het me dis­poz­i­tat për mjetet lun­druese.

 

Neni 361
Sig­uri­mi i mall­rave për hum­b­jen e plote ose te pjesshme gjate kon­tratës se sig­urim­it

Sig­u­rue­si, ne sig­urim­in e qirasë te mjetit te lun­drim­it, përgjig­jet për hum­b­jen e plote ose te pjesshme te tij, bren­da kufi­jve te kon­tratës se sig­urim­it.

 

Neni 362
Sig­uri­mi i mall­rave

Sig­uri­mi i mall­rave ne det fil­lon ne çastin e ngarkim­it te pjesës se pare te tyre nga toka, ne mjetin lun­drues dhe mbaron me ven­dos­jen ne toke, ne portin e shkarkim­it, te pjesës se fun­dit te tij. Kur afati i kon­tratës nuk i kalon 30 ditët dhe tejkalo­het për shkaqe te jus­ti­fikuara te mjetit, ai zgjatet deri ne ven­dos­jen ne toke te sasisë se fun­dit te mallit. Kur afati i kon­tratës i kalon 30 ditët, ai skadon me kalim­in e ditës se fun­dit edhe ne rast se mjeti ndod­het jashtë por­tit te des­ti­na­cionit te mallit.

 

Neni 363
Detyrimet e kapiten­it për sig­urim­in e masës se demit

Kapiteni i mjetit lun­drues dhe ekuipazhi duhet te për­piqen te elim­i­no­jnë sa te jete e mundur masën e demit. Kjo vlere paguhet nga sig­u­rue­si pa tejkalu­ar kuotën e sig­urim­it te mallit ose te mjetit për demin qe ka ndod­hur.

Neni 364
Heq­ja dore nga pronësia

I sig­u­ru­ari mund te heqë dore nga pronësia e mjetit te sig­u­ru­ar dhe t’ia kalo­je atë sig­u­rue­sit ne
rastet kur:
a) mjeti lun­drues mbytet ose behet i pari­parueshëm dhe i papër­dor­shëm;
b) shu­ma e shpen­z­imeve te riparim­it te dëmeve te mbu­lu­ara nga sig­u­rue­si kalon tre te katër­tat
e vlerës se përgjithshme te sig­urim­it te mjetit lun­drues.

 

Neni 365
Sig­uri­mi i pronë­sisë se mall­rave

I sig­u­ru­ari mund te heqë dore nga pronësia e mall­rave te sig­u­ru­ara dhe t’ia kalo­je atë
sig­u­rue­sit, ne rastet kur:
a) malli hum­bet tërë­sisht;
b) mjeti lun­drues qe ka ngarkuar mall­rat hum­bet pa lënë gjurme;
c) malli vono­het mbi tre muaj, duke qene i ngarkuar ne ani­jen qe pëson avari.

 

Neni 366
Vlera e zhdëm­tim­it

1. Kur vlera e zhdëm­tim­it nga sig­u­rue­si i kalon tre te katër­tat e vlerës se përgjithshme te sig­urim­it te mallit te për­cak­tu­ar ne kon­tratën e sig­urim­it, ajo llog­a­ritet duke zbrit­ur shpen­zimet e difer­en­cave te pjesës se re mbi pjesën e vjetër, si dhe kon­tributet për avar­inë e përgjithshme.
2. Ne llog­a­r­it­jen e tre te katër­tave përf­shi­hen shpen­zimet e rimorkim­it, te shpë­tim­it, te pagave
te ekuipazhit, te furnizim­it me ushqime dhe shpen­zimet për riparime te përkohshme.
3. Ne rast se ani­ja çohet për riparim ne një vend tjetër, llog­a­r­it­ja e tre te katër­tave behet sipas
kritereve te mësipërme, mbi bazën e shpen­z­imeve te nevo­jshme për riparim ne vendin ku dër­go­het.
4. Ne rast te riparimeve, kur kos­to­ja e riparim­it tejkalon tre te katër­tat e vlerës, ani­ja nuk mund te brak­tiset, por i sig­u­ru­ari gëzon te drejtën për te rekla­muar hum­b­jen pje­sore, me kusht qe kjo hum­b­je te mbu­lo­het nga sig­u­rue­si.

 

Neni 367
Mar­rëd­hëni­et ndër­m­jet sig­u­rue­sit dhe te te sig­u­ru­ar­it

1. I sig­u­ru­ari mund te heqë dore nga qira­ja dhe t’ia kalo­je atë sig­u­rue­sit ne rastet kur:
a) për te sig­u­ru­ar­in hum­bet tërë­sisht e drej­ta e qirasë;
b) ani­ja e marre me qira z hduket pa lënë gjurme.
2. Kur i sig­u­ru­ari dësh­i­ron te heqë dore nga qira­ja ose t’ia kalo­je sig­u­rue­sit pronës­inë e mallit te mjetit, duhet ta njofto­je atë dy muaj për­para mar­rjes se vendim­it. Njof­ti­mi paraqitet me shkrim dhe ne te duhet te për­cak­to­het objek­ti i plote i sig­u­ru­ar.

 

Neni 368
Kali­mi i te drejtës se pronë­sisë

Kali­mi i te drejtës se pronë­sisë te sig­u­rue­si behet pa kushte. Sig­u­rue­si duhet te garan­to­je mbu­lim­in e te gjitha hum­b­jeve, si dhe detyrimet e te sig­u­ru­ar­it ndaj te tretëve, pa kalu­ar vlerën e përgjithshme te sig­urim­it te objek­tit. Kali­mi i te drej­tave te pronë­sisë mbi objek­tet e sig­u­ru­ara behet ditën e mbarim­it te afatit dymu­jor te njof­tim­it.

 

PJESA E TETE
KUNDERVAJTJET DHE SANKSIONET

KREU I
DISPOZITA TE PERGJITHSHME

 

Neni 369
Përku­fiz­i­mi i veprave te kundërligjshme detare

1. Vepër e kundërligjshme detare është veprim i kundërligjshëm ne ujer­at e brend­shme, ne detin ter­ri­to­r­i­al, ne bregdet, ne porte dhe ne ani­je për sig­ur­inë e lun­drim­it dhe mbro­jt­jen e jetës se njerëzve, rrethi­nave dhe trafikut ne det.
2. Pro­ce­du­rat për veprën e kundërligjshme detare kry­hen sipas akteve ligjore, ne zba­tim te këtij Kodi.

 

Neni 370
Komi­sioni i zba­tim­it te pro­ce­du­rave për veprën e kundërligjshme

1. Pro­ce­du­rat për veprën e kundërligjshme detare drej­to­hen nga një komi­sion i ngrit­ur ne kap­i­taner­itë e porteve.
2. Ky komi­sion mbu­lon një zone te cak­tu­ar ose edhe dy kapiteneri.
3. Për­bër­ja e komi­sion­it, mënyra e orga­nizim­it dhe e funk­sionim­it te tij për­cak­to­hen me urd­hër te Min­istrit te Trans­portit dhe Teleko­mu­nika­cionit.

Neni 371
Ape­li­mi i vendim­it te komi­sion­it

Vendi­mi i marre nga komi­sioni i kap­i­taner­isë për veprën e kundërligjshme detare apelo­het ne komi­sion­in qen­dror ne min­istrinë qe mbu­lon këtë fushe.

 

KREU II
SANKSIONET

 

Neni 372

Dën­i­mi i një per­soni juridik te huaj për veprat e kundërligjshme te shkel­jes se ujer­ave te brend­shme dhe te detit ter­ri­to­r­i­al

1. Per­soni juridik i huaj dëno­het me një gjobe prej 2 000 (dy mije) Eurosh ne kundërvlerën e
mon­ed­hës kom­bëtare për veprat e mëposhtme te kundërligjshme:
a) nëse një ani­je tregtare e huaj hyn ne ujer­at e brend­shme, pa pasur qel­lim hyr­jen ne portet e hapu­ra te Repub­likës se Shqipërisë, ose ne një port ku ndod­het kantieri detar, ne te cilin ani­ja do te riparo­het;
b) nëse jahti ose skafi i huaj lun­dron pa leje ne ujer­at e brend­shme te Repub­likës se Shqipërisë dhe nuk pra­non te hyje ne port, për te marre lejen;
c) nëse një ani­je tregtare e huaj, qe lun­dron ne ujer­at e brend­shme me syn­imin për te arrit­ur ne një port te Repub­likës se Shqipërisë, qe shpal­let i hapur ose kur largo­het nga një port për te lun­dru­ar ndër­m­jet porteve te hapu­ra te Repub­likës se Shqipërisë, nuk për­dor për këtë qel­lim vijat e cak­tu­ara për trafik;
ç) nëse një ani­je e huaj trans­porton sende ose per­sona ne ujer­at e brend­shme ose ne detin
ter­ri­to­r­i­al te Repub­likës se Shqipërisë pa lejen e insti­tu­cion­eve përkatëse;
d) nëse ani­ja e huaj hyn ne ujer­at e brend­shme te Repub­likës se Shqipërisë pa leje;
dh) nëse ani­ja e huaj hyn ne një zone te ndalu­ar ne ujer­at e brend­shme te Repub­likës se
Shqipërisë pa mira­timin e insti­tu­cion­eve përkatëse;
e) nëse për arsye te for­cës mad­hore ose avarie ne det ani­ja e huaj ka hyre ne një vend rifux­ho
ne ujer­at e brend­shme te Repub­likës se Shqipërisë pa njof­tu­ar kap­i­taner­inë e por­tit;
ë) nëse ani­ja e huaj lun­dron ne zonën e sig­urisë qe rretho­het nga pajis­je ose instal­ime për eksplorim­in apo shfry­tëz­imin e burimeve naty­rore ose te burimeve te tjera ne zonën ekonomike apo ne shelfin kon­ti­nen­tal te Repub­likës se Shqipërisë, ku lun­dri­mi është i ndalu­ar;
f) nëse ani­ja e huaj e peshkim­it, qe po kalon ne ujer­at e brend­shme, ne detin ter­ri­to­r­i­al te Repub­likës se Shqipërisë peshkon, nuk lun­dron ne baze te vijave te cak­tu­ara detare ose gjate kalim­it ndalon a qën­dron ne spi­rance, ne ujer­at e brend­shme apo ne detin ter­ri­to­r­i­al te Repub­likës se Shqipërisë jo për arsye te for­cës mad­hore ose te një avarie ne det, ose nuk ka treguar qarte shen­jat e duk­shme te peshkim­it.
2. Per­soni i ndër­mar­rjes se huaj, përgjegjës për thy­er­jet e për­men­dura ne shkro­n­jat “a” deri ne “f” te këtij neni, dëno­het me gjobe prej 2 000 (dy mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.
3. Kapiteni i ani­jes se huaj ose per­soni qe e zëvendë­son dëno­het me një gjobe prej 2000 (dy mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare për vepra te kundërligjshme detare te për­men­dura ne pikat e mësipërme te këtij neni.

 

Neni 373

Sank­sionet për per­son­at ligjore dhe përgjegjës kur qën­dro­jnë ne zona te ndalu­ara

1. Per­soni ligjor qe shfry­të­zon ani­jen, i cili ka hyre ne zonën e ndalu­ar ne ujer­at e brend­shme ose lun­dron nëpër­m­jet një zone te ndalu­ar ne ujer­at e brend­shme, duke për­bëre një vepër te kundërligjshme detare, sipas pikave te nen­it 372 dëno­het për veprën e kundërligjshme detare me një gjobe prej 2500 (dy mije e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.
2. Per­soni përgjegjës, i punë­suar ne ndër­mar­rje, dëno­het me gjobe p rej 1200 (një mije e dyqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare për veprën e kundërligjshme, sipas pikës 1 te këtij neni.
3. Kapiteni i ani­jes ose çdo per­son tjetër qe vepron ne vendin e tij ne ani­je dëno­het me një gjobe prej 1200 (një mije e dyqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, sipas pikës 1 te këtij neni.

 

Neni 374
Sank­sionet për per­son­at qe kane prona pri­vate dhe për ani­jet e hua­ja ushtarake

1. Per­soni i angazhuar ne veprim­tari me mjete lun­druese ne pronësi pri­vate, i cili kryen veprime te kundërligjshme detare te për­men­dura ne piken 1 te nen­it 394 te këtij Kodi dëno­het me një gjobe prej 2 500 (dy mije e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.
2. Kur ekuipazhi i ani­jes se huaj ushtarake, gjate kohës qe ani­ja e tyre riparo­het, largo­het nga kufi­jtë e por­tit pa leje te insti­tu­cion­eve te min­istrisë përgjegjëse për kon­trol­lin e kalim­it kufi­tar, dëno­het me një gjobe prej 1 200 (një mije e dyqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 375
Sank­sionet për vepra qe kry­hen ne pronat detare

1. Per­soni ligjor dëno­het me një gjobe prej 15 000 (pesëm­bëd­hjete mije) Eurosh, ose ne
kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, për veprat e kundërligjshme detare te mëposhtme:
a) nëse për­dor ose shfry­të­zon pa leje një prone detare për qël­lime tregtare;
b) nëse ndër­ton, bën sht­e­sa ne një ndërtesë ose e rindër­ton atë ne pronën detare ose zgjeron
sipër­faqen tokë­sore ne drej­tim te detit, duke e mbushur atë, pa mira­timin e insti­tu­cion­eve
përgjegjëse;
c) nëse depozi­ton mate­ri­ale ne det, ne bregdet pa mira­timin e organ­eve përkatëse;
ç) nëse, ne rastet e for­cës mad­hore ose te avarisë ne det dhe kur këto rrethana zgjasin, pen­gon
hyr­jen e per­son­ave te tjerë ne pronën detare;
d) nëse, pa marre parasysh bllokimin, urd­hëron ose lejon ani­jen te largo­het, pa marre
parasysh fak­tin e mos­de­poz­itim­it te garan­cisë për demin e shkak­tu­ar nga ndot­ja e detit.
2. Per­son­at fizike dhe ata përgjegjës te punë­suar te per­sona fizike ose juridike dëno­hen për vepra te kundërligjshme detare, te për­men­dura ne piken 1 te këtij neni me gjobe prej 5 000 (pese mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 376
Sank­sionet për vepra te kundërligjshme ne porte

1. Per­son­at fizike e juridike dëno­hen me një gjobe prej 2 000 (dy mije) Eurosh, ose ne
kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, për këto vepra te kundërligjshme detare:
a) nëse gjate shkarkim­it, trans­bor­dim­it ose ngarkim­it te min­eraleve apo vajrave te ndryshme nuk janë marre masa për mbro­jt­jen efek­tive te shkarkim­it, te rrjed­hjeve te kar­bu­ran­teve ose masat e duhu­ra për te paran­dalu­ar përhap­jen e vajrave ne det.
b) nëse ne pronat de tare janë ndër­mar­rë veprim­tari qe mund te vene ne rrezik jetën dhe shën­detin e njerëzve, qe mund te shkak­to­jnë dëme ndaj ani­jeve dhe pajis­jeve te tjera ose te ndotin pronën detare;
c) nëse kane shkarkuar ne det mbe­tu­ri­na mate­ri­alesh te for­ta, te lëngë­ta ose te gaz­ta, duke
ndo­tur, si rrjed­him, pronën detare.
2. Per­soni përgjegjës ne insti­tu­cionin ligjor te punës dëno­het me një gjobe prej 1 200 (një mije e dyqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 377
Sank­sionet për vepra te kundërligjshme ndaj kap­i­taner­isë se por­tit

1. Kapiteni i ani­jes ose per­son­at qe vepro­jnë ne vendin e tij dëno­hen me një gjobe prej 950 (nën­tëqind e pesëd­hjetë) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, për veprat e kundërligjshme detare:
a) nëse injoron urdhrat e dhënë nga zyra e kap­i­taner­isë se por­tit për te dale ne det për dhënie
ndihme ani­jeve ne flake ose ne rrezik te çdo llo­ji;
b) nëse, pa marre parasysh lajmërim­in e zyrës se kap­i­taner­isë se por­tit, largo­het nga por­ti, duke neglizhuar fak­tin se nuk është depoz­i­tu­ar garan­cia për mbu­lim­in e demit te shkak­tu­ar nga ndot­ja.
2. Kapiteni ose per­soni qe vepron ne vend te tij dëno­het me një gjobe edhe për veprat e kundërligjshme detare, te për­men­dura ne shkro­n­jat “a”, “b”, “c” dhe ” ” te nen­it 375 te këtij Kodi.

 

Neni 378
Sank­sionet ndaj pronareve ose drejtuesve te skafeve

Pronari ose drejtue­si i skafit dëno­het me një gjobe prej 400 (katërqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, për thy­er­jet e për­men­dura ne nenet 377 pika 1 shkro­n­ja “a” dhe 379 te këtij Kodi.

 

Neni 379
Sank­sionet ndaj shte­tasve për mosnjof­tim

1. Shte­tasi, i cili nuk njofton zyrën me te afërt te kap­i­taner­isë se por­tit, ose organet përkatëse te zonës ku është ndo­tur prona detare, dëno­het me gjobe prej 1 000 (një mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.
2. Shte­tasi, i cili kryen thy­er­jet e për­men­dura ne shkro­n­jat “a”, “b” dhe “c” te nen­it 375 te këtij Kodi dëno­het me një gjobe me shumën e për­men­dur ne piken 1 te këtij neni.

 

Neni 380
Sank­sionet ndaj kapiten­it për mos­d­hënie ndihme

Kapiteni i ani­jes ose per­soni qe vepron ne vend te tij, për thy­er­jet e për­men­dura ne këtë Kod dhe qe nuk i jep ndihme ani­jes me te cilën është për­pla­sur, dëno­het me një gjobe prej 2500 (dy mije e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 381
Sank­sionet ndaj shoqërive tregtare për mos­deklarim­in e te dhë­nave te ani­jes

Shoqëria tregtare ose çdo per­son tjetër ligjor dëno­het për vepra te kundërligjshme detare me një gjobe prej 2500 (dy mije e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, për veprat e mëposhtme:
a) nëse ata nuk arri­jnë te parashtro­jnë kërkesën për rishikimin e tonazhit te ani­jeve shqiptare për­para për­fundim­it te rikon­struk­sion­it, i cili ndryshon tonazhin bru­to dhe neto te ani­jes, ose nuk arrin ta parashtro­je këtë kërkesë me mbër­rit­jen e ani­jes ne portin e pare shqip­tar, kur rikon­struk­sioni është kry­er ne një vend te huaj dhe tonazhi i ani­jes nuk është për­cak­tu­ar ne shtetin ku është bere rikon­struk­sioni, sipas këtij Kodi;
b) nëse fil­lo­jnë veprim­tari tregtare ose vazh­do­jnë te krye­jnë veprim­tari tregtare me një ani­je, e cila nuk i ka te plota doku­mentet e për­shkuara ne këtë Kod dhe ne aktet nën­ligjore, te dala ne baze dhe për zba­tim te këtij Kodi;
c) nëse angazho­jnë me detyrën e kapiten­it një per­son qe nuk ka doku­mentet e duhu­ra dhe ne mënyrë te veçante pas­aportën e detar­it;
ç) nëse ani­ja nuk ka emër dhe nuk tre­gon emrin e por­tit te regjistrim­it, ose nëse mjetet teknike lun­druese dhe pajis­jet lun­druese nuk kane mar­ke­tim dhe nuk mba­jnë emrin e por­tit te regjistrim­it apo edhe nëse e tre­go­jnë këtë mar­ke­tim, megjithëse nuk kane te drejte te vepro­jnë ne këtë mënyrë, po nuk paraqiten cer­ti­fikatën e regjistrim­it;
d) nëse nga mjetet lun­druese te mby­tu­ra mar­rin sende te vlef­shme, megjithëse nuk janë te
ngarkuara për te kry­er një veprim te tille;
dh) nëse nuk mar­rin ne kohen e duhur masat e nevo­jshme te urd­hëru­ara nga inspek­tori i
sig­urisë se lun­drim­it.

 

Neni 382
Sank­sionet ndaj kapiten­it te ani­jes atom­ike

Veprimet e kundërligjshme detare nga kapiteni i një ani­je­je atom­ike ose per­soni qe vepron ne vend te tij ne portet shqiptare pa leje dëno­hen me një gjobe prej 2500 (dy mije e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 383
Sank­sione për veprime te paligjshme te pilo­tim­it dhe rimorkim­it

Kapiteni i ani­jes se huaj ose per­soni qe vepron ne vend te tij dëno­het me një gjobe prej 2 500
(dy mije e pesëqind) Eurosh për vepra te kundërligjshme detare si me poshtë:
a) nëse kry­het pilo­ti­mi ne ujer­at e brend­shme ose ne detin ter­ri­to­r­i­al te Repub­likës se
Shqipërisë;
b) nëse ani­ja, pa mira­timin e organ­eve përkatëse, përf­shi­het ne rimorkim, qe fil­lon dhe
mbaron ne portet shqiptare, pa prekur portet e hua­ja.

 

Neni 384
Sank­sionet ndaj ani­jeve me kar­bu­rant dhe çësht­je teknike

Veprat e kundërligjshme detare te mëposhtme dëno­hen me një gjobe prej 2 500 (dy mije e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, kur:
a) kapiteni i ani­jes se huaj ose per­soni qe vepron ne vend te tij, për një ani­je qe trans­porton me shume se 2 000 tone kar­bu­rant dhe qe nuk ka cer­ti­fikatën e sig­u­ra­cionit ose sig­uri te tjera finan­cia­re, qe mbu­lo­jnë përgjegjës­inë për demet e shkak­tu­ara nga ndot­ja me kar­bu­rant, kur hyjnë ose largo­hen nga portet e Repub­likës se Shqipërisë apo ngarko­jnë ose shkarko­jnë kar­bu­rant ne këto porte pa marre bren­da një kohe te cak­tu­ar masat e nevo­jshme te urd­hëru­ara nga inspek­tori i sig­urisë detare;
b) kapiteni i një ani­je­je shqiptare ose per­soni qe vepron ne vend te tij kryen vepra te
kundërligjshme si me poshtë:
i) nëse ani­ja, megjithëse ka një sta­cion radio­je, nuk real­i­zon një dëgjim 24- orësh, ne
për­puth­je me rreg­ul­lat e radioko­mu­nikim­it;
ii) nëse largo­het nga por­ti me ani­je pa pasur num­rin e duhur, te kual­i­fikuar, te anë­tarëve te
ekuipazhit;
iii) nëse nuk e drej­ton ai vete ani­jen kur sig­uria e kërkon një gjë te tille, sido­mos gjate hyr­jeve
ne porte, ne kanale a lumenj ose largo­het nga ato;
iv) nëse ne cast­er e pengim­it, te rrezikut te luftës ose kri­jim­it te gjend­jes se luftës ndër­m­jet Repub­likës se Shqipërisë dhe një shteti tjetër nuk ka marre masat me te domos­doshme, ne mbro­jt­je te ani­jes, per­son­ave dhe ngarkesës;
v) nëse ani­ja, ne rastet e ven­dos­jes se gjend­jes se luftës me shtete te tjera, kur Repub­li­ka e Shqipërisë është neu­trale, është ne një port te një shteti armik apo i duhet te kalo­je nëpër­m­jet ujer­ave te brend­shme a detit ter­ri­to­r­i­al te një shteti armik, nuk ka kërkuar instruk­sione nga oper­a­tori i ani­jes dhe nuk ka mundur t’i marre këto instruk­sione nga organet përkatëse shqiptare;
vi) nëse gjate udhë­tim­it nuk mere masat e nevo­jshme ndaj anë­tarëve te ekuipazhit, udhë­tarëve ose per­son­ave te tjerë ne bord, te cilët kane kry­er vepra krim­i­nale, për te paran­dalu­ar ngjar­jen e paso­jave, dhe nuk i bën thirrje per­son­it qe kryen veprën krim­i­nale;
vii) nëse ai nuk njofton zyrën përgjegjëse te kap­i­taner­isë se porteve;
viii) nëse nuk merr masat e duhu­ra ose nuk i merr ato ne kohen e duhur, masa te cilat janë dhënë me urd­hër te inspek­torit te sig­urisë detare.

 

Neni 385
Sank­sionet për mosz­ba­timin e rreg­ullave te lun­drim­it nga ekuipazhi

Anë­tarët e ekuipazhit te ani­jes ose ekuipazhi i një skafi, te cilët për një gabim ne detyre nuk janë ne gjend­je te vepro­jnë ne për­puth­je me rreg­ul­lat e lun­drim­it dhe, si rrjed­him, rreziko­jnë sig­ur­inë e trafikut, dëm­to­jnë ani­jen apo ngarkesën ose rreziko­jnë sig­ur­inë e udhë­tarëve dhe anë­tarëve te tjerë te ekuipazhit dëno­hen me një gjobe nga 300 (tre­qind) deri ne 2 500 (dy mije e pesëqind) Euro, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 386
Sank­sionet për komu­nikim te kundërligjshëm

Kapiteni i ani­jes, kapiteni i ani­jes se huaj apo per­soni qe vepron ne vend te tij, ne rast se ani­ja qe vjen nga jashtë komu­nikon me ani­jet e tjera dhe me per­son­at fizike ose juridike ne breg, për­para se te marre prak­tiken e lire nga organet përgjegjëse te një por­ti, dëno­hen për kry­er­jen e një vepre te kundërligjshme detare me një gjobe prej 2500 (dy mije e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 387
Sank­sionet për veprime te kundërligjshme gjate trans­portit

Kapiteni i ani­jes ose per­son­at qe vepro­jnë ne vend te tij dëno­hen me një gjobe prej 2 500
(dymi­jë e pesëqind) Eurosh për veprat e kundërligjshme detare te mëposhtme:
a) nëse nuk lejo­jnë qe ani­ja te lun­dro­je bren­da kufi­jve te për­shkuar te lun­drim­it ose nëse ai
ndërmerr lun­drim, për te cilën ani­ja është vlerë­suar me lun­druesh­meri;
b) nëse trans­porton udhë­tarë ne ani­je mall­rash, qe nuk është ani­je udhë­tarësh;
c) nëse merr ne bord një numër me te madh udhë­tarësh nga ai i lejuar;
ç) nëse ngarkon me difer­ent, për shkel­jen e rreg­ullave te këtij Kodi;
d) nëse nuk ka doku­mentet përkatëse për ani­jen, te përf­shi­ra ne këtë Kod dhe ne aktet ligjore
dhe nën­ligjore, ose kur nuk janë plotë­suar te dhë­nat ne doku­mentet e ani­jes;
dh) nëse refu­zon t’u japë organ­eve përkatëse doku­mentet e ani­jes dhe ditarët, kur i kërko­het
një gjë e tille;
e) nëse nuk është ne gjend­je te krye­je ushtrime me barkat dhe ushtrime te tjera me pajis­jet e
shpë­tim­it për dik­timin, paran­dal­im­in dhe luftën kundër zjar­rit, bren­da një peri­ud­he te cak­tu­ar kohe;
ë) nëse nuk mund te mba­je ne gatish­mëri makiner­itë, instalimet dhe pajis­jet ne bord ose neglizhon ne instalimet e sig­urisë se ani­jes për imbarkimin dhe zbarkimin e udhë­tarëve, ngarke­save te rrezik­shme dhe ngarke­save te tjera, dhe imbarkimin e rreg­ullt, sis­temimin dhe zbarkimin e udhë­tarëve;
f) nëse nuk është ne bord gjate lun­drim­it.

 

Neni 388
Sank­sionet për veprimet e kundërligjshme e kapiten­it

Kapiteni i ani­jes ose per­soni qe vepron ne vend te tij dëno­het me një gjobe prej 2 000 (dy mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, për veprat e kundërligjshme detare te mëposhtme:
a) nëse nën­shkru­an ne emër te një anë­tari te ekuipazhit, i cili nuk ka ne pronësi një pas­aporte detari ose një leje te nën­shkru­ar;
b) nëse nuk ka për­dorur masat e mar­ra për shpë­timin e ani­jes ne rrezik, kur hum­b­jet e ani­jes janë te pash­mang­shme dhe ai nuk arrin te marre masat e nevo­jshme për shpë­timin e ditar­it te ani­jes, edhe pse sit­u­a­ta ia mundë­son, si dhe kur nuk merr masat për sig­urim­in e ditarëve te ani­jeve te tjera, te doku­menteve te tyre, te har­tave te lun­drim­it dhe te shumës se par­ave ne arke;
c) nëse gjate lun­drim­it ndodh ne bord një ngjar­je, e cila mund te rreziko­je sig­ur­inë e ani­jes, te ani­jes se rimork­i­uar apo te shtyre, ose një avari e jashtëza­kon­shme ne ani­je, ne ani­jen e rimork­i­uar apo te shtyre, qe përf­shin udhë­tarët, per­sona te tjerë ose sende ne bord dhe ai mund te parashtro­je një raport se bashku me ekstrak­te nga ditari i ani­jes për organet përkatëse ne vend ose jashtë shtetit;
ç) nëse nuk lid­het me Regjistrin e Mjeteve Lun­druese Shqiptare ose me organet përgjegjëse te
admin­is­tratës detare për aksi­dentin apo defek­tin;
d) nëse nuk është ne gjend­je te beje shënimet ne for­mën e për­shkuar për fak­tin e lind­jes a te vdek­jes dhe te mar­rjes se depoz­itim­it te fun­dit dhe t’u parashtro­je organ­eve përkatëse ne portin e pare dhe ne shtetin e huaj, afër mision­it ose kon­sul­latës diplo­matike te Repub­likës se Shqipërisë;
dh) nëse nuk mund te trans­me­to­je përmes radioko­mu­nikim­it çdo rrezik te mund­shëm për
sig­ur­inë e lun­drim­it;
e) nëse nuk jep një raport për veprimet krim­i­nale, te kry­era ne ani­je gjate qën­drim­it te saj ne një vend te huaj, te misionet kon­sul­lore ose diplo­matike te Repub­likës se Shqipërisë ne portin e pare ose nëse nuk vepron me ekzekutuesin e veprim­it krim­i­nal, ne për­puth­je me instruk­sionet e mision­it kon­sul­lor ose diplo­matik qe takon;
ë) nëse nuk rapor­ton insti­tu­cionet për brak­tis­je arbi­trare ne një vend te huaj te ekuipazhit, te
cilët janë qytetare te Repub­likës se Shqipërisë;
f) nëse nuk bën shënimet ne ditarin e ani­jes ne kohen e duhur dhe stan­dard­in e dhënë për
ngjar­jet, veprimet dhe masat e mar­ra qe është i detyru­ar t’i shëno­jë ne te;
g) nëse nuk bën shën­ime ne ditarin e ani­jes për te pasqyru­ar arsyet perse nuk shkoi ne ndihme
te per­son­ave ne rrezik, apo për te ndër­mar­rë shpë­timin e ani­jes dhe te sendeve ne bord;
gj) nëse, megjithëse është i afte për te vepru­ar, nuk mund t’ua beje te qarte ani­jeve ne
për­plas­je emrin e por­tit te fun­dit te prek­jes dhe portin për ku është drej­tu­ar.

Neni 389
Sank­sionet për hed­hjen e mbe­turi­nave dhe ndot­jen

Anë­tarët e ekuipazhit te ani­jes dëno­hen për vepra te kundërligjshme detare me një gjobe prej 2000 (dy mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, nëse hed­hin mbe­turi­nat jashtë bor­dit ne kufi­jtë e ujer­ave te lun­drueshme ose mate­ri­ale qe mund te pen­go­jnë a rreziko­jnë lun­drim­in apo janë rrezik ndot­je­je.

 

Neni 390
Sank­sionet ndaj kon­trak­tue­sit dhe pronar­it

1. Një per­son dëno­het për një vepër te kundërligjshme de tare me një gjobe prej 2 500 (dymi­jë e pesëqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, kur:
a) si kon­trak­tor i ani­jes kryen thy­er­jen e për­men­dur ne shkro­n­jën “c” te nen­it 395 te këtij
Kodi;
b) si pronar i ani­jes kryen thy­er­jet e për­men­dura ne shkro­n­jën “d” te nen­it 381 te këtij
Kodi;
c) kry­hen thy­er­jet e për­men­dura ne shkro­n­jën “b” te nen­it 381 te këtij Kodi;
2. Një per­son dëno­het për një vepër te kundërligjshme detare me një gjobe 2 500 Eurosh, ose
ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, kur:
a) si pronar ani­je­je kryen thy­er­jet e për­men­dura ne shkro­n­jat “a”, “c” dhe “ç” te nen­it
381 te këtij Kodi;
b) kryen thy­er­jet e për­men­dura ne nenin 376 te këtij Kodi.

 

Neni 391
Sank­sionet paran­daluese për ekuipazhin

Ne plotësim te gjobës për vepra te kundërligjshme detare, te për­men­dura ne shkro­n­jën “b” para­grafi “i” te nen­it 384 dhe ne nenet 380 dhe 385 te këtij Kodi, anë­tarët e ekuipazhit te ani­jes ose te skafit, si mase paran­daluese mund te pezul­lo­hen nga kry­er­ja e te gjitha ose e disa punëve te mbu­lu­ara nga cer­ti­fikatat e tyre ne çdo ani­je për një peri­ud­he prej dy vjetësh.

 

Neni 392
Sank­sionet për përsërit­je te veprave te kundërligjshme

Ne plotësim te gjobës se për­shkuar për vepra te kundërligjshme detare, te për­men­dura ne piken 1 shkro­n­ja “f” te nen­it 372, per­son­at ligjore te huaj janë objekt i masave paran­daluese te kon­fiskim­it te ani­jes dhe te pajis­jeve te peshkim­it:
a) nëse e njëj­ta ani­je ka kry­er te njëjtën shkel­je, për te cilën organet përgjegjëse ne Repub­likën e Shqipërisë kane ven­do­sur një gjobe ose nëse kapiteni i ani­jes gjate pese vjetëve te fun­dit është dënuar për te njëj­tat shkel­je;
b) nëse peshki­mi ose zënia e gjalle­save te tjera detare kry­het me mjete te ndalu­ara ose te
kufizuara nga aktet ligjore dhe nën­ligjore ne fuqi ne Repub­likën e Shqipërisë;
c) nëse peshki­mi ose zënia e gjalle­save detare kry­het ne sezonet e ndalu­ara për këto lloj
gjalle­sash;
ç) nëse kapiteni i ani­jes ose anë­tarët e ekuipazhit te ani­jes nuk zba­to­jnë urdhrin e insti­tu­cionit te Repub­likës se Shqipërisë, te autor­izuar për te ndalu­ar ani­jen, dhe bëjnë rezis­tence aktive ndaj per­son­ave qe krye­jnë inspek­timet ne ani­je ose krye­jnë veprime te tjera, qe rreziko­jnë jetën e njerëzve a te pronës.

 

Neni 393
Sank­sionet për vepra te kundërligjshme ne zonën ekonomike dhe shelfin kon­ti­nen­tal

1. Per­son­at ligjore dëno­hen me një gjobe prej 19 000 (nën­tëm­bëd­hjetë mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare:
a) nëse shfry­të­zo­jnë ose eksploro­jnë burimet naty­rore ose burime te tjera te zonës ekonomike a shelfit kon­ti­nen­tal te Repub­likës se Shqipërisë ne mënyrë te tille qe pen­go­jnë pa arsye lun­drim­in, peshkimin, mbro­jt­jen e burimeve detare ose te bazave oqeanografike apo kërkimet shken­core, me interes pub­lik;
b) nëse, ne kundër­sh­tim me kushtet e për­cak­tu­ara nga ky Kod apo aktet e tjera ligjore ne zba­tim te tij eksploro­jnë ose shfry­të­zo­jnë burimet naty­rore dhe burimet e tjera ne zonën ekonomike a shelfin kon­ti­nen­tal te Repub­likës se Shqipërisë;
c) nëse ata nuk shëno­jnë me dri­ta te përher­shme ose sin­jale te tjera pajis­jet ose instalimet qe nuk ndriço­jnë ne zonën ekonomike a shelfin kon­ti­nen­tal te Repub­likës se Shqipërisë për qël­lime eksplori­mi ose shfry­tëz­i­mi te burimeve naty­rore apo te burimeve te tjera, ose nuk mund t’i zhven­dosin këto instal­ime dhe pajis­je kur pusho­jnë se shfry­tëzuari apo nuk janë me ne veprim për qël­limet qe u ndër­tu­an, ose nuk arri­jnë t’i bëjnë te njo­hu­ra ne kohen e duhur te dhë­nat e nevo­jshme lid­hur me to;
ç) nëse nuk mar­rin masat e duhu­ra për mbro­jt­jen e detit, te shtratit te tij dhe te mje­dis­it detar nga mbe­turi­nat hel­muese kur eksploro­jnë ose shfry­të­zo­jnë burimet naty­rore ne zonën ekonomike a ne shelfin kon­ti­nen­tal te Repub­likës se Shqipërisë dhe ne zonat e sig­urisë, te kri­juara për­reth pajis­jeve dhe instal­imeve për eksplorim ose shfry­tëz­im te burimeve naty­rore ose burimeve te tjera ne këto zona;
d) nëse ven­dosin pajis­je ose instal­ime për eksplorim ose shfry­tëz­im te burimeve naty­rore a burimeve te tjera ne zonën ekonomike ose shelfin kon­ti­nen­tal te Repub­likës se Shqipërisë, ne vendet ku mund te pen­go­jnë për­dorim­in e kanaleve te lun­drueshme ndërkom­bëtare.
2. Për veprimet e për­men­dura ne piken 1 te këtij neni dëno­hen edhe per­son­at përgjegjës ne insti­tu­cionin ligjor me një gjobe prej 1 200 (një mije e dyqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 394
Sank­sionet ndaj shoqërive tregtare

1. Shoqëritë tregtare ose per­son­ale e tjerë ligjore dëno­hen me një gjobe prej 15 000
(pesëm­bëd­hjete mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare:
a) nëse nuk orga­ni­zo­jnë kon­trol­lin e punës qe parashikon sig­ur­inë e lun­drim­it;
b) nëse nuk garan­to­jnë kon­trol­lin e vazh­dueshëm, qe parashikon sig­ur­inë e lun­drim­it;
c) nëse nuk zhven­dosin nga kanalet e lun­drueshme, me kërkesën e organ­eve përkatëse, mjetin lun­drues te dëm­tu­ar, te thy­er ose te mby­tur, i cili pen­gon apo rrezikon sig­ur­inë e lun­drim­it, duke për­bëre një rrezik te mund­shëm ndot­je­je.
2. Për veprimet e për­men­dura ne piken 1 te këtij neni dëno­hen edhe per­son­at përgjegjës te shoqërive tregtare ose enteve te tjera ligjore, me një gjobe prej 1 200 (një mije e dyqind) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

Neni 395
Sank­sionet ndaj shoqërive tregtare për mossig­urim lun­dri­mi

1. Shoqëritë tregtare ose enter e tjera ligjore dëno­hen me një gjobe prej 15 000
(pesëm­bëd­hjete mije) Eurosh, ose ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare, kur:
a) nuk mund te mba­jnë shënimet e për­shkru­ara për te dhë­nat e rëndë­sishme për sig­ur­inë e
lun­drim­it;
b) nuk mund ta mba­jnë portin ne kushtet qe garan­to­jnë sig­ur­inë e lun­drim­it;
c) nuk parashtro­jnë për mira­tim doku­mente teknike, ne mbështet­je te te cilave është ndër­tu­ar
ose rikon­struk­tu­ar ani­ja.
2. Për veprimet e për­men­dura ne piken 1 te këtij neni, dëno­het edhe per­soni përgjegjës i shoqërisë tregtare ose i enteve te tjera ligjore me një gjobe prej 1 200 (një mije e dyqind) Eurosh, ne kundërvlerën me mon­ed­he kom­bëtare.

 

PJESA E NENTE
DISPOZITA KALIMTARE DHE TE FUNDIT

 

Neni 396
Aktet ligjore për rua­jt­jen e kufir­it dhe regjimin e lun­drim­it

Veprim­taria për rua­jt­jen e kufir­it dhe regji­mi i lun­drim­it ne hapësirën detare te Repub­likës se Shqipërisë rreg­ul­lo­het me aktet ligjore dhe nën­ligjore qe mbu­lo­jnë këtë fushe.

 

Neni 397
Aktet ligjore për peshkimin dhe akuakul­turen

Veprim­taria për peshkimin dhe akuakul­turen rreg­ul­lo­het me aktet ligjore dhe nën­ligjore
përkatëse.

 

Neni 398
Aktet ligjore për mje­disin

Veprim­taria për ndot­jen e mje­dis­it detar për­cak­to­het ne aktet ligjore dhe nën­ligjore te veçan­ta për mje­disin.

 

Neni 399
Aktet ligjore për lun­drim­in tur­is­tik

Veprim­taria për lun­drim­in tur­is­tik rreg­ul­lo­het me akte nën­ligjore te për­bashkë­ta ndër­m­jet min­istrive qe mbu­lo­jnë fushat përkatëse, si dhe tar­i­fat për llo­jin e lun­drim­it tur­is­tik qe ushtro­het.

 

Neni 400
Masat orga­ni­za­tive për zba­timin e Kodit Detar

Organet shtetërore, sipas përgjegjë­sisë dhe detyrave te për­cak­tu­ara ne këtë Kod, gjate peri­ud­hës 1‑vjeçare deri ne fil­lim­in e efek­teve juridike te tij, te mar­rin te gjitha masat e nevo­jshme për kri­jimin e orga­niz­mave dhe te struk­tu­rave, qe parashiko­hen për plotësimin e organikave, si dhe masat e tjera te nevo­jshme për zba­timin e tij.

Neni 401

Aktet nën­ligjore detare

Bren­da dy vjetëve nga hyr­ja ne fuqi e këtij Kodi, ngarko­hen organet përgjegjëse te për­gatisin
aktet nën­ligjore si me poshtë:
a) Këshilli i Min­is­trave i Repub­likës se Shqipërisë mira­ton aktet nën­ligjore ne zba­tim te
dis­poz­i­tave te këtij Kodi, kur këto akte prekin intere­sat ndër­min­istrore;
b) min­istritë e ndryshme, te cilat drej­to­jnë llo­jet e ndryshme te veprim­tarive detare, për­pi­lo­jnë
urdhra, urd­hëre­sa, udhëz­ime dhe rreg­ul­loret ne zba­tim te dis­poz­i­tave te këtij Kodi;
c) Kap­i­tane­r­ia e Përgjithshme e Porteve nxjerr urdhra, qarko­re e udhëz­ime dhe merr vendime te for­mës se pre­re, te cilat kane fuqi detyruese për te gjitha sub­jek­tet detare. Kapiteni i porteve nxjerr edhe urdhra te brend­shme për rreg­ul­lim­in e veprim­tarisë se kap­i­taner­ive te porteve;
ç) kap­i­taner­itë e porteve nxjer­rin rreg­ul­loret për orga­niz­imin e veçante te trafikut detar, te manovrës, te hyr­jes e dal­jes se mjeteve dhe te qën­drim­it ne spi­rance. Këto rreg­ul­lore mira­to­hen nga Kap­i­tane­r­ia e Përgjithshme e Porteve.

 

Neni 402
Efek­tet e akteve ligjore e nën­ligjore ekzistuese

Aktet ligjore e nën­ligjore, qe lid­hen me objek­tin e këtij Kodi, mbeten ne fuqi ose kane efek­te për aq kohe sa nuk bien ne kundër­sh­tim me te, deri ne dal­jen e akteve te reja ligjore e nën­ligjore, ne zba­tim te Kodit Detar.

 

Neni 403
Hyr­ja ne fuqi

Ky ligj hyn ne fuqi me 1.7.2005.